Báo động tình trạng trẻ quan hệ tình dục sớm

Tăng gấp đôi tỷ lệ trẻ quan hệ tình dục trước 14 tuổi

Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vừa công bố kết quả cuộc "Khảo sát về hành vi sức khoẻ học sinh toàn cầu tại Việt Nam năm 2019" sau 4 năm nghiên cứu. Cuộc khảo sát thực hiện tại 21 tỉnh thành, với hơn 7.700 học sinh tham gia đều từ lớp 8-12 (tương ứng trẻ 13-17 tuổi) ở 81 trường. Kết quả cho thấy: Tỷ lệ quan hệ tình dục trong học sinh giảm nhẹ, nhưng tỷ lệ quan hệ tình dục trước 14 tuổi tăng gấp 2 lần, từ 1,45% (năm 2013) lên 3,51% (năm 2019).

TS Kidong Park, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam thông tin thêm: Trong số những học sinh đã từng quan hệ tình dục, 42,4% có sử dụng bao cao su và 44,0% sử dụng các phương pháp ngừa thai khác, thấp hơn so với tỉ lệ này vào năm 2013 (lần lượt là 52,6% và 64,2%); trong đó 63,0% có sử dụng bao cao su trong lần quan hệ tình dục gần đây nhất.

Việc quan hệ tình dục trước 14 tuổi và không sử dụng bao cao su góp phần gây ra tình trạng mang thai ở tuổi vị thành niên và mang thai ngoài ý muốn cũng như tỷ lệ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục cao. Tháng 4/2021, Hội Kế hoạch hóa gia đình Việt Nam công bố số liệu: Mỗi năm cả nước có gần 300.000 ca nạo phá thai mà chủ yếu rơi vào độ tuổi 15-19. Trong đó, có 20-30% là phụ nữ chưa kết hôn, 60-70% là học sinh, sinh viên. Tình trạng này gióng lên sự báo động về ý thức, nhận thức và trách nhiệm của thanh niên về sức khỏe sinh sản, phòng chống HIV/AIDS.

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ vị thành niên có xu hướng quan hệ tình dục sớm. Trong đó, có 3 lý do chính liên quan đến tâm sinh lý, tác động từ môi trường như: Cơ thể sinh lý phát triển sớm (dậy thì sớm); thiếu kiến thức giới tính, sức khoẻ tình dục; tiếp xúc với mạng xã hội có nội dung độc hại.

(Ảnh: Minh hoạ)

Nhiều hệ lụy khó lường

Việc quan hệ tình dục ở lứa tuổi vị thành niên, chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về sức khỏe tình dục sẽ mang đến những hậu quả khôn lường. BSCKII Nguyễn Công Định (bệnh viện Phụ sản Hà Nội) cho hay: Nam giới dưới 20 tuổi, nữ giới dưới 18 tuổi cơ thể chưa phát triển một cách hoàn thiện, ổn định cả về mặt sinh lý, thể chất và tâm lý; chưa có sự chuẩn bị về thể chất, tâm lý, kiến thức sinh sản và giới tính nên quan hệ tình dục sớm sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường về sau.

Với nữ giới, do cơ quan sinh dục ở tuổi dậy thì chưa hoàn thiện, âm hộ và âm đạo rất yếu…nên việc quan hệ tình dục sớm có thể khiến màng trinh rách nghiêm trọng và tổn thương âm đạo, chức năng tự phòng ngừa của âm đạo bị giảm, dễ viêm nhiễm niệu đạo, âm hộ và âm đạo. Ngoài ra, quan hệ tình dục không dùng biện pháp tránh thai dễ dẫn đến mang thai ngoài ý muốn.

Theo Quỹ dân số Liên hợp quốc, làm mẹ lần đầu khi tuổi còn quá trẻ sẽ khiến các em chịu những nguy cơ tử vong và thương tật cao. Thai chết lưu và tử vong sơ sinh chiếm hơn 50% các ca sinh của các bà mẹ dưới 20 tuổi so với những bà mẹ từ 20 đến 29 tuổi. Chưa kể, việc phá thai sẽ làm niêm mạc tử cung bị mỏng hóa, buồng trứng không phát triển, nguy cơ vô sinh khi trưởng thành cao. Nếu lựa chọn sinh con, trẻ em gái dưới 18 tuổi sẽ phải đối mặt nguy cơ bị sảy thai, đẻ non, nhiễm độc thai, làm tăng nguy cơ tử vong mẹ. Làm mẹ sớm còn khiến trẻ dễ bị căng thẳng, khủng hoảng tâm lý, nếu không được người thân quan tâm, dễ dẫn đến trầm cảm, rối loạn tâm thần.

Đối với trẻ nam, quan hệ tình dục sớm hoặc thủ dâm thường xuyên là một trong những nguyên nhân gây vô sinh. Nam giới sẽ dễ bị mắc các hội chứng như xuất tinh sớm, rối loạn cương dương, sang chấn bộ phận sinh dục... Ngoài ra, việc quan hệ tình dục không lành mạnh còn tăng nguy cơ mắc các bệnh lây qua đường tình dục như lậu, giang mai, HIV/AIDS... Hoạt động tình dục sớm có thể ảnh hưởng đến tâm lý và hành vi khi còn quá trẻ.

Đáng nói, theo PGS.TS Trần Thị Tuyết Hạnh (trường đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế), trong khi trẻ em hiện nay có nhiều vấn đề cần quan tâm thì tỷ lệ phần trăm bố mẹ đồng hành cùng các con không cao; chưa tới 30% cha mẹ, người giám hộ hiểu các vấn đề lo lắng của con; chỉ khoảng 40% cha mẹ, người giám hộ biết trẻ đang làm gì trong thời gian rảnh rỗi...

Từ kinh nghiệm điều trị của mình, BS sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung - Trung tâm Y tế Lao động (Thái Hà, Hà Nội) khuyến cáo: Gia đình, nhà trường cần có sự quan tâm, chia sẻ, đồng thời cởi mở, trang bị đầy đủ kiến thức về tình dục, sức khoẻ sinh sản cho con trẻ. Đây là cách giúp các em hiểu hơn về tình dục, có những cái nhìn đúng đắn về quan hệ tình dục. Tránh tình trạng nhiều bậc phụ huynh vẫn còn e dè, ngại chia sẻ với con về vấn đề tình dục, giới tính, quan hệ tình dục an toàn.

LONG YÊN