Xem xét trách nhiệm nhà trường và giáo viên

Nữ sinh N.T.N.Y (trái) được điều trị tại bệnh viện sau khi uống thuốc tự tử để phản đối hình thức kỷ luật của nhà trường. (ảnh: int)

Từ lỗi của trò thành cái sai của thầy

Sự việc xảy ra vào ngày 30/11, em N.T.N.Y, học sinh lớp 10A4, trường THPT Vĩnh Xương, An Giang bị bất tỉnh trong khu vực nhà vệ sinh của trường sau khi để lại thư tuyệt mệnh rồi uống thuốc tự tử. Trước đó, em Y đã nhận được thông báo vi phạm điều lệ trường THPT năm học 2020 – 2021 do hiệu trưởng nhà trường ký với các lỗi phản ánh không đúng sự thật, gây hiểm lầm trong quan hệ nhà trường và gia đình; Gây ảnh hưởng không tốt đến danh dự và uy tín nhà giáo; Sử dụng điện thoại di động để ghi âm giáo viên trong giờ học. Phía trường đã yêu cầu em Y phải viết kiểm điểm và thực hiện cấm túc hằng ngày trong vòng 2 tuần kể từ ngày 1/12 đến 12/12. Hằng ngày, em Y phải có mặt từ 6 giờ 30 phút đến 6 giờ 50 phút từ thứ 2 đến thứ 7 để các cô giáo của trường luân phiên dạy quy tắc ứng xử đạo đức và lao động tại trường. Cho rằng mình không phạm lỗi, em Y đã tự tử để phản đối nhà trường.

Sau sự việc, Sở GD-ĐT An Giang đã chỉ ra nhiều sai phạm trong công tác tổ chức, quản lý và biện pháp xử lý của trường THPT Vĩnh Xương như hình thức phê bình, kỷ luật học sinh của trường không đúng với quy định của ngành. Lãnh đạo trường đã nêu họ tên học sinh có vi phạm nội quy trường dưới cờ, làm ảnh hưởng đến tâm lý học sinh. Biện pháp giải quyết, xử lý học sinh vi phạm nội quy nhà trường chưa phù hợp, dẫn đến hậu quả, gây bức xúc đối với phụ huynh học sinh và bản thân học sinh. Đáng trách hơn, sau sự việc, giáo viên của trường còn viết facebook với lời lẽ ám chỉ, mỉa mai học sinh của mình.

Sự việc xảy ra tại An Giang cũng tương tự như sự việc đã từng xảy ra tại một trường học ở Thường Tín, Hà Nội gây bức xúc dư luận. Cuối năm 2016, khi một học sinh lớp 4 nói bậy, cô giáo đã cho hơn 40 học sinh khác tát vào mặt em này để trừng phạt. Hậu quả, học sinh này không chỉ bị tổn thương thân thể mà còn khủng hoảng tâm lý nặng nề.

Trước đó nữa, nữ giáo viên Lê Na của trung tâm ngoại ngữ Lê Na (Hà Nội) có lời lẽ chợ búa, xưng mày tao với học viên bị quay clip tung lên mạng đã tự biến thành người vô giáo dục thay vì người thầy.

Lấp lỗ hổng từ khâu đào tạo

Năm 2019, cũng trong bối cảnh các vụ bạo lực học đường, ứng xử thiếu chuẩn mực liên tiếp xảy ra trong các nhà trường, lần đầu tiên, Bộ GD-ĐT đã ban hành Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT quy định quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên. Bộ Quy tắc được áp dụng cho tất cả các đối tượng là cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh đến cha mẹ học sinh.

Đáng chú ý, trong các nội dung của Bộ Quy tắc, có nội dung điều chỉnh hành vi, ngôn ngữ của giáo viên như: Phải có ngôn ngữ chuẩn mực, dễ hiểu, khen hoặc phê bình phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh; tôn trọng sự khác biệt, đối xử công bằng; không xúc phạm, gây tổn thương, vụ lợi; không trù dập, định kiến, bạo hành...

Đáng tiếc, sau khi Bộ Quy tắc ra đời, vẫn có nhiều vụ giáo viên vi phạm quy tắc ứng xử như sự việc ở An Giang vừa qua.

Theo TS. Nguyễn Tùng Lâm, Hội Tâm lý giáo dục học Hà Nội, việc Bộ GD-ĐT ban hành những quy định về các quy tắc ứng xử trong các cơ sở giáo dục là rất cần thiết. Tuy nhiên, quan trọng hơn là quy định này phải được thực thi chứ không chỉ nằm trên giấy. Muốn vậy, thì mỗi nhà trường cần xây dựng được cộng đồng có văn hóa sư phạm, từ người đứng đầu phải gương mẫu, giáo viên cũng phải chuẩn mực về đạo đức, tác phong trước học trò.

Thầy giáo Lê Sĩ Tứ, nguyên giáo viên trường THPT Trần Phú cho rằng, những sự việc đáng tiếc về lối ứng xử của giáo viên với học trò thời gian gần đây cho thấy nhiều giáo viên đang hành nghề trong tình trạng “thiếu nhiều thứ” như thiếu tâm, thiếu tầm, thiếu kỹ năng, thiếu độ chín, thiếu bản lĩnh… Vì thế, chúng ta rất cần trám những thiếu hụt đó ngay từ khâu đào tạo trong các trường đại học Sư phạm. Sinh viên từ trong trường sư phạm phải được truyền đạt các quy tắc ứng xử, những điều được làm và không được làm. Không thể đào tạo ra các “sản phẩm lỗi”, đưa về giảng dạy tại các nhà trường rồi hy vọng sẽ dùng các bộ quy tắc để điều chỉnh hành vi.

Trung Thu