Giảm tai biến y khoa: Loay hoay tìm “thuốc”!
PNTĐ-Tai biến y khoa xảy ra là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, sự gia tăng tỷ lệ tai biến này trong thời gian qua, đặc biệt là tai biến sản khoa đã khiến dư luận lo lắng.
Tai biến sản khoa luôn rình rập
Trong các tai biến y khoa, các chuyên gia cho rằng, tai biến sản khoa là nghiêm trọng, gây hậu quả nặng nề nhất. Thống kê sơ bộ, bình quân mỗi ngày có 2 sản phụ sinh con bị chết do tai biến sản khoa. Tính từ năm 2012 đến 9 tháng năm 2013, Việt Nam ghi nhận gần 450 bà mẹ tử vong do tai biến sản khoa. Nhiều ý kiến cho rằng con số này chưa chính xác và con số thực tế còn khủng khiếp hơn rất nhiều.
 |
| Ngành y tế thường đổ lỗi cho tình trạng quá tải bệnh viện là nguyên nhân tai biến y khoa (?) |
Ngay tại khoa Sản - BV Bạch Mai, vào cuối tháng 4/2013, một số y bác sĩ đã phải góp hơn 500 triệu đồng bồi thường cho sản phụ (37 tuổi, ở Hà Nội) sau khi để xảy ra sai sót chuyên môn, không tiên lượng đúng dẫn đến trẻ sinh ra bị tai biến ngạt mất não, còn sản phụ phải cắt bỏ tử cung để cứu mạng. Trước đó, lãnh đạo BV ĐK Nghệ An đã phải chính thức lên tiếng xin lỗi gia đình sản phụ Bùi Thị Phương Thùy và người thân do sự tắc trách của êkip trực khiến thai nhi tử vong ngay trong quá trình chờ sinh… Tại nhiều địa phương như Quảng Ngãi, Hải Phòng, Khánh Hòa, Quảng Bình… liên tục xảy ra tình trạng tai biến y khoa khiến nhiều sản phụ, thai nhi tử vong một cách bất thường.
Nguyên nhân đã rõ, giải pháp vẫn… “loay hoay”
Trong khi đó, khi phân tích những nguyên nhân dẫn đến tình trạng tai biến y khoa gia tăng, những người có trách nhiệm của ngành y tế vẫn đổ lỗi cho “khách quan” như do tình trạng quá tải bệnh viện, thiếu nguồn nhân lực, trang thiết bị chẩn đoán bệnh không đồng bộ, sử dụng những phương pháp chẩn đoán và điều trị lạc hậu, viện phí mới chỉ thu 3/7 yếu tố cấu thành dịch vụ… mà không thừa nhận là do sự yếu kém của thầy thuốc. BS Phạm Cầm Kỳ - GĐ BV Sản nhi Ninh Bình thẳng thắn, không thể phủ nhận những tai biến xảy ra do sự sai sót, thiếu chuyên nghiệp của một số bác sĩ. Cơ sở vật chất, trang thiết bị yếu kém chỉ là một phần, đáng sợ nhất là sự chây ỳ của nhân viên y tế trong việc học tập nâng cao trình độ chuyên môn, là sự thiếu y đức của những “thiên thần áo trắng”.
Kinh nghiệm chuyên môn và tai biến y khoa là hai vấn đề luôn liên quan đến nhau. GS. TS Bùi Đức Phú - GĐ BV ĐK T.Ư Huế chỉ ra rằng, cần ngăn chặn tình trạng bác sĩ "ngồi nhầm ghế". Không thể để xảy ra trường hợp bác sĩ chuyên về sản khoa lại đi chữa cho bệnh nhân xương khớp. Trong thực tế có không ít nhân viên y tế hành nghề quá phạm vi cho phép, nhất là tại các cơ sở y tế tư nhân dẫn đến tai biến y khoa gây chết người, điển hình như trường hợp bệnh nhân tử vong tại phòng khám đa khoa Maria mấy năm trước, hay mới nhất là tại cơ sở thẩm mỹ Cát Tường...
Lỗi trách nhiệm của lãnh đạo bệnh viện cũng cần được xem xét. “Lỗi ở đây là lãnh đạo BV không đưa vấn đề an toàn lên hàng đầu" – PGS.TS Mai Trọng Khoa, PGĐ BV Bạch Mai bày tỏ quan điểm. Nếu người quản lý quan tâm, triển khai giám sát việc thực hiện đúng quy trình chuyên môn, kịp thời uốn nắn sai phạm thì chắc chắn sẽ hạn chế được những sai sót nghiêm trọng.
Một ý kiến khác cũng rất đáng được lưu tâm là ngành y tế cần thành lập hội nghề nghiệp với quyền cấp phép hành nghề cho hội viên và rút phép hành nghề nếu thầy thuốc làm không tốt. Khi có tai biến, hội là trọng tài phân xử. Các cơ sở y tế nên mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho bác sĩ. Tại Việt Nam, quy định này đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2012 nhưng hầu hết các bệnh viện trên cả nước chưa thực hiện.
Rốt cuộc nâng cao y đức, trình độ nguồn nhân lực, nâng cấp trang thiết bị, chống quá tải… là vấn đề “biết rồi, khổ lắm nói mãi”, thực hiện đến đâu mới là điều mà người dân chờ đợi, để giảm thiểu những cái chết không đáng có.
| Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến, ngành y tế vẫn cần phải tập trung vào rà soát các chuyên khoa hay xảy ra tai biến để tập trung tìm nguyên nhân và khắc phục. Còn GS.TS Bùi Đức Phú thì cho rằng, cần xây dựng được quy trình tư vấn, tiếp xúc với bệnh nhân, quy chuẩn hành nghề thì những tai biến sẽ giảm. |
Tâm Thanh - Nam Trang
