Cảnh báo hình thái lây nhiễm HIV mới
Dịch HIV/AIDS đang có xu hướng giảm nhưng hình thái lây nhiễm HIV có sự thay đổi, xuất hiện các nhóm quần thể có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV mới. Trong đó, nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) đang được cảnh báo là một trong những nhóm nguy cơ chính của dịch HIV tại Việt Nam hiện nay.
Các thanh niên tình nguyện tham gia tuyên truyền về phòng chống HIV/AIDS. (Ảnh: T.H)
Trong nhóm này nguy cơ lây nhiễm HIV chủ yếu ở người trẻ tuổi có hành vi không an toàn như: Ít sử dụng bao cao su, sử dụng ma túy, quan hệ tình dục với nhiều người…
PGS-TS. Nguyễn Hoàng Long, Cục trưởng cục Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) cho biết: Tình trạng gia tăng tỉ lệ nhiễm HIV ở nhóm MSM rất nhanh. Trong khi các nhóm khác giảm nhiều thì nhóm này tăng nhanh trong vòng 5-7 năm gần đây. Trước đây 4% dương tính nay 12% có nơi 15% dương tính, trong đó dương tính mới trong vòng 1 năm chiếm tỉ lệ lớn. Hiện tỉ lệ nhiễm mới nhóm HIV trong nhóm MSM chiếm khoảng gần 50%.
Thống kê cho thấy quần thể MSM hiện có 170.000 người nhưng chưa đầy đủ vì cộng đồng MSM có app hẹn hò, có nhu cầu quan hệ tình dục rất cao. Họ sử dụng app hẹn hò tìm bạn tình, thời điểm kích hoạt cao nhất có đến 300.000 người tham gia. Đó là con số ít nhất. Còn theo ước tính của quốc tế thì có ít nhất 2-5% nam giới từ 15-49 tuổi là cộng đồng MSM. Đặc biệt, nhóm này có tỉ lệ lây nhiễm HIV hàng năm cao (7%), nếu không có biện pháp can thiệp thì sau 10 năm nữa, tỉ lệ nhiễm HIV trong nhóm MSM sẽ được bao phủ 100%.
Lý giải nguyên nhân, ThS.BS Bùi Hoàng Đức - Phó trưởng phòng Giám sát và Xét nghiệm HIV/AIDS (Cục Phòng, chống HIV/AIDS) phân tích, hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV của nhóm MSM thể hiện trong quan hệ tình dục (QHTD), họ không chỉ QHTD với nam mà cả với nữ. Kèm đó là hành vi sử dụng rượu, bia, ma túy, chất kích thích làm gia tăng nguy cơ nhiễm HIV trong nhóm này. Ngoài ra, việc quan hệ với cả nam lẫn nữ là tăng nguy cơ lây nhiễm cả trong cộng đồng.
Bởi vậy, để hạn chế nguy cơ lây nhiễm HIV trong nhóm MSM, giải pháp hữu hiệu nhất là sử dụng bao cao su và điều trị dự phòng (Prep) trước phơi nhiễm bằng thuốc kháng virus ARV. Prep được khuyến cáo sử dụng cho những người chưa bị nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao nhiễm HIV với hiệu quả đạt 96-98%.
Yên Hưng












