Y bác sĩ tuyến cơ sở làm việc quên thờ gian

Cán bộ TYT phường Đông Ngạc lấy mẫu xét nghiệm cho cư dân trong khu chung cư Ecohome 2. (Ảnh: HN)

Có F0 là lên đường

Mấy chục năm gắn với công tác y tế cơ sở, chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân nhưng 2 năm qua, chiến đấu với dịch Covid-19, đặc biệt là đợt dịch thứ 4 này, bác sĩ Lê Năng Hân - Trạm trưởng trạm y tế (TYT) xã Hải Bối, huyện Đông Anh và các đồng nghiệp đã có những ngày làm việc “quên khái niệm về thời gian”. “Bất cứ thời điểm nào trong ngày, kể cả lúc đêm khuya, nhận được thông báo có F, cần truy vết là anh chị em trong trạm lại lên đường nhận nhiệm vụ” - bác sĩ Lê Năng Hân chia sẻ.

Hải Bối là một trong những xã nằm cạnh khu công nghiệp Thăng Long có số lượng công nhân lớn nhất tại Hà Nội. Tổng số dân của xã là hơn 20.000 người. Làn sóng dịch lần thứ 4 ở Hà Nội xuất hiện đầu tiên tại huyện Đông Anh, “tấn công” vào công nhân khu công nghiệp. Biến thể virus lần này có tốc độ lây nhiễm nhanh và mạnh chưa từng thấy, đòi hỏi việc xét nghiệm thực hiện thần tốc hơn. Là những cán bộ y tế tại cơ sở, liên tiếp từ tháng 5 đến hết tháng 7/2021, các y, bác sĩ và nhân viên của trạm y tế xã luôn trong tình trạng “chạy đua với thời gian” để khoanh vùng, khống chế, dập dịch.

“Trạm y tế xã có 9 y, bác sĩ, trong đó có 7 người là nữ, 4 chị em đang nuôi con dưới 6 tuổi. Tuy lực lượng mỏng nhưng nhận thức sâu sắc trách nhiệm của mình, anh chị em luôn ở tâm thế sẵn sàng làm việc với bộ quần áo bảo hộ, găng tay, kính chắn giọt bắn, khẩu trang” - bác sĩ Năng tiếp lời.

Trong môi trường làm việc đầy khó khăn và nguy hiểm, là lực lượng tuyến đầu, tiếp xúc trực tiếp với những người nghi ngờ F0, F1 có nguy cơ cao nhiễm Covid-19 đòi hỏi các y, bác sĩ vừa phải thần tốc truy vết, vừa phải giữ an toàn sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng. Chưa lúc nào, đội ngũ y bác sĩ cơ sở phải đối mặt với những ngày làm việc vất vả với cường độ làm việc cao, áp lực công việc lớn như vậy. Trong quá trình điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, cán bộ y tế thường phải đứng đối diện, mặt đối mặt với người có nguy cơ cao để lấy mẫu bệnh phẩm. Những ngày hè nắng nóng, thời tiết ngoài trời có lúc 380C, cả ngày “làm bạn” với bộ đồ bảo hộ kín bưng, nóng và bí, mồ hôi chảy ướt sũng người nhưng không có một lời ca thán, tất cả đều tập trung cao độ để hoàn thành công việc. Vì vậy, có thời điểm Hải Bối xuất hiện các ca bệnh F0, một số khu dân cư bị cách ly y tế nhưng các ổ dịch đều được khống chế nhanh, không lây lan và làm phát sinh ca bệnh trong cộng đồng.

“Số điện thoại của trạm trưởng y tế là số đường dây nóng, chúng tôi thường xuyên tiếp nhận thông tin 24/24/7 để tư vấn, giải đáp thắc mắc cho người dân. Ở lần tiêm chủng trên diện rộng và quy mô lớn này, có ngày tôi nhận và trả lời gần 200 cuộc điện thoại. Tâm lý lo ngại khi tiêm chủng của người dân là rất bình thường, chúng tôi hiểu rằng càng giải đáp, tư vấn kỹ bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân”- bác sĩ Năng cho biết.

