Hà Nội: Nỗ lực xây trường để chống quá tải

Năm học 2020-2021, Hà Nội có hơn 623.000 trẻ dự kiến vào các trường mầm non (tương đương năm học trước), khoảng 167.000 học sinh vào lớp 1, tăng 9.500 học sinh; hơn 135.000 học sinh vào lớp 6, tăng gần 6.300 học sinh so với năm học trước. Thời điểm tuyển sinh đầu cấp đã tới.

Nhiều ý kiến đề xuất có giải pháp hỗ trợ trường ngoài công lập để các trường này có thể giúp giảm quá tải cho hệ thống trường công (Ảnh: học sinh trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm Hà Nội)Nhiều ý kiến đề xuất có giải pháp hỗ trợ trường ngoài công lập để các trường này có thể giúp giảm quá tải cho hệ thống trường công (Ảnh: học sinh trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm Hà Nội). 

Năm học 2020 - 2021, Hà Nội phấn đấu huy động ít nhất 50% số trẻ trong độ tuổi nhà trẻ (năm học trước là 45%)Năm học 2020 - 2021, Hà Nội phấn đấu huy động ít nhất 50% số trẻ trong độ tuổi nhà trẻ (năm học trước là 45%)

Năm học mới, nỗi lo cũ

Theo ông Lê Hồng Chung, Chánh Văn phòng Sở GD-ĐT Hà Nội, quá tải trường lớp là vấn đề chung của nhiều đô thị. Tại Hà Nội, quá tải trường lớp xảy ra có tính cục bộ ở một số khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh như quận Thanh Xuân, Hoàng Mai, Hà Đông… Chẳng hạn, tại Hoàng Mai, 10 năm qua kể từ khi thành lập, trung bình mỗi năm dân số của quận tăng bằng quy mô của 1 phường. Năm học này, chỉ tính riêng đầu vào lớp 1 của một số trường công lập tại Hoàng Mai có thể xấp xỉ bằng quy mô của cả một trường ở các địa bàn khác như tiểu học Chu Văn An (580 học sinh), Hoàng Liệt (718 học sinh)… Hiện, Hoàng Mai đã trở thành quận có số học sinh đông nhất thành phố (trên 90.000 học sinh).

từ ngày 1/8/2020, Bắt đầu tuyển sinh đầu cấp Năm nay, do ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, thời điểm tuyển sinh đầu cấp của Hà Nội diễn ra muộn hơn 1 tháng so với năm 2019. Trong đó, các trường tiểu học công lập tuyển sinh lớp 1 từ ngày 1/8 đến hết 3/8. Trẻ 5 tuổi được tuyển vào các trường mầm non công lập từ ngày 4/8 đến hết ngày 6/8. Tuyển lớp 6 vào trường THCS công lập từ ngày 7/8 đến hết ngày 9/8. Thời gian tuyển sinh trực tiếp từ ngày 13/8 đến hết ngày 15/8. Trường THCS chất lượng cao có thể lựa chọn phương thức tuyển sinh là xét tuyển hoặc xét tuyển kết hợp với việc tổ chức làm bài kiểm tra đánh giá năng lực. Trường ngoài công lập có thể tuyển sinh ngay sau khi năm học 2019 - 2020 kết thúc, nhưng không vượt quá ngày 15/8/2020. Sau ngày 15/8, những trường tuyển chưa đủ chỉ tiêu được giao phải báo cáo phòng GD-ĐT căn cứ vào tình hình cụ thể của từng trường để quyết định cho phép được tuyển bổ sung học sinh cho đủ chỉ tiêu từ ngày 18/8-20/8/2020.

Theo điều lệ trường học của Bộ GD-ĐT, sĩ số học sinh/lớp tiểu học không quá 35 học sinh/lớp và không quá 45 học sinh/lớp bậc trung học. Nếu đối chiếu theo quy định này, gần như không trường học nào của Hà Nội đạt chuẩn.

