Dự phòng lây truyền viêm gan B từ mẹ sang con

THÙY DƯƠNG
Chia sẻ

(PNTĐ) - Viêm gan B là một căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây ra bởi virus, ảnh hưởng lớn đến chức năng gan, hậu quả có thể gây suy gan cấp, viêm gan mạn, xơ gan, ung thư gan và có thể dẫn đến tử vong. Giống như virus HIV, bệnh lây qua đường máu, qua quan hệ tình dục và từ mẹ truyền sang con.

Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ viêm gan B cao nhất trên thế giới. Uớc tính có khoảng 10 triệu người bị viêm gan B, trong đó đường lây chủ yếu vẫn là đường lây từ mẹ truyền sang con trong thời kỳ mang thai.

Bệnh viêm gan B hiện nay đã có thuốc điều trị và vắc-xin phòng bệnh. Do đó, việc sàng lọc, phát hiện và quản lý người phụ nữ bị viêm gan B thời kỳ trước, trong quá trình mang thai, khi sinh và sau khi sinh... là rất quan trọng, cấp thiết, để đảm bảo trẻ sinh ra không bị nhiễm virus viêm gan B. 

Tại BV Bạch Mai, theo PGS.TS Đỗ Duy Cường - Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai: Trung bình mỗi năm Trung tâm khám, điều trị cho hàng trăm phụ nữ mang thai bị viêm gan B. Mặc dù Bộ Y tế đã ban hành Hướng dẫn Quốc gia về Chẩn đoán điều trị viêm gan virus B theo QĐ 3310 ban hành 29/7/2019, trong đó có quản lý điều trị viêm gan B ở phụ nữ có thai cũng như xây dựng “Kế hoạch hành động quốc gia tiến tới loại trừ HIV, viêm gan B và giang mai lây truyền từ mẹ sang con giai đoạn 2018-2030”.

Tuy nhiên, nhiều phụ nữ khi mang thai không biết mình bị viêm gan B, không được theo dõi điều trị trong quá trình mang thai. Nếu bà mẹ mang thai có nhiễm virus viêm gan B cấp tính làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ sinh ra nhẹ cân, vàng da. Bà mẹ mang thai có bệnh viêm gan B mạn tính thì tăng nguy cơ tiểu đường thai nghén và băng huyết khi sinh.

Ngoài ra, viêm gan virus cấp và mạn tính trên bà mẹ mang thai có HBeAg dương tính nếu không được quản lý và điều trị kịp thời thì nguy cơ 90% có thể truyền virus viêm gan B sang con. Đứa trẻ từ khi sinh ra đã bị nhiễm virus viêm gan B thì có thể mang virus suốt đời, để lại hậu quả về bệnh tật và gánh nặng tâm lý rất nặng nề.

Dự phòng lây truyền viêm gan B từ mẹ sang con - ảnh 1
Ảnh minh họa

Bởi vậy, PHS.TS Đỗ Duy Cường khẳng định việc dự phòng lây truyền virus viêm gan B từ mẹ sang con là rất quan trọng. Hiện nay, các biện pháp đưa ra dựa trên cơ chế lây truyền từ 3 giai đoạn (khi mang thai, trong khi sinh và giai đoạn cho con bú).

Đối với giai đoạn khi mang thai, bà mẹ cần phải uống kháng virus trong 3 tháng cuối của thai kì, bắt đầu từ tuần lễ thứ 24 trở đi, thuốc được lựa chọn là Tenofovir Disoproxil Furamate (TDF) 300mg, uống mỗi ngày 1 viên và thuốc này được uống duy trì tới 3 tháng sau sinh.

Cần kiểm tra chức năng thận của bà mẹ, tuy nhiên, thuốc khá là an toàn và không gây ảnh hưởng đến cả mẹ và con, kể cả khi cho con bú. Khi sinh thì bà mẹ vẫn tiếp tục được uống thuốc, trong quá trình sinh có thể đẻ thường hoặc mổ. Chú ý phải tiêm kháng huyết thanh viêm gan B (HBIG) cho trẻ ngay trong 12 - 24h đầu sau sinh, và kết hợp tiêm ngay vắc-xin viêm gan B mũi 1.

Ngoài ra, tiêm kháng huyết thanh (HBIG) bắt buộc cho trẻ sơ sinh ở những trường hợp mẹ mang thai có viêm gan B. Tiêm càng sớm càng tốt (tốt nhất trong 12h đầu), nếu để muộn hơn thì tối đa là 5 ngày. Liều: 30 - 100 UI/kg cân nặng, tiêm bắp sâu hoặc dưới da. Cần tiêm đủ 3 mũi vắc-xin phòng viêm gan B cho trẻ. Chương trình tiêm chủng vắc-xin viêm gan B toàn quốc đã giảm đáng kể tỷ lệ mắc viêm gan B trong cộng đồng. Các vắc-xin hiện nay an toàn và có hiệu quả phòng bệnh.

Lịch tiêm như sau: Tiêm mũi 1 (mũi sơ sinh) càng sớm càng tốt, tốt nhất là 24h đầu sau sinh, nếu muộn hơn thì tối đa là 7 ngày. Tiêm bắp, vị trí 1/3 giữa ngoài đùi, vị trí tiêm cách xa vị trí tiêm HIBG. Mũi 2, 3 tiêm khi trẻ được 2, 3 tháng. Mũi 4 (nhắc lại) tiêm khi trẻ đủ 12 tháng. Khi trẻ được 15-18 tháng: Xét nghiệm HBsAg (xét nghiệm chẩn đoán sớm về khả năng mắc virus viêm gan B) và anti-HBs (xem đã có khả năng miễn dịch đối với bệnh viêm gan B hay chưa).

Ý kiến bạn đọc

Tin cùng chuyên mục

Kiểm tra y tế A80: Thứ trưởng Bộ Y tế thị sát, yêu cầu sẵn sàng ứng phó mọi tình huống

Kiểm tra y tế A80: Thứ trưởng Bộ Y tế thị sát, yêu cầu sẵn sàng ứng phó mọi tình huống

(PNTĐ) - Ngày 29/8, GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, đã trực tiếp kiểm tra công tác đảm bảo y tế phục vụ Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Cùng đi có đại diện Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Cục An toàn thực phẩm, Cục Quân y (Bộ Quốc phòng), Cục Y tế (Bộ Công an) và Sở Y tế Hà Nội.
Khuyến cáo sử dụng “An cung ngưu hoàng hoàn”

Khuyến cáo sử dụng “An cung ngưu hoàng hoàn”

(PNTĐ) - Tại Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, không ít trường hợp bệnh nhân đột quỵ được người nhà đưa đến viện trong tình trạng đã tự ý sử dụng “An cung ngưu hoàng hoàn” tại nhà.
Cảnh giác với gánh nặng nội tiết và nguy cơ tim mạch

Cảnh giác với gánh nặng nội tiết và nguy cơ tim mạch

(PNTĐ) - Thực tế không thể phủ nhận hiệu quả của thuốc tránh thai trong việc thực hiện kế hoạch hóa gia đình, giúp các cặp vợ chồng chủ động hơn trong việc sinh con. Tuy nhiên, những trường hợp nhập viện vì biến chứng tim mạch, huyết khối gần đây cho thấy việc sử dụng thuốc tránh thai kéo dài cần được cảnh báo sớm.