Gác lại niềm riêng, chu toàn việc chung

Trong đợt dịch lần thứ 4 này, phường Mai Động là “điểm nóng” về dịch bệnh của quận Hoàng Mai và TP Hà Nội với 32 F0, 15 ổ dịch. Ở địa bàn có hơn 50.000 dân nhưng chỉ có 7 y, bác sỹ và nhân viên y tế. Nhớ lại những ngày tháng “chiến đấu” với “kẻ thù vô hình” SARS-CoV-2, bác sĩ Nguyễn Thị Hằng - Trạm trưởng TYT phường nghẹn lời bởi quá nhiều những thách thức, vất vả cùng khối lượng công việc lớn đã vượt qua.

Ở đợt dịch này, từ thế “phòng thủ” sang “tấn công”, dập dịch nên các y, bác sĩ đều hiểu rằng, càng truy vết, điều tra dịch tễ nhanh bao nhiêu càng nhanh chóng phong tỏa ổ dịch hiệu quả bấy nhiêu. Vì thế, những ngày cao điểm truy vết F0 là khoảng thời gian chị em lấy trạm là nhà, tổng lực dồn sức “xông pha” vào điểm nóng với cường độ làm việc gấp 2-3 lần ngày thường để hoàn thành hàng ngàn mẫu xét nghiệm. “Ăn không đúng bữa, tiện đâu ăn đấy, tranh thủ được phút nào là gục đầu, chợp mắt nghỉ ngơi, nếp sinh hoạt hàng ngày thay đổi rất nhiều. Trước khi vào chiến dịch, chị em tự cắt tóc cho nhau thật ngắn để đầu tóc gọn gàng, đảm bảo vệ sinh phòng dịch, khi cần gội đầu cũng nhanh” - bác sĩ Hằng kể lại.

Khái niệm thời gian dường như không tồn tại với các y, bác sĩ, chỉ khi nào xong việc mới là hết giờ, kể cả khi màn đêm đã bao phủ. Những tháng qua, việc phải ăn ngủ tại nơi làm việc là bình thường. Có ngày, hết giờ làm việc, nhìn lên đồng hồ đã là 2 giờ sáng, chị Hằng dắt xe về nhà, ngả lưng ngủ đến 6 giờ sáng lại lên đường làm nhiệm vụ. Được nhìn con cho thoả nỗi nhớ, yên tâm việc nhà được chồng gánh vác, chị Hằng như được tiếp thêm động lực làm việc. Câu chuyện của chúng tôi nhiều lần bị đứt đoạn khi chị Hằng nhắc đến các đồng nghiệp.

“Hiểu hoàn cảnh của từng gia đình nên chị em tự nhắc nhau làm việc, có chị con đã lớn tình nguyện gánh lấy phần việc vất vả hơn, sẵn lòng trực ở cơ quan cả tuần để đồng nghiệp nuôi con nhỏ không phải thức đêm về hôm, vơi bớt nhọc nhằn khiến chúng tôi cảm động và ghi nhớ mãi” - chị Hằng kể.

Công việc quá tải, không phải lúc nào cũng “xuôi chèo mát mái”, có một số người dân quên lịch hẹn, không đến lấy mẫu trong khi các nhân viên y tế vẫn nhẫn nại chờ đợi trong phòng lấy mẫu không quạt, không điều hoà với bộ quần áo bảo hộ kín, bí bách. Tuy nhiên, vượt qua tất cả thách thức đó, sự nỗ lực rất lớn của các y bác sĩ và cả hệ thống chính trị, ổ dịch ở Mai Động đã được khống chế thành công. Tiếp ngay sau đó là chiến dịch tiêm chủng vắc xin được thực hiện đúng quy trình, bài bản, an toàn và không xảy ra sai sót. Vừa triển khai công việc chuẩn bị cho chiến dịch vừa đẩy mạnh tuyên truyền, chị em ở trạm đồng thời là tư vấn viên, kiên nhẫn giải đáp từng thắc mắc của người dân, nhất là các bác cao tuổi có mong muốn được tiêm sớm để phòng bệnh để người dân thấu hiểu, đồng thuận, chia sẻ, hợp tác cùng các lực lượng tuyến đầu. Đợt dịch thứ 4 này sắp bước sang tháng thứ 5, tuyến cơ sở đang triển khai chiến dịch xét nghiệm mở rộng.

