Bỏ tiền triệu, có bằng trong... 2 ngày
PNTĐ-Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can để điều tra về tội “giả mạo trong công tác” xảy ra tại đại học (ĐH) Đông Đô...
Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can để điều tra về tội “giả mạo trong công tác” quy định tại Điều 359, Bộ luật Hình sự năm 2015 xảy ra tại đại học (ĐH) Đông Đô chính là hệ quả tất yếu của việc để tồn tại nhiều trường ĐH nhưng không đi kèm với quản lý chặt chẽ…
 |
| Cần quản lý chặt để không xảy ra những tiêu cực trong đào tạo ĐH. (Ảnh minh họa) |
Không lẽ Bộ GD-ĐT vô can?
4 bị can bị khởi tố trong vụ án gồm Dương Văn Hòa - Hiệu trưởng; Trần Ngọc Quang - Phó trưởng phòng Đào tạo và quản lý sinh viên; Phạm Vân Thùy và Lê Thị Lương - cán bộ trường ĐH Đông Đô. Theo đó, dù không được cấp phép nhưng trường này vẫn đứng ra chiêu sinh văn bằng 2 ngành ngôn ngữ Anh với mức học phí năm học 2018-2019 khoảng 30 triệu đồng/sinh viên.
Sau đó, một số cán bộ chủ chốt của trường đã chỉ đạo cấp dưới móc ngoặc với các trung tâm bên ngoài móc nối thu thập hồ sơ của những người có nhu cầu lấy nhanh bằng đại học chính quy để thu lợi bất chính.
Điều đáng nói, các khóa học đã diễn ra theo kiểu cấp tốc, học viên không cần học, chỉ hoàn thiện các bài thi là được cấp bằng (thời gian thi hoàn thiện chỉ trong 1-2 ngày). Trong số các “khách hàng” của ĐH Đông Đô, có cả cán bộ… “dùng tiền mua văn bằng 2” để hợp thức hóa hồ sơ làm thạc sĩ, tiến sĩ rồi nộp vào các trường ĐH lớn khác như Học viện Báo chí - Tuyên truyền…
Khi sự việc được đưa ra ánh sáng, điều khiến công chúng bất bình là vì sao một ngôi trường đại học có trụ sở đặt giữa Thủ đô lại có thể đường hoàng gian lận trong nhiều năm trời, rầm rộ cấp bằng cho hàng trăm người mà không vấp phải bất kỳ sự thanh, kiểm tra nào của cơ quan chức năng. Thậm chí, phôi văn bằng mà trường này cấp trái phép cho học viên còn do Bộ GD-ĐT cung ứng. Theo giải thích của ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT sau sự việc, Bộ chỉ cung ứng phôi bằng, còn các trường chịu trách nhiệm về nội dung in trên văn bằng và việc cấp phát văn bằng.
Giải thích này thật không thỏa đáng, cho thấy Bộ GD-ĐT dường như đang thoái thác trách nhiệm. Không lẽ, Bộ sẵn sàng cấp phôi in bằng theo nhu cầu mà không cần biết các trường sử dụng vào mục đích gì, cấp cho đối tượng nào, số lượng bao nhiêu? Theo quy định, mỗi năm, các cơ sở giáo dục ĐH đều phải báo cáo về Bộ tổng số chỉ tiêu tuyển sinh, số lượng thí sinh trúng tuyển và nhập học, số sinh viên tốt nghiệp, số phôi bằng đã sử dụng…
Nếu rà soát nghiêm ngặt, yêu cầu các trường thực hiện đúng quy trình này, chắc chắn, Bộ sẽ không đồng ý cấp “vượt chỉ tiêu” hàng trăm phôi bằng để trường ĐH Đông Đô có thể thoải mái cấp bằng trong khi rõ ràng không được phép đào tạo ĐH văn bằng 2 ngành ngôn ngữ Anh.
Cả hai bên cùng “trục lợi”
Trong sự việc này, hành vi “giả mạo trong công tác” như trong quyết định khởi tố của cơ quan công an đối với trường ĐH Đông Đô là không thể chấp nhận. Tuy nhiên, theo ông Lê Viết Khuyến, nguyên Vụ phó vụ GD-ĐT những người “mua bằng” của trường này cũng không thể vô can hoặc cho rằng mình không biết việc đào tạo, cấp bằng cấp tốc văn bằng 2 trong vòng 2 ngày là điều bất bình thường.
