Từ “nỗi sợ bệnh tật” đến “chủ động tầm soát“: Thay đổi thói quen vì sức khỏe phụ nữ Thủ đô
(PNTĐ) - Từ thực tế cho thấy, rào cản lớn nhất đối với việc tầm soát ung thư vú và cổ tử cung đôi khi không nằm ở điều kiện kinh tế hay kỹ thuật y tế, mà nằm ngay trong thói quen và tư duy của người trong cuộc. Đó là sự e ngại khi thăm khám, hay thói quen đặt ưu tiên sức khỏe của bản thân sau những lo toan cho gia đình. Tuy nhiên, thông qua những chiến dịch truyền thông bền bỉ tại cơ sở thời gian qua, một sự chuyển dịch âm thầm nhưng mạnh mẽ trong nếp nghĩ của phụ nữ Thủ đô đang dần hiện rõ.
Một trong những thực trạng đáng lo ngại nhất hiện nay là thói quen chỉ tìm đến bác sĩ khi cơ thể đã xuất hiện những dấu hiệu bất thường rõ rệt. ThS.BS Trần Quang Kiên - Khoa Xạ trị theo yêu cầu, Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội chia sẻ: Trong quá trình thăm khám, ông gặp không ít trường hợp chị em chỉ đi khám khi thấy chảy máu âm đạo bất thường, đau tức vùng chậu kéo dài hoặc sờ thấy khối u đã lớn ở tuyến vú.
Bác sĩ Kiên khẳng định: Việc đợi đến khi có triệu chứng mới đi khám là một thói quen nguy cơ cao. Lúc này, bệnh thường đã tiến triển sang giai đoạn muộn, khiến cơ hội điều trị bảo tồn thấp và chi phí tốn kém. Tầm soát đúng nghĩa phải là khi cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh, chưa có bất kỳ triệu chứng nào. Chỉ có như vậy, chúng ta mới kịp thời "chặn đứng" các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm, giúp tỷ lệ chữa khỏi đạt trên 90%.
Nghịch lý là nhiều phụ nữ sẵn sàng dành thời gian cho các công việc nội trợ, đồng áng nhưng lại chần chừ trước một buổi khám miễn phí ngay tại trạm y tế xã. Chia sẻ về vấn đề này, chị Nguyễn Thị Nghị (52 tuổi, hội viên phụ nữ xã Quốc Oai) bộc bạch: Trước đây tôi cứ nghĩ mình khỏe mạnh, ăn ngủ tốt thì cần gì phải khám. Hơn nữa, nhắc đến khám phụ khoa hay khám vú là thấy ngại, cứ sợ lòi ra bệnh thì lại lo cho chồng con. Nhưng nghe bác sĩ Kiên phân tích về "giai đoạn vàng", tôi mới hiểu nếu mình chủ động đi trước một bước thì vừa giữ được sức khỏe cho mình, vừa không làm khổ người thân sau này.
Sự chuyển dịch nhận thức này ghi nhận dấu ấn đậm nét của đội ngũ cán bộ Hội Phụ nữ tại các xã, phường. Với mô hình chính quyền hai cấp, sự gắn kết giữa Hội và hội viên trở nên khăng khít hơn thông qua các nhóm Zalo cộng đồng hay những buổi sinh hoạt chi hội tại nhà văn hóa. Cán bộ Hội không chỉ truyền đạt văn bản mà còn là những người "truyền lửa", giúp chị em vượt qua rào cản tâm lý e ngại.
Sự thay đổi không chỉ là việc chị em rủ nhau đi khám theo phong trào, mà là sự hiểu biết thấu đáo về quyền lợi được chăm sóc sức khỏe. Đề án 124 đã tạo ra một "môi trường tầm soát thân thiện" ngay tại cơ sở, nơi phụ nữ được thăm khám trong không gian quen thuộc, thuận tiện về khoảng cách và được hướng dẫn tận tình bởi đội ngũ y bác sĩ địa phương.
Nhìn rộng hơn, việc chuyển từ nỗi sợ bệnh tật sang hành động chủ động tầm soát là một bước tiến về bình đẳng và nâng cao chất lượng sống của phụ nữ Hà Nội. Khi phụ nữ biết coi trọng sức khỏe của mình sớm hơn, họ đang góp phần giảm nhẹ áp lực cho hệ thống an sinh xã hội và bảo vệ hạnh phúc gia đình một cách bền vững.
Những con số hàng nghìn phụ nữ tham gia tầm soát tại các xã, phường của Hà Nội thời gian qua không chỉ là kết quả của một đề án hành chính, mà là minh chứng cho một thế hệ phụ nữ Thủ đô hiện đại: Biết sống chủ động, yêu thương bản thân để làm chủ tương lai. Hành trình thay đổi thói quen từ "khám khi có bệnh" sang "tầm soát chủ động" chính là thành công lớn nhất mà Đề án 124 đã gieo mầm trong cộng đồng dân cư.