Vững tin ở tuyến đầu

Ngày 21/7, phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội xuất hiện ca F0 đầu tiên và những ngày sau đó, trên địa bàn liên tục ghi nhận thêm ca mắc mới, nâng tổng số trường hợp mắc Covid-19 lên 21 người (trong đó có 19 ca cộng đồng), số F1 là 108 người. Tuy nhiên, khác với những địa bàn “nóng” trước đó, áp lực của các y, bác sỹ cơ sở nặng nề hơn rất nhiều khi mà ở thời điểm đó, các khu cách ly của TP quá tải, các F1 phải cách ly tại nhà, sau đó mới đi cách ly tập trung. Toàn bộ khu chung cư Ecohome 2 với 938 căn hộ và 2.714 người bị phong tỏa cứng “nội bất xuất, ngoại bất nhập”.

Xác định khối lượng công việc rất nhiều, lại luôn trong tình trạng “sẵn sàng” nhận nhiệm vụ nên bác sĩ Nguyễn Minh Phúc - Trạm trưởng TYT phường và một số cán bộ quyết định ở lại trạm cho đến khi dỡ phong tỏa khu chung cư mới tính đến chuyện về nhà.

Trong khi công an, lực lượng dân phòng làm nhiệm vụ trực chốt, y tế phường làm nhiệm vụ chăm lo sức khỏe cho người dân thường xuyên. Vì thế, trong những ngày ở tâm dịch, các y bác sĩ ở đây còn thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn khác của một bác sỹ đa khoa như hỗ trợ khám, chuyển viện cho 9 sản phụ chuyển dạ. Có hôm 2 giờ sáng các y, bác sĩ nhận được điện thoại của thai phụ thông báo dấu hiệu chuyển dạ. Chỉ sau ít phút, nhân viên y tế có mặt, thăm khám, phối hợp lấy mẫu test Covid-19, đi theo xe cấp cứu đưa sản phụ đến viện, hướng dẫn khám đúng luồng vì với những trường hợp này bác sĩ không cho phép mình chần chừ chủ quan.

Vừa phải căng sức điều tra truy vết các F0, F1, vừa chăm lo sức khoẻ, xử lý các sự cố phát sinh cho người dân trong khu phong tỏa, cùng với đó là tổ chức tiêm chủng với gần 27.000 người thuộc độ tuổi tiêm chủng… Với cường độ công việc quá lớn, các y, bác sỹ gần như kiệt sức. “Sau tiêm vắc-xin Covid-19, khoảng 70% người dân có phản ứng phụ thông thường như sốt, đau mỏi người. Nhiều trường hợp tiêm buổi chiều, đến 2-3 giờ sáng mới bắt đầu thấy sốt cao nên gọi cho TYT nhờ tư vấn. TYT phải bố trí trực 24/24, chia nhau ngồi “canh” điện thoại bàn, 2 tiếng đổi ca 1 lần. Số di động của tôi cũng được cung cấp trực tiếp cho người dân để họ tiện liên lạc. Thế nên, người dân không ngủ được là mình cũng thức trắng đêm theo”- bác sĩ Nguyễn Minh Phúc cho biết.

Căng thẳng, áp lực và quá tải là thấy rõ nhưng theo bác sĩ Nguyễn Minh Phúc, những lúc nghỉ ngơi anh em TYT vẫn vui vẻ, lạc quan, động viên nhau rằng: Sau gần 2 năm “chiến đấu” với dịch Covid-19, phải thực hiện nhiều công việc đòi hỏi sự chính xác, tỉ mỉ… năng lực đáp ứng nhanh của mỗi cán bộ và của TYT đều được nâng lên. Họ luôn sẵn sàng ứng phó với các tình huống dịch bệnh, trạng thái cảnh giác đặt ở mức cao nhất và sẵn sàng “ra trận” trong mọi thời điểm. Những thay đổi rõ rệt theo hướng tích cực về năng lực của y, bác sĩ tuyến cơ sở cũng chính là động lực để đội ngũ y tế được tiếp thêm sức mạnh trong cuộc chiến đấu chống dịch còn nhiều khó khăn phía trước.

THẢO HƯƠNG – ĐỨC HẠNH