Sởi ở người lớn
(PNTĐ) - Không còn là căn bệnh “của trẻ con”, sởi đang quay trở lại và ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả người lớn. Nhiều bệnh nhân trưởng thành nhập viện trong tình trạng nguy kịch, gặp các biến chứng như viêm phổi nặng, tiêu chảy cấp, thậm chí suy hô hấp tiến triển (ARDS) phải can thiệp bằng kỹ thuật ECMO.
Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ đang điều trị nhiều trường hợp người lớn mắc sởi ở độ tuổi 35-46. Các bệnh nhân nhập viện với triệu chứng điển hình gồm sốt cao, ho, phát ban toàn thân, và một số trường hợp có biến chứng nặng.
Liên tiếp ghi nhận các ca bệnh nặng ở người trưởng thành
Một trong những trường hợp tiêu biểu là bệnh nhân L.T.S (42 tuổi, Yên Bái). Sau khi phẫu thuật sỏi mật tại một cơ sở y tế, bệnh nhân bất ngờ xuất hiện các triệu chứng sốt cao, ho, đau rát họng, phát ban và viêm phổi. Nghi ngờ mắc sởi biến chứng, bệnh nhân được chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực - Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Tại đây, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc sởi với các biểu hiện điển hình và nhanh chóng điều trị tích cực, hỗ trợ thở oxy. Sau 6 ngày điều trị, ban sởi đã mờ dần, bệnh nhân cắt sốt và sức khỏe ổn định trở lại.
Trường hợp khác là bệnh nhân N.Q.H (35 tuổi, Hà Nội) khởi phát với triệu chứng sốt, ho và tiêu chảy nhiều lần. Ban đầu, anh được chẩn đoán sốt virus và điều trị tại nhà, nhưng tình trạng ngày càng nặng, đặc biệt là đau họng dữ dội và không thể ăn uống. Sau khi truyền dịch tại nhà, anh bắt đầu xuất hiện ban đỏ toàn thân và được nghi ngờ mắc sốt xuất huyết.
Tuy nhiên, khi đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân được chẩn đoán mắc sởi biến chứng đường ruột với biểu hiện sốt cao 39-40°C, ban đỏ toàn thân, ho khan, mắt sung huyết và tiêu chảy phân lỏng nhiều lần trong ngày. Hiện bệnh nhân đang được điều trị tích cực.
Nặng nhất là trường hợp bệnh nhân N.X.V (46 tuổi, Nghệ An). Sau ba ngày tự điều trị tại nhà với biểu hiện sốt cao, ho và tiêu chảy, bệnh nhân được chuyển từ Bệnh viện Đa khoa TP Vinh lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nghệ An do tình trạng hô hấp diễn tiến xấu nhanh chóng.
Tại đây, bệnh nhân được chẩn đoán mắc sởi biến chứng hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS), phải đặt ống nội khí quản và thở máy. Do oxy máu tụt thấp nguy hiểm, bệnh nhân được chuyển cấp cứu lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và chỉ định can thiệp ECMO (oxy hóa màng ngoài cơ - VV ECMO) để hỗ trợ hô hấp.
Bác sĩ Trịnh Thị Lan Hương (Trung tâm Hồi sức tích cực) cho biết: “Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng suy hô hấp nặng, phát ban sởi toàn thân, xuất huyết tại các vị trí tiêm truyền. Chúng tôi buộc phải chỉ định can thiệp ECMO để duy trì sự sống. Đây là một trong những biến chứng nặng nhất của sởi, nếu không can thiệp kịp thời có thể dẫn đến tử vong”.
Bệnh sởi không chỉ là bệnh của trẻ nhỏ
Sởi thường diễn tiến qua ba giai đoạn.
Giai đoạn khởi phát kéo dài 3-5 ngày, với biểu hiện giống cảm cúm như sốt, ho, chảy mũi, đỏ mắt, tiêu chảy. Đây là giai đoạn dễ lây nhất nhưng lại khó phát hiện vì chưa xuất hiện ban.
Giai đoạn phát ban: Các nốt ban đỏ xuất hiện từ sau tai, gáy, lan lên trán, mặt rồi xuống toàn thân. Người bệnh thường sốt cao, mệt mỏi, suy nhược.
Giai đoạn lui bệnh: Ban sởi bay dần, để lại vết thâm trước khi hồi phục hoàn toàn.
Phát hiện sớm - điều trị kịp thời là chìa khóa
Bác sĩ CKII Nguyễn Nguyên Huyền - Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch - cảnh báo: Tiêm đủ hai mũi vắc-xin sởi là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. Người đã tiêm đủ hoặc từng mắc bệnh sẽ có miễn dịch suốt đời. Tuy nhiên, nhiều người lớn không nhớ rõ mình đã tiêm chưa hoặc chưa từng tiêm phòng, dễ rơi vào nhóm nguy cơ nếu dịch bùng phát.
Vắc-xin sởi là vắc-xin sống giảm độc lực, chống chỉ định cho người suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch. Với những người thuộc nhóm này, cần áp dụng các biện pháp dự phòng khác như đeo khẩu trang, giữ khoảng cách, tránh nơi đông người.
Phát hiện sớm và điều trị kịp thời là yếu tố then chốt để hạn chế biến chứng và lây lan dịch bệnh. Khi có các triệu chứng như sốt cao, ho, tiêu chảy, phát ban... cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và cách ly. Đồng thời, nên giữ vệ sinh môi trường sống, rửa tay thường xuyên, cách ly người bệnh - đây là những biện pháp hiệu quả giúp ngăn ngừa sự lây lan của sởi.
