Chưa có vắc-xin thay thế, vẫn phải tiêm vắc-xin cũ
PNTĐ-Các vụ tai biến vắc-xin dồn dập xảy ra gần đây lại tập trung vào một loại Quinvaxem đã khiến không ít phụ huynh nghi ngờ về chất lượng của vắc-xin này.
Nhiều sự cố do tiêm vắc-xin
Lo lắng, thận trọng là tâm trạng của không ít các bậc cha mẹ có con nhỏ đang trong độ tuổi phải tiêm vắc- xin. Thậm chí có những người từ các tỉnh xa như Hưng Yên, Hải Dương vẫn tìm đến những địa điểm tiêm chủng đáng tin cậy ở trung tâm Hà Nội để tiêm vắc- xin cho con. Chị Trần Thị Huyền, 32 tuổi ở Hưng Yên cho biết, khi nghe thông tin về những ca tử vong sau tiêm vắc- xin gia đình rất lo lắng. “Trong trời lạnh giá thế này đưa con đi gần 50 km để tiêm một mũi vắc- xin rồi về kể cũng khổ vì cháu còn quá nhỏ. Thế nhưng chỉ sợ tiếc một chút tiền, một chút công, nhỡ con làm sao lại ân hận cả đời.
 |
| Trẻ được tiêm chủng tại Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương |
Đây không phải là lần đầu tiên các bà mẹ cũng như dư luận tá hỏa vì những sự cố liên quan đến vắc- xin. Sự cố nhiều trẻ tử vong sau tiêm vắc- xin viêm gan B vào năm 2007 đã khiến nhiều người dân vô cùng hoang mang. Nhất là thời điểm chỉ trong vòng 10 ngày đã xảy ra tới 4 vụ tai biến do tiêm vắc- xin viêm gan B, trong đó có 3 trường hợp bị tử vong. Đầu năm 2012 lại đến vụ Bộ Y tế yêu cầu tạm ngừng sử dụng vắc-xin Rotarix cho trẻ em từ 6 tuần tuổi đến dưới 6 tháng tuổi để phòng tiêu chảy do rotavirus vì thông tin vắc- xin này chứa thành phần của một virus lợn. Tiếp đó, lại tới thông tin vắc- xin Infanrix “6 trong 1” ngừa 6 bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà, bại liệt, viêm gan B và HIB bị thu hồi vì có nguy cơ không đạt chuẩn.
Chưa có vắc-xin thay thế
Đến thời điểm này đã có 3/8 lô vắc- xin bị tạm ngừng không sử dụng trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng tại Hà Nội, Kiên Giang, Bình Định, Nghệ An, Phú Yên. Bộ Y tế đang phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới và các đơn vị liên quan tiếp tục kiểm tra chất lượng vắc- xin, đánh giá nguyên nhân phản ứng sau tiêm.
Theo ông Nguyễn Văn Bình, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, trong cuộc họp mới nhất Hội đồng chuyên môn xử lý tai biến sau tiêm (Bộ Y tế), đã yêu cầu các vụ, cục chức năng tìm nguồn văc-xin thay thế để sẵn sàng có phương án trong trường hợp tiếp tục xuất hiện các ca tai biến nghiêm trọng sau tiêm Quinvaxem. Từ tháng 6/2010 đến nay Việt Nam nhập về khoảng 15 triệu liều và đã sử dụng khoảng 11 triệu liều. Số vắc- xin này do Liên minh vắc-xin và tiêm chủng toàn cầu (GAVI) hỗ trợ trong 5 năm từ 2010-2015.
 |
Nếu ngừng vắc- xin Quinvaxem trong thời điểm này sẽ không thể có nguồn vắc- xin thay thế |
Tuy nhiên giới chuyên môn khẳng định rằng, việc tìm nguồn vắc- xin khác thay thế cũng như dừng hẳn việc tiêm chủng vắc- xin trong thời điểm này là không thể thực hiện được. Bởi giá Quinvaxem là 77.000 đồng/liều, trong khi các vắc- xin 5 trong 1 tương tự nhưng có thành phần ho gà vô bào giá thành bán lẻ lên đến 550.000 đồng/liều. “Hơn nữa việc ngừng vắc- xin có thể làm “vỡ” hệ thống tiêm chủng đã ổn định, với việc duy trì hàng triệu mũi tiêm/năm để bảo vệ trẻ trước nguy cơ mắc 5 bệnh (bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, và các bệnh gây ra cho vi khuẩn Hib). Còn việc từ chối nhận viện trợ bằng vắc- xin thì trong tương lai có thể sẽ khó khăn trong việc tiếp tục nhận nguồn viện trợ từ tổ chức này.
Phải tăng cường theo dõi trẻ
Theo PGS.TS Trịnh Quân Huấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, trong thời điểm này kể cả những phản ứng nhẹ (sốt, bỏ bú) sau tiêm Quinvaxem cha mẹ cũng cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để kiểm tra. Sau khi tiêm, trẻ có thể bị sốt hoặc không. Những phản ứng phụ thường thấy: sốt nhẹ hoặc cao trong vòng 24 - 48 giờ; đau tại chỗ tiêm và đây thường là lý do khiến trẻ quấy khóc. Một số ít có biểu hiện nổi mẩn, ngứa, mề đay hoặc hồng ban. Trẻ có thể rối loạn tiêu hóa, chán ăn, mất ngủ dễ kích động, trẻ bứt rứt khó chịu thoáng qua.
Tuy nhiên với các dấu hiệu nặng như sốt cao trên 39 độ C; co giật; tay chân lạnh, tím tái; thở khó, co lõm ngực; bứt rứt, quấy khóc nhiều không đáp ứng thuốc giảm đau hạ sốt thông thường; bỏ bú; sưng to, đỏ quanh chỗ tiêm cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Vì sự an toàn của trẻ các bà mẹ cần theo dõi 30 phút tại điểm tiêm chủng và tiếp tục theo dõi tại nhà ít nhất 24 giờ sau tiêm. PGS Huấn nhấn mạnh, tiêm chủng luôn cần thiết cho trẻ giúp trẻ hạn chế mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Ngọc Dung
