“Cú hích” để nâng cao y đức?
PNTĐ-Bộ Y tế dành hẳn 1 chương đề xuất về quy định trách nhiệm bồi thường khi xảy ra tai biến trong chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR).
Lần đầu tiên, Bộ Y tế công bố dự thảo Nghị định quy định về hoạt động tiêm chủng, trong đó, Bộ Y tế dành hẳn 1 chương đề xuất về quy định trách nhiệm bồi thường khi xảy ra tai biến trong chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR).
 |
| Người dân an tâm hơn khi đi tiêm chủng, nếu y đức được nâng cao |
Mức bồi thường cao nhất: gấp 30 lần lương cơ bản
Trong chương 3, dự thảo Nghị định quy định về bồi thường khi sử dụng vắc-xin trong chương trình TCMR, nếu xảy ra tai biến nặng sau tiêm chủng, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường cho người bị tai biến nặng hoặc thân nhân người bị tai biến nặng, nếu nguyên nhân được xác định là do sai sót trong thực hành tiêm chủng hoặc do chất lượng vắc-xin. Mức độ bồi thường được thanh toán dựa trên thiệt hại mà người bị thiệt hại phải gánh chịu trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh; thu nhập bị mất hoặc bị giảm sút; để lại di chứng và thiệt hại đến tính mạng.
Cụ thể, trường hợp phải nhập viện điều trị, người bị thiệt hại sẽ được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh; hỗ trợ thiệt hại vật chất cho người phải nghỉ việc không hưởng lương để chăm sóc. Nếu để lại di chứng, người bị thiệt hại sẽ được hỗ trợ bằng mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết bồi thường nếu bị tổn thương cơ thể 11-15%; sau đó cứ tăng 1% được cộng thêm 0,4 lần mức lương cơ sở nếu bị tổn thương cơ thể từ trên 15% đến 80%. Mức hỗ trợ bằng 30 lần mức lương cơ sở nếu bị tổn thương cơ thể từ 81% trở lên. Đồng thời, người bị thiệt hại được hưởng chế độ, chính sách ưu đãi theo mức độ khuyết tật theo quy định hiện hành của pháp luật về người khuyết tật.
Trường hợp dẫn đến tử vong, ngoài bồi thường chi phí khám chữa bệnh, thiệt hại vật chất cho người phải nghỉ làm không hưởng lương để chăm sóc, Nhà nước sẽ hỗ trợ thêm chi phí mai táng phí bằng 10 lần mức lương cơ sở. Bồi thường để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại hoặc cho người trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại... Mức bồi thường này bằng 10 lần mức lương cơ sở.
Không dễ được bồi thường
Tuy nhiên, nhiều người dân cho rằng, họ chưa cảm thấy thuyết phục với quy định này trong dự thảo. Chị Mai Thị Hoa (Khương Đình, Q.Thanh Xuân) bức xúc: Bồi thường bằng ngân sách nhà nước là dùng tiền đóng thuế của dân. Theo tôi, việc nhà nước đứng ra bồi thường do trách nhiệm của cá nhân y bác sĩ gây ra là chưa hợp lý. Thậm chí, dự thảo này chưa quy kết được trách nhiệm của nhân viên y tế, cơ sở y tế, thậm chí cả lãnh đạo Bộ Y tế khi để xảy ra những sai sót do tiêm chủng không đúng với quy trình.
Ông Trần Đắc Phu phân tích: Theo quy định, để xác minh nguyên nhân là do chất lượng vắc-xin hay do lỗi chủ quan của người tiêm thì bệnh viện sẽ thành lập một hội đồng khoa học và đưa ra kết luận. Nếu là do chất lượng lô vắc-xin thì nhà cung cấp vắc-xin đó phải chịu trách nhiệm và bồi thường; nếu khâu bảo quản không đúng quy trình để xảy ra tai biến thì lỗi được xác định từ phía bệnh viện hoặc do nhân viên y tế thiếu tinh thần trách nhiệm trong quá trình tiêm… Tuy nhiên, vấn đề là khi xác định lỗi, cơ quan chức năng đừng đổ thừa “hoàn toàn do vắc-xin”, dễ gây hiểu lầm cũng như việc trốn tránh trách nhiệm của nhân viên y tế khi tiêm chủng khiến người nhà và dư luận bức xúc.
Thực tế trong thời gian qua, có rất nhiều trường hợp sau khi tiêm chủng, nhiều trẻ bị tai biến và có không ít trẻ thiệt mạng. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp bị tai biến, tử vong, ngành y tế đều cho rằng không do vắc-xin. Luật sư Nguyễn Văn Hồng (Đoàn Luật sư Hà Nội) thẳng thắn chỉ ra rằng, việc Bộ Y tế vừa thực hiện vừa đánh giá và công bố nguyên nhân thì khác gì “vừa đá bóng vừa thổi còi” khiến người dân không dễ nhận được bồi thường.
Ông Nguyễn Nhật Cảm – GĐ Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội kiến nghị, ngoài vấn đề bồi thường nhà nước, ngành y tế cần xem xét áp dụng việc mua bảo hiểm rủi ro tiêm chủng cho cả thầy thuốc lẫn trẻ nhỏ được tiêm chủng. Khi đó, bảo hiểm tiêm chủng sẽ tham gia với tư cách là một cơ quan độc lập để điều tra, đưa ra kết luận về nguyên nhân dẫn đến tai biến, đồng thời xác định mức chi trả các chi phí liên quan đến bồi thường tiêm chủng.
Ông Trần Đắc Phu thừa nhận: Vấn đề bồi thường tai biến tiêm chủng rất “nhạy cảm”, cần bàn bạc kỹ lưỡng để có những hướng dẫn cụ thể hơn khi thực hiện áp dụng vào năm 2016.
Tâm Thanh
