Hội chứng ống cổ tay
(PNTĐ) - Tê bì, đau nhức, yếu tay… là những triệu chứng mà nhiều người, đặc biệt là dân văn phòng, thợ thủ công hay phụ nữ nội trợ thường gặp phải. Đây có thể là dấu hiệu sớm của Hội chứng ống cổ tay - một bệnh lý thần kinh ngoại biên phổ biến, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến tổn thương không hồi phục.
Hội chứng ống cổ tay và cơ chế gây bệnh
Hội chứng ống cổ tay là bệnh lý rất thường gặp ở bàn tay và cổ tay. Về cấu trúc giải phẫu, ống cổ tay giống như một đường hầm nhỏ, được tạo bởi các xương cổ tay và dây chằng ngang. Bên trong chứa dây thần kinh giữa và các gân gấp của ngón tay.
Dây thần kinh giữa chi phối cảm giác ở mặt trong lòng bàn tay. Khi dây thần kinh này bị chèn ép trong ống cổ tay, người bệnh sẽ xuất hiện viêm, đau, tê và yếu tay.
Ở trạng thái bình thường, áp lực trong ống cổ tay chỉ khoảng 2-10 mmHg. Tuy nhiên, khi gập - duỗi cổ tay quá mức, áp lực này có thể tăng gấp 8-10 lần. Nếu tình trạng tăng áp lực kéo dài, dây thần kinh giữa sẽ bị tổn thương. Chèn ép ngắn hạn có thể hồi phục, nhưng nếu kéo dài, tổn thương sẽ trở nên thực thể và khó phục hồi.
Ai có nguy cơ cao mắc phải?
Hội chứng ống cổ tay có thể gặp ở bất kỳ ai, nhưng một số nhóm nguy cơ cao gồm:
Giới tính và độ tuổi: Nữ nhiều hơn nam, thường gặp ở tuổi 40-60.
Nghề nghiệp: Nhân viên văn phòng, thợ thủ công, công nhân may mặc, thợ mộc, bốc vác… những nghề phải dùng tay lặp đi lặp lại.
Tình trạng sinh lý: Thai kỳ do thay đổi hormone và giữ nước; phụ nữ sau sinh bế con nhiều.
Bệnh lý nền: Đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, gout, suy giáp…
Yếu tố di truyền: Người có ống cổ tay bẩm sinh nhỏ.
Triệu chứng điển hình
Triệu chứng thường tiến triển từ nhẹ đến nặng. Người bệnh cần chú ý, giai đoạn đầu: Tê bì, dị cảm kiểu kiến bò ở vùng chi phối thần kinh giữa (ngón cái, trỏ, giữa và nửa ngón nhẫn).
Nặng hơn về đêm: Nhiều người thức giấc lúc 1-2 giờ sáng vì tay quá tê; phải vung tay hoặc thay đổi tư thế để giảm triệu chứng.
Khi hoạt động: Gập - ngửa cổ tay hoặc tì đè lâu (ví dụ đi xe máy đường dài) khiến mức độ tê tăng lên.
Tiến triển: Ban đầu thỉnh thoảng, sau đó thường xuyên và nặng dần; tê có thể lan lên cẳng tay, nhưng không lan lên cổ.
Giai đoạn muộn: Bàn tay yếu, vụng về, khó cầm đồ nhỏ, dễ đánh rơi; nặng nhất là teo cơ ô mô cái - dấu hiệu tổn thương thần kinh nghiêm trọng.
Khi nào người bệnh cần đến gặp bác sĩ?
Người bệnh nên đi khám sớm khi có: Tê và đau bàn tay kéo dài nhiều tuần. Tê về đêm, gây mất ngủ. Yếu tay, hay làm rơi đồ. Khó thực hiện động tác tinh vi như cài nút áo, viết. Xuất hiện teo cơ ở gốc ngón cái.
Nếu đã nghỉ ngơi, thay đổi thói quen mà không cải thiện, người bệnh cần được thăm khám để tránh tiến triển nặng.
