Tỷ lệ trẻ thừa cân, béo phì tăng gấp đôi chỉ trong 10 năm

Thậm chí, nhiều phụ huynh giai đoạn đầu tập trung bồi bổ cho con, vì nghĩ rằng những chất bổ giàu năng lượng sẽ giúp con khỏe mạnh hơn. Điều này vô tình kéo tăng tỷ lệ trẻ thừa cân, béo phì.

Theo kết quả Tổng điều tra Dinh dưỡng toàn quốc 2019-2020 của Viện dinh dưỡng quốc gia, tỷ lệ trẻ em thừa cân, béo phì tăng gấp 2,2 lần (từ 8% năm 2010 lên 19% năm 2020). Thực tế, trẻ em thừa cân, béo phì tại Việt Nam tăng nhanh báo động trong 10 năm qua, đặc biệt tại thành thị.

Thống kê của Bộ Y tế cũng cho thấy, riêng năm 2020, tỷ lệ thừa cân, béo phì khu vực thành thị đã chạm ngưỡng 26,8%, nông thôn là 18,3% và miền núi là 6,9%. Trước đó, Viện Dinh dưỡng quốc gia cũng đã công bố tỷ lệ béo phì ở trẻ em nội thành tại TP. Hồ Chí Minh đã vượt 50%, tại Hà Nội vượt 41%.

Trẻ thừa cân béo phì là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh lý ở trẻ.

Thừa cân, béo phì thực chất là sự tích tụ mỡ bất thường, vượt quá mức làm ảnh hưởng đến sức khỏe. Tình trạng này kéo dài sẽ gây rối loạn chức năng trong cơ thể diễn tiến thành bệnh. Bệnh tiến triển âm thầm trong một quãng thời gian dài khiến việc điều trị, phục hồi sẽ vô cùng khó khăn và tốn kém.

Theo chuyên gia, thừa cân, béo phì cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao, dậy thì của trẻ, để lại nhiều nguy cơ mắc bệnh khi trưởng thành. Đây cũng là một trong những gánh nặng sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng nhất thế kỷ 21. Hậu quả của nó thường khó nhận biết ngay, nhưng không thể xem nhẹ. Khi trẻ béo phì chẳng may mắc những bệnh lý như tiêu chảy, viêm phổi… bệnh thường có xu hướng tiến triển nặng hơn, thời gian điều trị kéo dài.

Về mặt tâm lý, từ 8 tuổi trở lên, khi đã bắt đầu nhận thức về hình thể, trẻ thừa cân dễ tự ti và gặp khó khăn trong giao tiếp. Nhiều chuyên gia cảnh báo, trẻ béo phì tiềm ẩn nguy cơ trầm cảm cao. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh dù nhận thức được thừa cân, béo phì là không tốt vẫn còn chủ quan và rất ít khi chủ động kiểm tra cân nặng của trẻ định kỳ.

Điều tra của Viện Dinh dưỡng cho thấy, có đến 35% các vị phụ huynh không biết con mình bị thừa cân, hoặc đánh giá thấp hơn một mức so với thực tế. Phụ huynh thường chỉ đưa con đến khám vì trẻ đau chân, đau xương, hay lo lắng về chiều cao. Đến khi thăm khám thì bác sĩ mới ghi nhận trẻ bị thừa cân, béo phì.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tăng cân thiếu kiểm soát ở trẻ. Trong đó, việc cung cấp dinh dưỡng quá mức chính quyền là nguyên nhân mấu chốt. Nhiều gia đình Việt vẫn quan niệm “nuôi con bằng mắt”, trẻ phải tròn trịa, đầy đặn thì mới “đạt chuẩn”. Ngoài ra, việc lười vận động, ít ăn cùng gia đình, nạp quá mức thức ăn nhanh, nước ngọt công nghiệp… cũng là những nguyên nhân gia tăng tỷ lệ thừa cân, béo phì ở trẻ nhỏ.

Để giúp trẻ phát triển cân đối, phụ huynh cần theo dõi tiến trình phát triển của con thông qua biểu đồ tăng trưởng, tham chiếu các thước đo để nhận biết ngay nếu con vượt ngưỡng cân nặng và tuyệt đối không thờ ơ trước dấu hiệu thừa cân.

TS.BS LƯU THỊ MỸ THỤC

                                                      (Trưởng khoa Dinh dưỡng, lâm sàng, tiết chế,

                                                                                   Bệnh viện Nhi Trung ương)