Kính cẩn vĩnh biệt GS Phan Huy Lê: Cây đại thụ của ngành Sử học Việt Nam
PNTĐ-GS Phan Huy Lê, 1 trong 4 “cây đại thụ” của ngành Sử học Việt Nam đã từ trần lúc 13h6' ngày 23/6/2018, hưởng thọ 84 tuổi.
 |
| GS Phan Huy Lê, cây đại thụ của ngành Sử học Việt Nam đã rời xa cõi tạm |
GS Phan Huy Lê sinh năm 1934 tại làng Thu Hoạch, xã Thạch Châu, huyện Thạch Hà (nay là huyện Lộc Hà), tỉnh Hà Tĩnh. Ông là hậu duệ đời thứ 14 của dòng họ Phan Huy nổi tiếng với những tên tuổi lớn như Phan Huy Cẩn, Phan Huy Ích, Phan Huy Thực, Phan Huy Vịnh, Phan Huy Chú…
Từ năm 1988 đến nay, GS Phan Huy Lê liên tục là Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam. Ông được phong học hàm Giáo sư (1980), Nhà giáo Ưu tú (1988), Nhà giáo Nhân dân (1994); được tặng Giải thưởng Nhà nước (2000), Giải thưởng quốc tế Văn hóa châu Á Fukuoka, Nhật Bản (1996), Huân chương Cành cọ Hàn lâm của chính phủ Pháp (2002).
GS Phan Huy Lê là tác giả của hàng trăm công trình nghiên cứu có giá trị về lịch sử, trong đó có những công trình nổi bật như “Chế độ ruộng đất và kinh tế nông nghiệp thời Lê Sơ”, “Lịch sử chế độ phong kiến Việt Nam”, “Khởi nghĩa Lam Sơn”, “Phong trào nông dân Tây Sơn”, “Lịch sử và văn hóa Việt Nam”, “Các giá trị truyền thống và con người Việt Nam hiện nay”, “Tìm về cội nguồn”, “Lịch sử Thăng Long – Hà Nội”…
Năm 2000, ông đã được trao giải thưởng Nhà nước về khoa học – công nghệ với tác phẩm “Tìm về cội nguồn”. Năm 2016, ông được trao giải thưởng Hồ Chí Minh với công trình “Lịch sử và văn hóa Việt Nam - Tiếp cận bộ phận”.
Trước sự ra đi của ông, nhiều nhà sử học, các học trò, những người yêu lịch sử đã bày tỏ sự đau xót khôn nguôi.
GS Lê Văn Lan chia sẻ: "GS Phan Huy Lê là một người con gốc Hà Tĩnh sống chân chính. Bề ngoài chỉ là một thân hình mảnh dẻ, nhỏ nhắn nhưng chứa đựng bên trong một trí tuệ khổng lồ và một khí phách cứng rắn, kiên định. Với trí tuệ và khí phách ấy, GS Phan Huy Lê đã để lại một sự nghiệp vĩ đại.
Nhà sử học Dương Trung Quốc, Tổng thư ký hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cũng bày tỏ, sự ra đi của GS Phan Huy Lê là mất mát rất lớn đối với những học trò như ông và cả nền sử học nước nhà. “GS Phan Huy Lê không chỉ là người thầy lớn, mà còn là nhân cách mẫu mực về tấm lòng yêu nước, nặng nợ với dân tộc”.
Thạc sĩ Trần Trung Hiếu, giáo viên dạy Lịch sử trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An - một trong những người có nhiều thời gian gặp gỡ và gần gũi với GS Phan Huy Lê – viết:
“Những năm gần đây, dù căn bệnh cao huyết áp và tim mạch thường xuyên đe dọa sức khỏe, thầy vẫn gắng làm việc với số lượng công việc khổng lồ cùng tập thể các nhà khoa học hàng đầu của Việt Nam để hoàn thành bộ Quốc sử 25 tập do thầy làm Tổng Chủ biên. Nếu được nói về thầy, tôi chỉ có thể giãi bày ngắn gọn: Một trí tuệ lớn, một nhân cách lớn trong một nhà khoa học lớn và một nhà sư phạm mẫu mực. Là người thầy của nhiều người thầy, cùng với GS Đinh Xuân Lâm, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, thầy Phan Huy Lê đã làm nên "tứ trụ" của sử học Việt Nam hiện đại, khai sáng nền sử học Việt Nam sau năm 1945. Trong khoa học, thầy luôn tạo nên sự hấp dẫn về phong thái lịch thiệp, cẩn trọng, nhẹ nhàng, sâu sắc. Còn ngoài đời, thầy Phan Huy Lê là một người có lối sống rất bình dị, khiêm nhường…”.
PV