Trong thông báo chiêu sinh, ĐH Đông Đô quảng cáo đào tạo ĐH văn bằng 2 ngành ngôn ngữ Anh với nhiều lợi ích như “Miễn thi môn ngoại ngữ của một số ngành học; phục vụ thi nâng lương, nâng ngạch, nâng bậc; Miễn đầu vào thi thạc sĩ đến đầu ra của tiến sĩ; Miễn thi môn ngoại ngữ khi thi công chức, xét viên chức, giáo viên thi nâng ngạch, nâng lương”. Có thể thấy, trường ĐH này đã khôn khéo dùng chính những quy định của các cơ quan Nhà nước về văn bằng chứng chỉ để lôi kéo “khách hàng”.
Hệ quả là, nhiều người muốn được nâng lương, nâng ngạch, chuẩn hóa hồ sơ công chức, xét viên chức hay đủ điều kiện đầu vào, đầu ra các chương trình đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ… sẵn sàng bỏ ra hàng chục triệu đồng mua bằng mà không cần “học thực”. Chẳng thế mà có nhiều người, dù có bằng ngoại ngữ B1 đủ để đạt chuẩn đầu vào thạc sĩ nhưng thực tế lại… không biết tiếng Anh.
Ông Nguyễn Công Chủng, nguyên Hiệu trưởng trường THCS Liên Hà, Đông Anh đã từng thẳng thắn điểm mặt chỉ tên bức xúc này: Trước mỗi kỳ thi nâng ngạch, nâng bậc hay thi tuyển biên chế, nhiều giáo viên phải bỏ ra cả chục triệu đồng để tới các trung tâm đào tạo ngoại ngữ, các trường ĐH “kiếm” chứng chỉ để hoàn thiện hồ sơ. Sau khi giúp chủ nhân đạt được mục đích, những chứng chỉ lại bị cất sâu dưới đáy tủ.
Một giáo viên khác cũng cho biết: Khi nộp hồ sơ xin việc, thi tuyển công chức, ứng viên đều phải có chứng chỉ ngoại ngữ. Nếu cơ quan Nhà nước tin vào chất lượng của các chứng chỉ này thì tại sao vẫn bắt ứng viên làm bài thi ngoại ngữ trong kỳ tuyển dụng. Còn nếu đã không tin, hoặc chứng chỉ nộp chỉ để cho có, thì tốt nhất hãy để các ứng viên được “công bằng” cạnh tranh với nhau trong cuộc thi sát hạch. Ai vượt qua bài thi thì người đó đủ trình độ và ngược lại.
Bán rẻ tên tuổi để tồn tại
Vi phạm của ĐH Đông Đô chỉ là một trong rất nhiều lỗi bị phát giác của các trường ĐH thời gian qua…
Tại Hội nghị về công tác tuyển sinh ĐH được tổ chức mới đây, Chánh thanh tra Bộ GD- ĐT Nguyễn Huy Bằng đã thẳng thắn cho biết, Bộ đưa ra quy định các trường được phép tuyển sinh 50% bằng học bạ, 50% bằng điểm thi THPT quốc gia. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, khi không đủ điều kiện có trường lại xét tuyển đến 80% bằng học bạ. Một số trường khác lại tuyển vượt cả chỉ tiêu, trong số này, có cả trường ĐH công lập.
Chẳng hạn, theo kết luận thanh tra năm 2018 của Bộ GD-ĐT, trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP HCM, từ năm 2015-2017, trường này đã tuyển sinh vượt chỉ tiêu so với quy định. Trong 3 năm, trường liên kết đào tạo với 24 đơn vị nhưng chưa có văn bản cho phép của Bộ. Kiểm tra hồ sơ tuyển sinh và đề án được phê duyệt cho thấy trường còn xét trúng tuyển đối với thí sinh không đạt điểm sàn trong kỳ tuyển sinh ĐH.