Tại quận Hà Đông, theo bà Phạm Thị Lệ Hằng, Trưởng phòng GD-ĐT quận, bình quân mỗi năm tuyển sinh đầu cấp ở quận tăng khoảng 5.000 học sinh so với năm trước. Hiện nay sĩ số học sinh trung bình của trường tiểu học và THCS tại quận là 48 học sinh/lớp… Một số trường nằm trên địa bàn đông dân cư có sĩ số trung bình học sinh/lớp ở mức trên 50 học sinh và thường xuyên trong tình trạng quá tải. Lớp học đông, giáo viên phải làm việc với công suất nhiều gấp 1,5 lần.

Bà Trần Thị Mai Hương, Hiệu trưởng trường Tiểu học Văn Khê, quận Hà Đông cho biết, năm học vừa qua trường có 8 lớp 1 với sĩ số trung bình 50 học sinh/lớp. Đối với khối 2-5, bình quân 58 học sinh/lớp. Lớp học đông, sân trường chật hẹp, muốn tổ chức hoạt động ngoại khóa, giao lưu, tập luyện cho học sinh, trường phải mượn nhà văn hóa, sân vận động của phường.

Trong khi đó, tại quận Cầu Giấy, năm học này, theo điều tra dân số trên địa bàn, có 4.914 học sinh trong độ tuổi tuyển sinh lớp 1. Tuy nhiên, tổng chỉ tiêu mà các trường tiểu học công lập có thể đáp ứng là 4.128 học sinh. Một số trường dự kiến sĩ số học sinh/lớp vẫn ở mức cao (49 học sinh) như tiểu học Dịch Vọng A, Mai Dịch, Nghĩa Đô, Yên Hòa… Đối với bậc mầm non, nhiều trường chưa có khả năng đáp ứng đủ nhu cầu của trẻ có nhu cầu đi học trên địa bàn. Chẳng hạn tại phường Nghĩa Tân, trường mầm non Hoa Hồng tuyển mới 328 chỉ tiêu/650 trẻ trên địa bàn. Trường mầm non Nghĩa Đô, phường Nghĩa Đô tuyển mới được chưa đầy 50% số trẻ trên địa bàn theo điều tra dân số; trường mầm non Sao Mai, phường Mai Dịch, tiếp nhận 241trẻ /663 trẻ trên địa bàn; trường mầm non Trung Hòa, phường Trung Hòa, tuyển mới chưa đầy 100 trẻ, trong khi qua điều tra dân số trên địa bàn có trên 600 trẻ.

Tại quận Tây Hồ, theo ông Lê Hồng Vũ, Trưởng phòng GD-ĐT, hiện nay, quận có 16 trường công lập, 5 trường ngoài công lập ở cấp tiểu học và THCS. Mặc dù quận có hệ thống trường ngoài công lập nhưng do mức học phí còn cao so với mức chi trả của nhiều gia đình nên các trường này chưa “san sẻ” được nhiều học sinh với các trường công lập. Hiện nay, sĩ số học sinh/lớp trung bình của các trường trên địa bàn quận là 41 nhưng không đồng đều ở các trường. Một số trường như tiểu học Chu Văn An sĩ số trung bình năm học trước là 50 học sinh/lớp.

Nỗ lực xây dựng trường

Trong bối cảnh thiếu trường lớp, trước thềm năm học 2020-2021, Hà Nội đã tiến hành nâng cấp sửa chữa, nâng tầng trường học cũ, xây mới thêm nhiều trường học để góp phần giảm quá tải, tăng quy mô tiếp nhận học sinh.

