Virus SARS-CoV-2 chủng mới có hệ số lây lan tăng hơn 70%

Cán bộ y tế tiếp tục lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 trên diện rộng tại Chí Linh, Hải Dương. Ảnh: Trung Sơn

Trước tốc độ lây nhiễm “chóng mặt” của virus SARS-CoV-2 chủng mới, người dân và chính quyền các cấp đang nỗ lực hết sức, chạy đua với thời gian, đẩy mạnh phòng, chống dịch Covid-19.

Virus luôn luôn biến đổi

Từ kết quả xét nghiệm và phân tích cấu tạo gen của virus SARS-CoV-2 trên các ca Covid-19 đầu tiên ở Hải Dương, Quảng Ninh và nhiều địa phương khác được phát hiện từ ngày 27/1 đến nay cho thấy, đây là chủng virus biến thể “siêu lây nhiễm” B.1.1.7 (được phát hiện lần đầu tiên ở Anh vào cuối 2020, hiện đã lây lan ra 70 quốc gia và vùng lãnh thổ).

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, khả năng lây lan của biến chủng SARS-CoV-2 rất nhanh. “Theo tính toán của thế giới là khoảng 70% nhưng tôi tính toán phải hơn. Với các chủng virus trước, có thể đi qua người nhiễm virus không lây, nhưng với biến chủng mới thì chỉ cần đi qua cũng lây. Đó là vấn đề hết sức lo ngại”.

Minh chứng thực tế tại Việt Nam những ngày vừa qua cho thấy, ổ dịch ở Hải Dương trong 10 ngày đã đi qua 4 chu kỳ, lây lan nhanh từ F0 đến F3. Căn cứ theo ngày khởi phát, nếu so với tốc độ lây lan dịch giữa Đà Nẵng (bùng phát vào cuối tháng 7) và Hải Dương thì chu kỳ lây nhiễm ở Đà Nẵng ước tính trung bình 5-7 ngày, còn ở Hải Dương chỉ trong 3 ngày (gần gấp đôi Đà Nẵng).

Ngay cả trẻ em, trước kia có vẻ ko phải là đối tượng cảm thụ chính và được nhận định là có nguy cơ lây nhiễm thấp hơn thì nay dường như cũng đã khác. Tại Hải Dương, Hà Nội… đã ghi nhận những trường hợp học sinh lớp 2, 3, 4 bị lây nhiễm khi tiếp xúc với bệnh nhân Covid-19 trong khoảng thời gian ngắn.

Thông tin về chủng virus SARS-CoV-2 mới này, PGS.TS Trần Đắc Phu - nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), Cố vấn Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam cho biết thêm: “Hiện chưa có thông tin nào khẳng định biến thể mới của virus SARS-CoV-2 làm cho bệnh nặng lên, hoặc làm số lượng tử vong tăng lên nhưng cũng có thông tin như Thủ tướng nước Anh tuyên bố trên các phương tiện thông tin đại chúng là số lượng ca tử vong tăng lên do biến thể mới”.

Cũng theo PGS.TS Phu, đến nay, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chưa có thông báo chính thức về biểu hiện cụ thể của biến thể mới cũng như thời gian ủ bệnh. Nhưng virus luôn luôn biến đổi, vì thế cùng với sự vào cuộc của ngành y, hệ thống chính quyền các cấp bản thân mỗi người dân cũng cần nâng cao ý thức tự bảo vệ chính mình.

Kích hoạt hệ thống phòng dịch cả nước ở mức cao nhất

Trước đó, nhận định virus SARS-CoV-2 đang lây lan nhanh hơn, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã nhấn mạnh: Chúng ta phải có những biện pháp nhanh hơn virus này, nhanh hơn trước đây... Tinh thần sẵn sàng này chúng ta đã có trong những lần phòng chống dịch năm 2020, và nay cần phát huy mạnh hơn, tích cực hơn, thần tốc hơn.

