Vừa thi vừa… khóc
PNTĐ-Tên bộ phim truyền hình “Vừa đi vừa khóc” của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng đang được nhiều thí sinh “chế” thành “vừa thi vừa khóc” để diễn tả tâm trạng trong mùa thi năm nay.
Do nội dung và cấu trúc đề thi được Bộ GD-ĐT cải tiến quá mạnh mẽ, nhiều HS bị đẩy vào thế bị động và không thể hoàn thành tốt bài thi của mình.
 |
| Thí sinh mang nhiều tâm trạng sau kỳ thi ĐH năm 2014 |
Rằng hay thì thật là hay
Có thể nói, gần như chưa có năm nào mà đề thi lại mới nhiều đến thế. Từ thi tốt nghiệp THPT mang tầm quốc gia đến thi đại học hay nhiều kỳ thi nhỏ lẻ khác, đề thi đều ít nhiều được ra theo hướng mở. Rõ nét nhất là đề thi Lịch sử khối C. Thay vì yêu cầu trình bày một sự kiện cụ thể, năm nay, đề đòi hỏi thí sinh phải nêu được những kiến thức cơ bản của lịch sử Việt Nam trong thế kỷ XX. Bước ra khỏi phòng thi, đa số thí sinh hoang mang, lo lắng. Ngay cả HS giỏi cũng không dám tự tin vượt qua được điểm 7.
Trao đổi với PV báo PNTĐ, thầy giáo Nguyễn Mạnh Cường, Trung tâm giáo dục thường xuyên quận Tân Bình, TP HCM cho biết: HS lâu nay chỉ quen “tái hiện” sự kiện chứ chưa được quen tổng hợp, đánh giá sự kiện. Với đề thi kiểu này, HS phải có tư duy khái quát mới làm được bài.
Tương tự là đề thi môn Ngữ văn khối C, D. Nếu như những năm trước đây, câu một chỉ xoay quanh kiến thức về tác giả, tác phẩm văn học đã được học trong chương trình, HS chỉ cần thuộc là có thể dễ dàng trả lời được thì năm nay đề lại ra ở dạng đọc hiểu. HS phải phân tích cả tác phẩm đọc thêm trong SGK. Đề còn kiểm tra kiến thức mà HS từng được học trong chương trình THCS–điều mà những năm trước không có…
Nhìn chung, đa số giáo viên đều đồng thuận đề thi năm nay hay, sáng tạo, thời sự, đòi hỏi thí sinh phải biết vận dụng kiến thức, phát huy khả năng độc lập tư duy thay vì học vẹt, học thuộc lòng.
Nhưng cả thầy và trò cùng bị động
Nhưng cả thầy và trò cùng bị động
Còn nhớ, từ 1997 trở về năm 1988, việc thi tuyển vào ĐH ở ta từng tiến hành theo hình thức “bộ đề”. Khi phát hành “bảo bối” này, Bộ GD-ĐT cho rằng, đây là cách thi ưu việt. Theo đó, các trường ĐH dựa vào bộ đề cho sẵn để nhặt ra một đề thi tuyển đầu vào cho trường mình.
Tuy nhiên, việc lưu hành bộ đề in sẵn đã dẫn tới tình trạng thí sinh đua nhau học thuộc lòng và làm y chang đáp án. GS Nguyễn Cảnh Toàn, lúc đó là Thứ trưởng Bộ Giáo dục đã từng nhiều lần lên tiếng phản đối và cảnh báo bộ đề sẽ giết chết tính sáng tạo của HS và cả thầy giáo. Nhưng phải 10 năm sau, khi mà nạn quay cop tràn lan, các lò luyện thi mọc lên như nấm thì Bộ GD-ĐT mới chịu “dừng lại”.
Từ bài học đó, các nhà giáo dục đều ủng hộ chủ trương đổi mới đề thi của Bộ GD-ĐT, qua đó hy vọng có tác động mạnh mẽ tới cách dạy và học “đọc chép” vốn đã rất lạc hậu.
Tuy nhiên, theo ông Lê Văn Chính, giáo viên Ngữ văn trường THPT Việt Đức, cải cách là đúng, nhưng, cần phải xem xét nên bắt tay từ khâu nào trước. “Đề thi năm nay hay, nhưng cái hay đó lại đang đặt trong bối cảnh chưa phù hợp”. Ông Chính phân tích, suốt cả một năm, thầy và trò vẫn học theo “kiểu cũ”. Bất ngờ, gần sát ngày thi Bộ GD-ĐT tuyên bố sẽ đổi mới cách ra đề thi. Nhưng, đổi theo kiểu nào thì các thầy giáo cũng không biết ngoài một công văn chỉ đạo chung chung, vĩ mô của Bộ. “Trong rất nhiều khâu đột phá, Bộ chọn cải tiến từ đề thi là làm theo quy trình ngược và mang tính cảm hứng”.
Ông Cường cũng cho biết: Đề thi tốt nghiệp THPT năm nay, cụ thể là môn Lịch sử khá tốt vì bám sát chương trình, mang tính thời sự cao và có độ mở vừa phải (khoảng 30%). Nhưng, đến đề thi đại học môn Lịch sử khối C thì Bộ GD-ĐT đột ngột “mở” tới 100% là quá nhiều. “Theo tôi, trong giai đoạn này, ngay cả với đề thi ĐH, Bộ cũng chỉ nên đổi mới khoảng 50% để các HS không đột ngột”.
Quay trở về với kỳ thi ĐH năm 2013, dư luận hẳn vẫn chưa quên sự kiện nhiều thí sinh đạt tổng 27 điểm/3 môn vẫn trượt ĐH Y Hà Nội. Theo PGS.TS Nguyễn Đức Hinh - Hiệu trưởng trường ĐH Y Hà Nội, cách ra đề của chúng ta lâu nay chưa tốt, tính phân loại chưa cao đã “sản sinh” ra quá nhiều thí sinh đạt điểm 9, 10, tạo dư luận không tốt trong xã hội là “điểm cao vẫn trượt” ĐH. Ông Chính cho rằng, với kiểu đề thi mới như năm nay sẽ không còn cảnh bội thu điểm 10. Tuy nhiên, ông lại không chắc có hay không nhiều HS học tốt nhưng do chưa quen với phương pháp làm bài thi kiểu mới mà bị điểm kém một cách oan uổng.
Đứng trên góc độ của một chuyên gia giáo dục, bà Vũ Thị Phương Anh, nguyên Giám đốc trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo, ĐH Quốc gia TP HCM cho rằng, việc đổi mới đề thi năm nay cho thấy một câu chuyện lớn hơn về tình trạng cải cách giáo dục vội vã ở ta. “Các nước khác mà tôi biết rất thận trọng khi đưa ra một thay đổi nào đó trong chính sách thi cử. Thường thì họ chuẩn bị vài năm, thay đổi từ chương trình, SGK, tập huấn cho giáo viên, thậm chí là cho HS làm quen với cách thi mới ngay trong nhà trường trước rồi mới áp dụng ở kỳ thi quốc gia”.
Bà Phương Anh cho rằng, đổi mới cách ra đề thi chính là thể hiện một triết lý giáo dục khác so với trước đây. Nhưng, tiếc rằng, cả hệ thống giáo dục chưa có đủ thời gian để thích ứng và làm quen với triết lý ấy thì đã phải “thực hành”.
Hai mặt của đề thi thời sự (Một giáo viên THPT) |
Trung Thu