Các gia đình làm thủ tục tuyển sinh trực tuyến cho con vào lớp 1 năm học 2019-2020. Vào tháng 8 tới, công tác tuyển sinh trực tuyến năm học 2020-2021 của Hà Nội cũng sẽ bắt đầuCác gia đình làm thủ tục tuyển sinh trực tuyến cho con vào lớp 1 năm học 2019-2020. Vào tháng 8 tới, công tác tuyển sinh trực tuyến năm học 2020-2021 của Hà Nội cũng sẽ bắt đầu

Bà Bùi Thị Chuyên giới thiệu ngôi trường tiểu học La Khê mới xâyBà Bùi Thị Chuyên giới thiệu ngôi trường tiểu học La Khê mới xây

Theo ông Lê Hồng Chung, Chánh văn phòng Sở GD-ĐT, hiện nay, các quận, huyện, thị xã trên địa bàn thành phố đã xây dựng, thành lập mới 38 trường học ở các cấp học với tổng kinh phí hơn 1.900 tỷ đồng; khối trực thuộc có 72 trường được cải tạo với kinh phí 445 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2019, Hà Nội đã tăng 44 trường, trong đó có 6 trường đã đưa vào sử dụng; 38 trường sẽ đón học sinh vào đầu năm học 2020-2021. Hà Nội cũng đã cấp trên 800 triệu đồng để các cấp học mua sắm trang thiết bị dạy học.

Theo ghi nhận của phóng viên báo Phụ nữ Thủ đô, Hà Đông hiện là đơn vị dẫn đầu trong việc đầu tư cơ sở vật chất trường học. Bà Phạm Thị Lệ Hằng, Trưởng phòng GD-ĐT quận Hà Đông cho biết, tính đến nay toàn quận có 133 trường, trong đó có 96 trường công lập, 37 trường ngoài công lập. Trong 5 năm gần đây, mỗi năm quận đều xây dựng 3-7 trường mới và xây thêm các đơn nguyên ở một số trường không còn diện tích mở trường như Phú La, Văn Yên, Biên Giang, Vạn Phúc… Năm học 2019-2020, quận đã xây 5 trường mới, mỗi trường 30 phòng học và các phòng chức năng.

Tại kỳ họp thứ 15, HĐND TP Hà Nội khóa XV đã thông qua Nghị quyết về việc giữ nguyên học phí các cấp trong năm học 2020-2021. Cụ thể, nhà trẻ, mẫu giáo (không bao gồm trẻ em mầm non 5 tuổi), THPT, giáo dục thường xuyên cấp THPT mức cao nhất với học sinh theo học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành thị (các phường, thị trấn) là 217.000 đồng/tháng, thấp nhất với học sinh theo học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn các xã miền núi là 24.000 đồng/tháng. Với trẻ em mầm non 5 tuổi, THCS, giáo dục thường xuyên cấp THCS theo học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành thị (các phường, thị trấn) là 155.000 đồng/tháng, thấp nhất với học sinh trên địa bàn các xã miền núi là 19.000 đồng/tháng.

Năm học 2020-2021, Hà Đông sẽ có thêm trường tiểu học La Khê với diện tích hơn 45.000m2, quy mô 28 phòng học, 8 phòng chức năng, đầy đủ hệ thống nhà giáo dục thể chất, bếp ăn, sân chơi, sân tập… Bà Bùi Thị Chuyên, Hiệu trưởng trường tiểu học La Khê vui mừng cho biết: Khi đi vào hoạt động, trường sẽ đón hơn 700 học sinh từ các trường tiểu học Văn Khê, An Hưng chuyển sang và tuyển sinh lớp 1 mới.

Tại quận Hoàng Mai, năm học này cũng sẽ có thêm 6 trường mới đi vào hoạt động, qua đó góp phần giảm tải cho các trường và từng lớp học. Bên cạnh đó, UBND quận cũng đang xúc tiến thu hồi đất để giải phóng mặt bằng, thực hiện dự án xây dựng trường chất lượng cao tiểu học Yên Sở với diện tích 6.558m2 và dự án xây dựng trường chất lượng cao THCS Yên Sở trên diện tích khoảng 5.800m2 trên địa bàn phường Yên Sở.

