Hà Nội chọn lịch sử làm môn thi thứ 4 vào lớp 10

Lần thứ 2 liên tiếp, môn Lịch sử được chọn là môn thứ 4 trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT.

Không có công thức để chọn môn thi thứ 4

Năm 2020, do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 khiến học sinh phải nghỉ học kéo dài, trong đó học sinh lớp 9 bị ảnh hưởng tới việc học và chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT nên Hà Nội không triển khai thi 4 môn. Năm 2021, khi hình thức thi này được tiếp tục, trong lúc đợi môn thi thứ 4 được công bố, nhiều học sinh đã làm phép loại trừ, cho rằng môn thi thứ 4 chắc chắn không phải là môn Lịch sử.

Một số học sinh tin rằng môn thi thứ 4 sẽ được Sở GD-ĐT chọn theo hình thức luân phiên giữa môn Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội. Nếu năm trước đã thi môn thuộc nhóm Khoa học xã hội rồi thì kỳ thi năm sau Sở sẽ chọn môn thuộc nhóm Khoa học tự nhiên. Vì vậy, không ít học sinh dự đoán môn thứ 4 năm nay sẽ thuộc một trong số các môn tự nhiên là Vật lý, Hóa học, Sinh học…

Lý giải cho việc vì sao Sở GD-ĐT Hà Nội tiếp tục chọn môn thi thứ 4 là môn Lịch sử dù môn này đã được chọn thi vào năm 2019, theo ông Phạm Văn Đại, Phó Giám đốc phụ trách Sở GD-ĐT Hà Nội, đây là sự lựa chọn ngẫu nhiên và không dựa theo một “công thức” nào. Theo đó, môn thi thứ tư được chọn ngẫu nhiên thuộc một trong các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch Sử, Địa lý, Giáo dục công dân. Việc tổ chức thi tuyển 4 môn nhằm đảm bảo học sinh được giáo dục toàn diện, có chất lượng.

Với môn Lịch sử, học sinh sẽ làm bài trong 60 phút dưới hình thức trắc nghiệm, bài thi được chấm bằng máy. Theo ông Phạm Văn Đại, đề thi môn Lịch sử sẽ chủ yếu ở cấp độ nhận biết, thông hiểu và một số câu ở cấp độ vận dụng. Trong quá trình học và ôn tập, học sinh cần bám sát nội dung theo chuẩn kiến thức, kỹ năng thuộc chương trình THCS hiện hành của Bộ GD-ĐT, nhất là bám sát hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học của Bộ GD-ĐT ban hành tại Công văn số 3280/BGDĐT-GDTrH ngày 27/08/2020 và của Sở GD-ĐT Hà Nội ban hành tại Công văn số 2786/SGDĐT-GDPT ngày 3/9/2020.

Các trường sẵn sàng vào cuộc

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ tổ chức kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập không chuyên vào các ngày 29 và 30/5/2021. Như vậy, từ nay đến thời điểm thi, học sinh còn khoảng 2 tháng rưỡi ôn luyện. Do đã biết trước tại kỳ thi này sẽ thi 3 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ nên các nhà trường và học sinh đều đã có kế hoạch học và ôn tập 3 môn này từ đầu năm học. Riêng môn thi thứ 4 do tháng 3 mới công bố nên trước mắt chính là giai đoạn học sinh dồn sức tập trung cho môn thi này.

Vẫn theo ông Phạm Văn Đại, năm 2021, sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, học sinh đã tạm dừng đến trường 2 tuần để phòng, tránh dịch Covid-19 và chuyển sang hình thức học online. Nhìn chung, các nhà trường và học sinh vẫn duy trì việc dạy học, ôn tập đúng tiến độ, đúng kế hoạch và nội dung chương trình. Sở GD-ĐT Hà Nội cũng đã công bố môn thi thứ 4 vào tháng 3 theo kế hoạch. Vì vậy, sẽ không có sự bất ngờ, bị động hay khó khăn lớn nào ảnh hưởng tới việc chuẩn bị thi vào lớp 10 THPT năm học 2021-2022 của học sinh.

Theo thầy giáo Nguyễn Tiến Nam, Hiệu trưởng trường phổ thông Nguyễn Bỉnh Khiêm, ngay từ đầu năm học, ngoài 3 môn Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, việc môn Lịch sử được chọn sẽ chỉ gây khó khăn cho học sinh nào học tủ, học lệch. Với học sinh của trường, ngay từ đầu năm học, trường đã định hướng các em cần học đều tất cả các môn, học tới đâu, ôn tập chắc tới đó. Trong năm học, trường cũng đã xây dựng ngân hàng đề thi trắc nghiệm của các môn để giúp học sinh ôn luyện và làm quen với hình thức thi trắc nghiệm trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10. Vì vậy, học sinh của trường không bị động, không đợi tới lúc công bố môn thi thứ 4 mới học.

Cũng theo thầy Nam, việc môn Lịch sử được chọn lặp lại trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay có một lợi thế là học sinh đã có đề cương ôn tập, mẫu đề thi minh họa và đề thi chính thức năm 2019 để tham khảo, ôn luyện. Thầy Nam ủng hộ việc lựa chọn môn thi theo hình thức thi ngẫu nhiên như thế này để học sinh sẽ phải học đều các môn, loại bỏ tình trạng “đoán môn thi”, học lệch, học tủ…

Theo TS Lê Thị Thu Hương, giáo viên môn Lịch sử, hệ thống giáo dục Học Mãi, việc Sở GD- ĐT Hà Nội thông báo môn thi thứ 4 vào lớp 10 THPT năm học 2021-2022 là môn Lịch sử có thể gây ra đôi chút bất ngờ nhưng không gây khó khăn. Vì trong chương trình phổ thông môn học nào cũng quan trọng, nhiệm vụ của học sinh là phải học đều các môn. Để có thể chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi, học sinh cần tạo tâm thế thoải mái, tránh lo quá mức, cần điều chỉnh kế hoạch học và ôn tập phù hợp với lượng kiến thức hiện có của 4 môn thi vào THPT.

Riêng với môn Lịch sử, theo TS Thu Hương, học sinh cần đọc kĩ SGK, nắm được kiến thức cơ bản của mỗi bài học, cần hiểu các sự kiện lịch sử, chú ý trả lời các câu hỏi cuối mục, cuối bài. Một bí quyết giúp học tốt môn Lịch sử là nên phân bố thời gian hợp lý khi học. Phần kiến thức Lịch sử Việt Nam (1919 -2000) chiếm nhiều điểm trong bài thi, học sinh nên tập trung thời gian ôn tập nhiều hơn (2/3 thời gian); Kiến thức Lịch sử thế giới (1945 -2000) cần đọc kĩ để hiểu được kiến thức của mỗi bài, điểm phần lịch sử thế giới chiếm khoảng 1/3 bài thi. Sau mỗi chương, học sinh cần luyện tập bằng việc trả lời các câu hỏi trắc nghiệm do giáo viên cung cấp hoặc từ các tài liệu tham khảo chính thống, các nhà xuất bản có uy tín.

TS Hương cho rằng, việc đưa môn Lịch sử vào danh sách các môn thi ngay từ kỳ thi tuyển sinh lớp 10 sẽ giúp thay đổi cách nhìn nhận môn Lịch sử là môn học phụ như đã từng xảy ra trước đây.

Bài và ảnh Hoàng Lan