Ngăn ngừa sự xâm nhập của vi rút Zika
PNTĐ-Hà Nội là đầu mối giao lưu với nhiều quốc gia trên thế giới, nên công tác ngăn chặn vi rút Zika xâm nhập đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
 |
Vệ sinh môi trường là một trong những biện pháp hiệu quả phòng chống Zika |
Chủ động ứng phó
Ngày 14/9, tại Hội nghị trực tuyến đánh giá công tác phòng chống dịch bệnh 8 tháng, triển khai nhiệm vụ 4 tháng cuối năm 2016, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Ngô Văn Quý nhấn mạnh, dịch bệnh do vi rút Zika đang diễn biến phức tạp, nhất là tại các nước Đông Nam Á.
Hiện nay đã có 72 quốc gia và vùng lãnh thổ có sự lưu hành hoặc lây truyền vi rút Zika. Đánh giá tình hình dịch bệnh trong nước, PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế lo ngại, muỗi Aedes (muỗi vằn) truyền bệnh sốt xuất huyết (SXH) cũng là muỗi truyền vi rút Zika lưu hành phổ biến ở nước ta. Trong khi đó, dịch bệnh SXH đang có xu hướng gia tăng ở một số tỉnh, thành phố. “Nhờ có sự chủ động, dịch SXH năm nay tại Thủ đô tạm yên, song không thể chủ quan.
Bởi lẽ, do giao lưu quốc tế, sự di chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác dễ dàng và ngày một nhiều nên bệnh có thể lây lan xuyên biên giới chỉ trong một ngày. Việt Nam cũng đã lưu hành dịch bệnh Zika với 3 ca mắc. Thời gian qua đã có người Việt Nam, người nước ngoài sống ở Việt Nam ra nước ngoài xét nghiệm mang vi rút Zika...” - PGS.TS Trần Đắc Phu cho biết.
Theo Sở Y tế Hà Nội, trong các tháng cuối năm 2016, tình hình dịch bệnh tại Hà Nội có thể diễn biến phức tạp, đặc biệt là SXH và bệnh do vi rút Zika. Đối với bệnh SXH, dự báo trong 4 tháng cuối năm sẽ có diễn biến phức tạp trên toàn thành phố. Đặc biệt, từ cuối tháng 9 và trong tháng 10, tháng 11, số ca mắc bệnh có thể tăng cao, nhất là khu vực Hà Đông, Hoài Đức, Thanh Trì, Thanh Oai, Thường Tín.
Điều quan trọng nhất theo PGS.TS Trần Đắc Phu: Hà Nội phải tập trung khoanh vùng, phát hiện sớm ca bệnh. Bệnh do vi rút Zika có triệu chứng nhẹ, khó phát hiện. Nếu các địa phương chỉ tập trung lấy mẫu bệnh phẩm từ các ca mắc SXH nặng để phát hiện Zika thì chưa đủ. Ngay cả những bệnh nhân chỉ sốt trên 38 độ có các triệu chứng như: Đau khớp, đau cơ, viêm kết mạc… cũng có thể nhiễm Zika. Do đó, việc lấy mẫu xét nghiệm Zika cần tiến hành mở rộng tại các phòng khám, trạm y tế…
Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Hoàng Đức Hạnh cho rằng, để ngăn chặn Zika xâm nhập, ngoài việc tiếp tục giám sát chặt chẽ hành khách nhập cảnh qua cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài, giám sát chặt chẽ tình hình dịch tại các cơ sở y tế và tại cộng đồng, tổ chức khoanh vùng, xử lý triệt để, kịp thời khi phát hiện ca bệnh nghi ngờ, biện pháp phòng dịch hiệu quả chính là vệ sinh môi trường hằng tuần, nhất là những nơi tập trung đông dân cư, không để muỗi có nơi cư trú, sinh sản.
Phụ nữ mang thai không nên quá lo lắng
Mối tương quan giữa vi rút Zika và chứng đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh mặc dù đã được ghi nhận song theo khẳng định của các chuyên gia y tế, không phải tất cả các bà mẹ mang thai nhiễm Zika đều sinh ra trẻ đầu nhỏ. Có nhiều nguyên nhân khác khiến người phụ nữ sinh con đầu nhỏ như vấn đề nhiễm hóa chất, nhiễm độc...
Lý giải cụ thể hơn về điều này, ông Trần Đắc Phu nói: Không phải tất cả các trường hợp mắc Zika sẽ gây đầu nhỏ và không phải tất cả trường hợp đầu nhỏ đều do Zika. Khả năng gây đầu nhỏ do Zika chủ yếu xảy ra khi sản phụ mắc Zika trong 3 tháng đầu. Do vậy chỉ các bà mẹ mang thai 3 tháng đầu có các biểu hiện triệu chứng bệnh mới nên tìm đến các cơ sở y tế để xét nghiệm, không nên quá lo lắng.
Về biện pháp xác định chứng đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh, theo ông Nguyễn Danh Cường - Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương: Thai phụ cần đi siêu âm định kỳ theo đúng chỉ định của bác sĩ đặc biệt là trong giai đoạn 3 tháng đầu tiên. Sở dĩ như vậy là do về mặt quy luật nhiễm trùng với thai nhi, tình trạng nhiễm trùng trong 3 tháng đầu trong thai kỳ sẽ để lại hậu quả nặng nề với các di chứng trí tuệ và vận động.
Vì vậy xét nghiệm với phụ nữ mang thai 3 tháng đầu nằm trong vùng dịch có triệu chứng lâm sàng, cần được tiến hành nghiêm, chặt chẽ. “Trong trường hợp khẳng định nhiễm Zika, các bác sĩ sẽ có kế hoạch kiểm soát để khuyến cáo các bà mẹ tiếp tục thời gian thai kỳ hoặc chấm dứt sự phát triển của thai nhi”, ông Nguyễn Danh Cường nói. Hiện nay để chẩn đoán trước sinh tìm hội chứng đầu bé có hai phương pháp, một là siêu âm, hai là đo kích thước của đầu. Kỹ thuật này không khó khăn, không phức tạp, các tuyến đều có thể thực hiện được.
Tóm lại, trước thực trạng vi rút Zika hiện chưa có vaccine phòng bệnh, lây truyền chủ yếu qua muỗi và đường tình dục do đó để chủ động phòng, chống dịch bệnh do vi rút Zika, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp: Phòng muỗi đốt như ngủ màn, mặc quần áo dài, dùng kem đuổi muỗi, hương muỗi; diệt muỗi, dùng vợt bắt muỗi, xịt hóa chất diệt muỗi… Sinh hoạt tình dục an toàn, sử dụng bao cao su để tránh lây truyền vi rút Zika qua đường tình dục.
Đặc biệt, phụ nữ mang thai trong vòng 3 tháng đầu nếu có biểu hiện sốt hoặc phát ban và đau khớp, đau mắt đỏ nên đến các cơ sở y tế để được khám, tư vấn và hướng dẫn theo dõi sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện nhiễm vi rút Zika và các dị tật của thai nhi.
Trường Giang