Năm học tới, con gái thứ hai của chị Nguyễn Thị Huyền, trú tại phố Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân sẽ vào lớp 6. Nhớ lại thời điểm 4 năm trước, vì phường không có trường THCS nên chị Huyền và nhiều gia đình khác phải “gửi” con em “học nhờ” tại trường THCS Phan Đình Giót, phường Nhân Chính. Nhưng, đến khi con gái thứ 2 bước vào cấp 2, chị Huyền đã không còn phải vất vả tìm chỗ học cho con nữa. Chỉ cách nhà chị vài trăm mét, cụm trường tiểu học Nguyễn Tuân, THCS Thanh Xuân Trung nằm trên phố Nguyễn Tuân được xây dựng mới bước vào năm thứ 2 hoạt động với tổng quy mô tiếp nhận lên tới hơn 2.000 học sinh. Trong đó, riêng trường Thanh Xuân Trung, năm học này tuyển sinh 360 học sinh lớp 6 chia làm 8 lớp học, sĩ số trung bình 45 học sinh/lớp.

Năm học 2020-2021, quận Thanh Xuân phấn đấu giảm sĩ số mỗi lớp từ 2 đến 3 học sinh so với năm học trước. Hiện, đã có 5 trường học trên địa bàn Quận đang được cải tạo, nâng cấp với tổng kinh phí 356 tỷ đồng kịp thời đưa vào sử dụng từ tháng 9/2020. Số lượng trường học tăng đã góp phần giải bài toán quá tải trường học. Tại phường Thanh Xuân Nam, trường mầm non Thanh Xuân Nam sau khi được xây mới hiện đại không chỉ tăng quy mô tiếp nhận, mà còn nâng cao chất lượng dạy, chăm sóc trẻ. Tại phường Khương Đình, các gia đình đã không còn phải lo lắng bốc thăm để giành suất gửi con sau khi trên địa bàn có thêm trường mầm non Ánh Dương được xây mới.

Tương tự, 1 năm qua, con em nhiều gia đình ở phường Tứ Liên, quận Tây Hồ cũng không còn phải học tại đình Nội Châu. Đó là nhờ có cụm trường tiểu học và THCS của phường Tứ Liên được khởi công xây dựng và đưa vào hoạt động với tổng diện tích gần 5.000m2 với đầy đủ phòng chức năng, phòng học khang trang, rộng rãi, quy mô gấp nhiều lần trường cũ.

Theo ông Lê Hồng Vũ, Trưởng phòng GD-ĐT quận Tây Hồ, năm học tới, trên địa bàn quận tiếp tục có thêm trường tiểu học Thụy Khuê giúp giảm tải cho trường tiểu học Chu Văn An. Nhiều trường mầm non, tiểu học cũng sẽ hoàn thành việc mở rộng. Tính chung, từ năm 2016 đến nay, hệ thống trường lớp trên địa bàn quận đã được mở rộng, tăng 122 phòng học và các phòng chức năng. Đến năm 2020, quy mô trường học, phòng học tăng 30% so với năm 2016.

Đau đầu bài toán “cạn quỹ đất xây trường”

Có thể thấy, việc xây dựng, mở rộng quy mô trường lớp đã góp phần đáng kể trong việc giảm quá tải và đáp ứng tốt hơn nhu cầu gửi con em đi học của người dân. Tuy nhiên, vấn đề hiện nay với nhiều quận nội thành Hà Nội, chính là không còn quỹ đất để xây dựng trường mới.

Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVI, giai đoạn 2016-2020, tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn quốc gia đạt từ 65% đến 70%. Nhưng, kết quả giám sát của HĐND thành phố vừa qua cho thấy, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia ở Hà Nội mới đạt 55,1% và có sự chênh lệch về tỷ lệ trường đạt chuẩn giữa các cấp học, các quận, huyện. Một trong nhiều lý do là một số quận của Hà Nội thiếu quỹ đất xây mới, mở rộng trường học nên cũng gặp khó trong việc tăng tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia.

