Xét nghiệm dự trữ buồng trứng: Giúp phụ nữ chủ động kế hoạch mang thai
PNTĐ-Những phụ nữ có xu hướng kết hôn muộn hoặc chưa muốn sinh con ngay sau khi kết hôn, nên thực hiện xét nghiệm buồng trứng (AMH) để tiên lượng được khả năng sinh sản của buồng trứng.
Độ tuổi “vàng” để sinh con ở phụ nữ là khoảng 25-29 tuổi. Qua độ tuổi này, chất lượng trứng và khả năng thụ thai của phụ nữ cũng giảm đi. Bởi vậy, những phụ nữ có xu hướng kết hôn muộn hoặc chưa muốn sinh con ngay sau khi kết hôn, nên thực hiện xét nghiệm buồng trứng (AMH) để tiên lượng được khả năng sinh sản của buồng trứng.
 |
| Bác sĩ CK II Phạm Thúy Nga tư vấn cho bệnh nhân. (Ảnh: Hồng Hải) |
Các kết quả thực tiễn cho thấy, xét nghiệm AMH là xét nghiệm chính xác nhất để đánh giá khả năng sinh sản của buồng trứng. Vài năm trước đây, bệnh nhân ở Việt Nam chưa có cơ hội thụ hưởng tiến bộ khoa học này. Nhưng hiện nay, hầu hết các bệnh viện chuyên khoa như: bệnh viện Phụ sản Trung ương, Phụ sản Hà Nội, Từ Dũ… đều có thể thực hiện tốt kỹ thuật AMH.
Theo BSCKII Phạm Thúy Nga - Trưởng khoa Hỗ trợ sinh sản và Nam học (bệnh viện Phụ sản Hà Nội), AMH là từ viết tắt của Anti-Mullerian Hormone - một hormone quan trọng ở phụ nữ. AMH được tiết trực tiếp bởi các tế bào hạt của nang noãn buồng trứng và có liên quan trực tiếp với số lượng nang noãn nguyên thủy trong buồng trứng. AMH được sản xuất nhiều nhất ở nang tiền hốc (preantral) và có hốc nhỏ dưới 4mm (antral), nghĩa là những nang noãn còn non và đang phát triển ở buồng trứng. Do đó, nồng độ AMH cho biết số nang noãn non hiện có trong buồng trứng, hay còn gọi là dự trữ buồng trứng. Dự trữ buồng trứng càng tốt có nghĩa là khả năng sinh sản của buồng trứng càng cao và ngược lại.
AMH giảm dần theo thời gian với tốc độ khác nhau ở mỗi người, gắn liền với hiện tượng lão hóa buồng trứng (là sự giảm số lượng và chất lượng noãn ở buồng trứng theo thời gian). Hầu hết phụ nữ đều có khái niệm sai lầm về khả năng sinh sản khi cho rằng kinh nguyệt còn đều nghĩa là họ có đủ số lượng và chất lượng trứng để có thai. Tuy nhiên, điều này không phải luôn luôn đúng, buồng trứng khi suy giảm chỉ tiết ra một lượng nội tiết tố đủ để ra kinh, chứ chất lượng buồng trứng không đủ điều kiện để có thai.
Đối với đa số phụ nữ, việc có thai sẽ trở nên rất khó khăn sau 35 tuổi. AMH có thể giúp đánh giá khả năng sinh sản của buồng trứng qua đó giúp tiên lượng được khả năng có con của phụ nữ. Từ đó, giúp bác sĩ tiên lượng, tư vấn và can thiệp hỗ trợ sinh sản cho bệnh nhân. Đồng thời, xét nghiệm AMH tiên lượng khả năng có thai trong tương lai, có thể giúp những người phụ nữ trẻ, độc thân, giảm dự trữ buồng trứng sớm có kế hoạch đông lạnh noãn để sử dụng sau này khi lập gia đình. Với phụ nữ có nhu cầu làm thụ tinh ống nghiệm, xét nghiệm AMH giúp xác định khả năng đáp ứng với kích thích buồng trứng tốt, số trứng chọc hút được nhiều hơn, từ đó tăng tỷ lệ thụ tinh thành công.
BSCKII Phạm Thúy Nga cho biết thêm, ở những trường hợp suy buồng trứng sớm hay mãn kinh sớm, AMH giảm nhanh và mất rất sớm. Do đó, xét nghiệm AMH có thể giúp chẩn đoán và tiên lượng sự khởi phát của hiện tượng mãn kinh ở phụ nữ để có thể chủ động sử dụng các hormone thay thế, làm giảm nguy cơ loãng xương và các bệnh tiền mãn kinh và mãn kinh sớm ở phụ nữ. Là một xét nghiệm nhạy cảm với các thay đổi về số nang noãn ở buồng trứng hay dự trữ buồng trứng, AMH có thể sử dụng như một dấu hiệu phát hiện sớm, đáng tin cậy và trực tiếp cho các tổn thương ở mô buồng trứng sau phẫu thuật hoặc sau điều trị ung thư.
Hiện chưa có phương pháp nào có thể làm phục hồi lại dự trữ buồng trứng nếu phát hiện AMH giảm nhiều sau phẫu thuật. Tuy nhiên, thông tin về dự trữ buồng trứng bất lợi sau phẫu thuật có thể giúp tư vấn bệnh nhân chiến lược điều trị thích hợp để có thể có con bằng các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản tiên tiến và hiện đại, góp phần mang lại hạnh phúc làm cha, làm mẹ cho các cặp vợ chồng mong con.
Xét nghiệm đánh giá nồng độ AMH dễ thực hiện và có thể thực hiện vào bất kỳ ngày nào của vòng kinh. Kết quả AMH nhạy hơn và chính xác hơn so với FSH cơ bản trong đánh giá khả năng sinh sản của buồng trứng. Dựa vào nồng độ AMH, bác sĩ cũng có thể tiên lượng khả năng đáp ứng và điều chỉnh liều thuốc kích thích buồng trứng phù hợp hơn cho bệnh nhân. Bởi vậy, BSCKII Phạm Thúy Nga khuyến cáo, phụ nữ kết hôn muộn, có kế hoạch mang thai sau sinh hoặc mắc các bệnh: vô sinh hiếm muộn, buồng trứng đa nang, suy buồng trứng sớm, rối loạn kinh, ít kinh, thưa kỳ và vô kinh, theo dõi hiệu quả quá trình điều trị vô sinh, ung thư buồng trứng, tiên lượng mãn kinh cần thực hiện xét nghiệm AMH.
Yên Hưng