Tinh thần trên thể hiện ở việc, chúng ta phải thông tin đến tận từng người dân để ai cũng biết sự trở lại nguy hiểm của virus SARS-CoV-2. Người dân càng nắm đầy đủ thông tin thì càng nhận thức cao về phòng chống dịch. Có nhận thức cao thì hành động mới quyết liệt.

Bên cạnh đó, các địa phương cũng đã triển khai thần tốc xét nghiệm với những trường hợp nghi nhiễm, như đã thực hiện ở Chí Linh, Hải Dương. Ở bất cứ nơi đâu xảy ra dịch, ở nơi đó có phản ứng xét nghiệm nhanh nhất có thể, để truy vết và kiểm soát dịch tễ. Chỉ có kiểm soát được dịch tễ mới dập được dịch.

Đồng thời các địa phương lập hàng rào chặn ngay các luồng di chuyển để hạn chế người từ vùng dịch ra ngoài, chậm một bước có thể xảy ra họa lớn; Sẵn sàng bệnh viện dã chiến với đầy đủ trang thiết bị y tế, dự phòng cho tình huống có số đông bệnh nhân; Tập trung được bệnh nhân vào bệnh viện dã chiến là cách kiểm soát tốt sự lây lan trong cộng đồng; Cấp tốc cử lực lượng y bác sĩ tinh nhuệ nhất đến điểm nóng bùng dịch để dập dịch; Các địa phương trên toàn quốc sẵn sàng cho “thời chiến”, triển khai các biện pháp “ngăn dịch”, không lãng phí một giờ một phút.

“Đặc biệt, mỗi người dân trở lại “chế độ 5K” để tự bảo vệ mình: Khẩu trang luôn luôn, khử khuẩn thường xuyên, không tụ tập đông người, khoảng cách an toàn, khai báo y tế. Đồng thời, chủ động cung cấp cho Bộ Y tế, Ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh địa phương và quốc gia thông tin về những người đã tiếp xúc với mình trong khoảng thời gian qua; kêu gọi mọi người dù hiện nay đang ở đâu thì cũng khai báo y tế và cung cấp thông tin đầy đủ. Mỗi cơ quan, mỗi cá nhân mỗi người dân nếu ai cũng nhanh, cũng làm tốt nhiệm vụ và phận sự của mình thì chắc chắn chúng ta sẽ dập được dịch. Chắc chắn như thế. Việc này không phải chỉ để bảo vệ mỗi người mà còn là vì sự an bình của cả đất nước” - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh.

Cũng với tinh thần trên, PGS.TS Trần Đắc Phu khuyến cáo: Tại thời điểm giáp Tết Nguyên đán, sự di chuyển, đi lại rất nhộn nhịp nên nguy cơ cao virus dễ dàng phát tán từ vùng này qua vùng khác. Thời tiết lạnh cũng tạo điều kiện cho virus tồn tại lâu hơn trong môi trường, trong khi biến chủng mới của virus SARS-CoV-2 lây lan nhanh hơn.

“Tình hình dịch hiện tại được đánh giá là phức tạp, nguồn lây của các ca bệnh Covid-19 chưa được xác định, nhiều người nhiễm bệnh lại không có triệu chứng… từ đó vẫn có khả năng lây lan trong cộng đồng. Hơn nữa, do dịch đã đi qua 4 chu kỳ nên việc truy vết phải mở rộng hơn, những người tiếp xúc với ca mắc Covid-19 được rà soát đang tăng lên theo cấp số nhân; đồng nghĩa phải kích hoạt tất cả hệ thống phòng chống dịch trên cả nước; phải đặt trong tình huống là ở bất kỳ đâu cũng có thể bùng phát dịch trong cộng đồng nếu lơ là mất cảnh giác, không tuân thủ các biện pháp chống dịch.

Chúng ta không được chủ quan, song cũng không nên quá hoang mang. Việt Nam có kinh nghiệm phòng, chống dịch Covid-19 và ngăn chặn tốt các ổ dịch trước đây. Tôi cho rằng người dân nên bình tĩnh và tin vào chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Y tế cũng như các ban ngành khác” - PGS-TS Trần Đắc Phu bày tỏ.

THẢO HƯƠNG