“Biết nhiều, chẳng sợ… HIV”
PNTĐ-Nằm trong khuôn khổ tuần lễ HanoiPride 2018, Dự án PrEP Việt - thử nghiệm thuốc dự phòng lây nhiễm HIV đã tổ chức sự kiện “Biết nhiều, chẳng gì sợ đâu”.
Nằm trong khuôn khổ tuần lễ HanoiPride 2018 - chuỗi sự kiện của cộng đồng LGBT tại Hà Nội, Dự án PrEP Việt - thử nghiệm thuốc dự phòng lây nhiễm HIV đã tổ chức sự kiện “Biết nhiều, chẳng gì sợ đâu” nhằm giúp các thành viên là người trong cộng đồng LGBTQ+ có kiến thức về HIV, chủ động bảo vệ chính mình và người xung quanh.
 |
| Các khách mời tham gia sự kiện “Biết nhiều, chẳng gì sợ đâu” chia sẻ kiến thức phòng ngừa phơi nhiễm HIV |
Những năm gần đây, mặc dù dịch HIV tại Việt Nam đang có xu hướng giảm, tuy nhiên, tình hình lây nhiễm HIV trong nhóm MSM (nhóm quan hệ đồng giới nam) lại có xu hướng tăng. Kết quả một số nghiên cứu cho thấy, nguy cơ nhiễm HIV của nhóm MSM cao gấp 19 lần. Theo Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế), ước tính toàn quốc có khoảng hơn 300.000 MSM. Tuy nhiên, số người MSM được tiếp cận với chương trình dự phòng HIV và khám điều trị các bệnh lây truyền qua tình dục thấp. Do đó, còn tỷ lệ lớn MSM chưa đủ kiến thức và vật dụng dự phòng lây nhiễm HIV.
Theo số liệu thống kê năm 2017 từ Chương trình phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS, trung bình mỗi năm Việt Nam có khoảng 11.000 ca nhiễm HIV mới. Trong số 20% MSM đi làm xét nghiệm HIV thì có tới 7% có kết quả dương tính với căn bệnh thế kỷ này. Nhưng hiện nay mới chỉ 64% người trong nhóm MSM đã từng xét nghiệm HIV. Không phải ngẫu nhiên, vấn đề bệnh lây nhiễm qua đường tình dục đặc biệt là HIV được cộng đồng LGBT đặc biệt là đồng tính nam rất quan tâm. Các chuyên gia đã thống kê việc “quan hệ” qua đường hậu môn ở nhóm MSM có nguy cơ lây nhiễm bệnh tình dục (trong đó có HIV) cao gấp 40 lần so với tình dục truyền thống.
Lý do là niêm mạc hậu môn mỏng, niêm mạc trực tràng có nhiều mao mạch, lại không có các tuyến chất nhờn để bôi trơn nên hậu môn rất dễ bị tổn thương khi các cặp MSM “quan hệ”. Qua những vết xây xước này, virus HIV dễ dàng xâm nhập sang người âm tính. Kể cả khi sử dụng bao cao su vẫn có nguy cơ rách, tuột bao. Thực tế cho thấy, ngoài nguy cơ lây nhiễm HIV trong cộng đồng LGBT do “quan hệ” dễ dàng với nhiều bạn tình, thì tâm lý e dè, lo ngại bị kỳ thị cũng khiến không ít người trong cộng đồng LGBT né tránh việc tiếp cận những giải pháp phòng ngừa HIV, dẫn tới họ không biết đến bệnh tình của mình mà lây nhiễm cho cộng đồng. Bởi vậy, trang bị kiến thức về HIV cho các thành viên thuộc nhóm LGBT rất quan trọng.
Từ năm 2015, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khuyến cáo mạnh mẽ việc sử dụng PrEP như một phần trong chiến lược dự phòng HIV kết hợp cho những người có nguy cơ nhiễm HIV cao, đặc biệt nhóm LGBT. PrEP được viết tắt của cụm từ Pre-Exposure Prophylaxis là liệu pháp điều trị dự phòng trước phơi nhiễm, giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm HIV trong cơ thể bằng cách ngăn cản sự phát triển chất xúc tác sinh học (enzim) là chất mà HIV dùng để tạo ra các bản sao virus mới.
Theo kết quả của nghiên cứu có tên PROUD với sự tham gia của 545 nam giới có quan hệ tình dục đồng tính và kết quả cho thấy PrEP có hiệu quả làm giảm lây nhiễm HIV tới 96%.Theo kết quả của một nghiên cứu khác có tên iPrEx, trong đó 2.499 nam giới có quan hệ tình dục đồng tính và chuyển giới từ nam sang nữ đã tham gia. Trong nghiên cứu này, những người sử dụng viên uống PrEP hàng ngày đạt được tỉ lệ bảo vệ khỏi lây nhiễm tới 99%.
Tuy nhiên, hiện nhiều người còn ngần ngại sử dụng PrEP vì lo lắng nảy sinh tác dụng phụ ảnh hưởng đến sức khỏe. Trong sự kiện “Biết nhiều, chẳng sợ gì đâu”, chuyên gia về HIV của Trung tâm kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ CDC tại Việt Nam nhấn mạnh: “PrEP vô cùng an toàn kể cả với phụ nữ mang thai và cho con bú. Chỉ có 1% người sử dụng gặp một số tác dụng phụ như đau đầu, chóng mặt nhưng chúng sẽ qua rất nhanh. Đồng thời, bạn sẽ được kiểm tra sức khỏe định kì để phát hiện sớm nhất những bất thường của cơ thể”.
Tại buổi hội thảo, ngoài nhấn mạnh tác dụng và sự cần thiết trong phòng ngừa HIV bằng thuốc trước phơi nhiễm (PrEP) và sau phơi nhiễm (PEP), các chuyên gia về HIV cũng chia sẻ giải pháp giúp ngăn ngừa HIV sang bạn tình (ở cộng đồng người LGBT nói riêng, những người có nguy cơ cao nói chung) đó là: chủ động thực hiện các xét nghiệm để phát hiện HIV, tầm soát các bệnh lây truyền khác qua đường tình dục, sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, uống thuốc ARV hàng ngày theo chỉ định để duy trì tải lượng HIV dưới ngưỡng phát hiện…
Yên Hưng