Còn trong năm 2019, nhiều trường ĐH cũng sẵn sàng hạ điểm chuẩn “kịch sàn” để hút thí sinh như trường ĐH Bạc Liêu, hầu hết các ngành bậc ĐH có điểm sàn 13; ĐH Nội vụ Hà Nội công bố điểm sàn dao động từ 12-17 điểm; ĐH Cửu Long nhiều ngành chỉ lấy điểm ở mức 12,5 điểm. Tính trung bình, một học sinh chỉ cần đạt 4 điểm/môn cũng có thể trở thành… sinh viên. Sự “bất thường” này đã khiến Thanh tra Bộ GD-ĐT vừa phải ký quyết định vào cuộc thanh tra các trường.
Năm 2018, 2019, theo rà soát của Bộ GD-ĐT, cũng có hàng loạt trường, trong đó có cả những tên tuổi lớn vẫn sai phạm, liên kết đào tạo dù không có văn bản cho phép của Bộ GD-ĐT như: ĐH Mỏ - Địa chất, ĐH Luật Hà Nội, ĐH Kiến trúc Hà Nội, Học viện Báo chí Tuyên truyền, Học viện Hành chính quốc gia, Học viện Ngân hàng…
Một số cơ sở có các lớp đào tạo trình độ thạc sĩ ngoài trụ sở chính chưa có văn bản cho phép của cơ quan có thẩm quyền như: Học viện Cảnh sát nhân dân, ĐH Luật Hà Nội. Một số trường liên kết đào tạo liên kết “nhầm” đối tượng như trường ĐH Kinh tế quốc dân (Liên kết với Trung tâm dạy nghề Hiệp Hòa - Bắc Giang), Học viện Tài chính (liên kết với Cục Tài chính), trường ĐH Quảng Bình (liên kết với các trung tâm GDTX cấp huyện), Học viện Báo chí Tuyên truyền (liên kết với Hội Nhà báo thành phố Hà Nội, Đảng ủy khối doanh nghiệp Bắc Ninh)…
Việc “mau mắn” này của các trường lớn khiến nhiều trường ĐH phải than rằng: “Khi trường top trên cũng nuốt hết người học thì còn đâu nguồn tuyển cho trường top dưới”. Hệ quả, theo ông Lê Viết Khuyến, trường top dưới phải “linh hoạt sáng tạo”, nghĩ ra nhiều chiêu thức khác, bất kể là bán rẻ tên tuổi hay phạm luật để có kinh phí tồn tại.
Cũng theo thừa nhận của Bộ GD-ĐT, có một thực tế, một số trường ĐH hiện đang trong tình trạng chưa đảm bảo tiêu chí về cơ sở vật chất như diện tích sàn xây dựng và tiêu chí sinh viên/giảng viên theo quy định; mở ngành mới nhưng không đủ điều kiện về giảng viên cơ hữu, điểm tuyển sinh đầu vào còn thấp, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo; Việc đào tạo chương trình chất lượng cao của một số trường còn chưa tương xứng với chất lượng dịch vụ cung cấp, chưa có khác biệt lớn so với chương trình đào tạo đại trà và chưa tự đánh giá, kiểm định.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục ĐH đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7 vừa qua với nhiều quy định được đánh giá là cởi mở hơn trong việc trao quyền tự chủ cho các trường. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu cho tự chủ mà thiếu đi sự quản lý chặt chẽ thì sẽ là “lợi bất cập hại”.
| Xử lý nghiêm các trường “hữu danh vô thực ” Đó là chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trước thực trạng nhiều trường đại học không bảo đảm điều kiện chất lượng, hạ điểm chuẩn, "vơ vét" học sinh đầu vào với điểm rất thấp, cơ sở vật chất không đảm bảo, giảng viên cơ hữu đi mượn. Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT phải rà soát, thanh tra, kiểm tra để xử lý nghiêm các trường đại học "hữu danh vô thực", đóng cửa một số cơ sở kém chất lượng kéo dài, không chấp nhận tình trạng chất lượng giáo dục đại học thấp; kiểm tra, dừng đào tạo một số ngành chất lượng kém; báo cáo Thủ tướng để chấn chỉnh giáo dục đại học. |
Trung Thu
