Kỳ thi đánh giá năng lực sẽ chiếm ưu thế?

Kỳ thi đánh giá năng lực được dự báosẽ nhiều trường đại học lựa chọn để tuyển chọn thí sinh đầu vào (Ảnh: minh họa)

Kỳ thi đánh giá toàn diện năng lực thí sinh

Năm 2021, đại học Quốc gia Hà Nội dự kiến tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực học sinh THPT như một trong các phương thức xét tuyển đầu vào song song với phương thức sử dụng kết quả kỳ thi THPT và các phương thức tuyển sinh khác. Kỳ thi được tổ chức tại Trung tâm Khảo thí đại học Quốc gia Hà Nội và trường đại học Công nghệ, đại học Quốc gia Hà Nội với quy mô khoảng 10.000 thí sinh, thi 4-5 đợt từ tháng 5 đến tháng 10.

Bài thi đánh giá năng lực phổ thông năm 2021 của đại học Quốc gia Hà Nội sẽ được điều chỉnh, dự kiến gồm 3 phần là tư duy định tính, tư duy định lượng và khoa học. Mỗi thí sinh sử dụng một mã đề thi độc lập. Thí sinh hoàn thành bài thi đánh giá năng lực trong một buổi thi của mỗi đợt thi.

Lý giải cho việc tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực năm 2021 sau nhiều năm dừng triển khai (đại học Quốc gia Hà Nội từng tổ chức thi đánh giá năng lực vào các năm 2015, 2016), theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Phó Trưởng ban Chỉ đạo tuyển sinh đại học Quốc gia Hà Nội, hiện nay phần lớn các trường đại học vẫn đang sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển đại học. Tuy nhiên, kỳ thi này chủ yếu hướng tới mục tiêu xét tốt nghiệp THPT. Vì vậy, trong tương lai, các trường đại học cần phải chủ động phương án tuyển sinh riêng của mình.

Tương tự, năm nay, đại học Bách khoa Hà Nội cũng dự kiến dành khoảng 30-40% tổng chỉ tiêu để xét tuyển bằng kết quả kỳ thi đánh giá tư duy. Trong đó, chỉ tiêu sơ tuyển dự kiến từ 8.000-10.000 thí sinh. Kỳ thi được tổ chức sau kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2021 tại 3 địa điểm của miền Bắc. Thí sinh dự thi bài tổ hợp trong 180 phút, gồm phần bắt buộc có toán (trắc nghiệm, tự luận) và đọc hiểu (trắc nghiệm); phần tự chọn (trắc nghiệm), thời lượng dự kiến 60 phút...

Theo PGS Trần Trung Kiên, Trưởng phòng Tuyển sinh ĐH Bách Khoa Hà Nội, kỳ thi đánh giá năng lực năm 2021 có một số điểm mới so với kỳ thi năm 2020 như thời gian làm bài thi tổ hợp tăng từ 120 phút lên 180 phút. Kỳ thi có thêm phần tự chọn, thí sinh có thể lựa chọn tổ hợp thi Lý-Hóa hoặc Hóa-Sinh. Trường cũng đang cân nhắc có thể bổ sung thêm môn tiếng Anh. Một điểm mới nữa của kỳ thi là điểm bài thi tư duy sẽ được xét tuyển độc lập, khác với kỳ thi năm 2020 được kết hợp với điểm THPT.

Sức hấp dẫn từ kỳ thi

Theo đánh giá của PGS Trần Trung Kiên, nhìn chung, kỳ thi đánh giá năng lực đã giúp trường đại học Bách Khoa tuyển được các thí sinh có chất lượng. Kỳ thi cũng đã chứng tỏ sức hút đối với thí sinh khi tỷ lệ thí sinh dự thi thực tế năm 2020 lên tới 87%. Đối với một kỳ thi không mang tính bắt buộc, đây là một tỷ lệ khá cao. Tỷ lệ thí sinh trúng tuyển nhập học cũng đạt 98%. Đó là lý do vì sao, dù phải mất nhiều “công sức”, trường đại học Bách khoa quyết định vẫn sẽ duy trì việc tổ chức một kỳ thi đánh giá năng lực riêng.

Tương tự, theo đánh giá của đại học Quốc gia Hà Nội, kỳ thi đánh giá năng lực do trường này tổ chức sẽ giúp đánh giá năng lực của học sinh khá toàn diện ở các mặt như năng lực theo chuẩn đầu ra của chương trình giáo dục phổ thông mới; kiểm tra kiến thức tự nhiên, xã hội, tư duy, kỹ năng, thái độ.

Theo Điều 12, Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng của Bộ GD-ĐT, các trường đại học muốn tổ chức kỳ thi riêng để tuyển sinh phải tuân thủ 7 yêu cầu bảo đảm chất lượng như có bộ phận độc lập chuyên trách tổ chức thi tuyển sinh; xây dựng được cấu trúc đề thi phù hợp cho tuyển sinh đại học; đảm bảo ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hóa và/hoặc tự luận đủ lớn để xây dựng đề thi… Theo PGS Trần Trung Kiên, việc các trường đại học lớn tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực có thể coi như một bước “tập dượt” để trong tương lai có thể thành lập các trung tâm khảo thí, làm nhiệm vụ tổ chức các kỳ thi độc lập phục vụ tuyển sinh cho các trường đại học. Trong khi đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT dần dần sẽ trở về đúng mục đích và được giao về cho các địa phương.

Dự báo lộ trình như trên không phải không có cơ sở khi thực tế vào năm 2019, đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực, ngoài các trường đại học thành viên của đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã có tới 24 trường đại học, cao đẳng khác tin tưởng, chọn sử dụng kết quả kỳ thi này để tuyển sinh. Đến năm 2020 con số này đã tăng lên 69 trường.

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức cũng hy vọng, năm nay với việc Đại học quốc gia Hà Nội tiếp tục nâng cao chất lượng các bài thi đánh giá năng lực, sẽ có nhiều trường đại học khác ngoài đại học quốc gia Hà Nội sử dụng kết quả của kỳ thi như một phương án xét tuyển sinh đại học. Như vậy có thể bổ sung thêm một phương án tuyển sinh có chất lượng, vừa tiết kiệm, đỡ tốn kém cho nhà trường và thí sinh.

Hoàng Lan