Năm học 2020 - 2021, Hà Nội phấn đấu huy động ít nhất 50% số trẻ trong độ tuổi nhà trẻ (năm học trước là 45%), 100% trẻ độ tuổi mẫu giáo đến cơ sở giáo dục mầm non (năm học trước là 99%); duy trì 100% trẻ 5 tuổi đến trường và được học 2 buổi ngày; ít nhất 75% trẻ khuyết tật ở thể nhẹ trong độ tuổi mầm non được học hòa nhập; 100% trẻ 6 tuổi đủ sức khỏe được vào lớp 1; 100% học sinh đã hoàn thành chương trình tiểu học được vào lớp 6.

Tại quận Hai Bà Trưng, các dự án đầu tư xây mới, cải tạo sửa chữa, mở rộng các dự án trường học trong nhiều năm qua chưa thể đạt như kỳ vọng do thiếu quỹ đất xây trường. Tại một số phường như Thanh Nhàn, Lê Đại Hành, để có thể tìm được quỹ đất giúp “xóa trắng” trường mầm non công lập là cả một nỗ lực lớn. Song, còn nhiều địa bàn khác, học sinh vẫn đang phải học tại nhiều điểm trường lẻ do quận chưa thể có quỹ đất để “tập kết” các điểm lẻ vào một trường lớn.

Trong khi đó, theo bà Nguyễn Lệ Hằng, Trưởng phòng GD-ĐT quận Hà Đông, nếu muốn đạt chuẩn sĩ số theo Điều lệ trường học của Bộ GD-ĐT, quận vẫn cần xây thêm 10 trường tiểu học, 5 trường THCS. Tuy nhiên, đúng là hiện nay một số địa bàn đã không còn quỹ đất để xây mới trường. Theo bà Hằng, muốn giải bài toán thiếu quỹ đất, thành phố cần có chính sách chuyển đổi mục đích sử dụng quỹ đất, ưu tiên đất cho giáo dục.

Tại quận Tây Hồ, dự báo thời gian tới sẽ có 8 sở, ban, ngành chuyển trụ sở về quận, kéo theo khoảng 1.200 cán bộ, công chức. Ông Lê Hồng Vũ, Trưởng phòng GD-ĐT quận Tây Hồ ước tính, nếu 50% gia đình cán bộ chuyển về vị trí gần nơi làm việc thì Tây Hồ sẽ có thêm khoảng 600 học sinh, tương đương với quy mô của 1 trường mới. Như vậy, quận sẽ phải tiếp tục giải quyết tình trạng thiếu trường học. Trong khi đó, quỹ đất của thành phố tại nhiều nơi đã không còn nên dù có kinh phí, cũng không thể xây dựng được thêm trường mới. Theo ông Vũ, để giải quyết bài toán quá tải trường học, cần có các giải pháp tổng thể. Chẳng hạn, cần tiếp tục khuyến khích sự phát triển của hệ thống trường ngoài công lập để giúp giảm tải cho trường công. Nhà nước cần xem xét có chính sách hỗ trợ các trường ngoài công lập, hỗ trợ học phí giúp phụ huynh để có thể cho con theo học tại các trường này. Bên cạnh đó, ngành giáo dục sẽ tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp hạn chế tuyển sinh trái tuyến để tránh tình trạng “quá tải cục bộ”, trường thì gặp áp lực tuyển sinh nhưng trường lại không tuyển đủ chỉ tiêu.

Bài và ảnh
HOÀNG LAN - PHẠM HẰNG

Bạn đang đọc bài viết Hà Nội: Nỗ lực xây trường để chống quá tải tại chuyên mục Giáo dục của Báo phụ nữ thủ đô. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng liên hệ SĐT: 0243.9421865 hoặc gửi về hòm thư baophunuthudo@gmail.com

Phụ san Đời sống Gia đình - Báo Phụ nữ Thủ đô