Dạy con tình dục an toàn để phòng tránh HIV/AIDS
(PNTĐ) - “Chấm dứt dịch AIDS - Thanh niên sẵn sàng” là chủ đề của Tháng hành động quốc gia phòng chống HIV/AIDS năm 2022. Cục Phòng chống HIV/AIDS nhấn mạnh việc chấm dứt dịch AIDS chỉ có thể thành công nếu chúng ta huy động được thanh niên chủ động tham gia có hiệu quả vào các hoạt động phòng chống HIV/AIDS. Bởi lẽ, những năm gần đây, người được phát hiện nhiễm HIV chủ yếu trong nhóm trẻ tuổi và số nhiễm ở nhóm này tăng nhanh. Năm 2022, có tới gần 50% số ca nhiễm HIV được phát hiện ở nhóm dưới 29 tuổi.
Ảnh: Cục Phòng chống HIV/AIDS
Bác sĩ Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm Y tế quận Nam Từ Liêm cho biết, tại Trung tâm Y tế quận, hằng ngày có khoảng 500 bệnh nhân đến khám, xét nghiệm, tư vấn điều trị HIV. Hiện Trung tâm Y tế quận đang điều trị ARV cho 1.691 bệnh nhân. Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Y tế quận phát hiện 160 bệnh nhân nhiễm HIV. Đáng lưu ý, bệnh nhân ngày càng trẻ hóa, số bệnh nhân là nam quan hệ đồng tính (MSM) chiếm đến gần 500 người.
Theo Cục Phòng, chống HIV/AIDS, hiện dịch HIV vẫn đang diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng nhiễm mới nhất là nhóm thanh thiếu niên trẻ, nhóm MSM (quan hệ tình dục đồng giới). Việc can thiệp cho nhóm này rất khó khăn vì quần thể này ẩn, khó tiếp cận.
Mặt khác, theo số liệu tổng điều tra dân số năm 2021, tỷ lệ hiểu biết toàn diện về dự phòng lây nhiễm HIV ở nữ 15-24 tuổi chỉ chiếm 39,8%; ở nam độ tuổi này là 48,7%. Tỷ lệ có thái độ phân biệt đối xử với HIV ở nữ 15-24 tuổi lên tới 36,6%, ở nam độ tuổi này là 39,7%. Như vậy, nhóm tuổi này có kiến thức, thái độ về HIV/AIDS còn rất hạn chế; trong khi, đây là nhóm tuổi là nhóm có nhu cầu vui chơi giải trí, kết bạn, tình dục rất cao, từ đó cũng có nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS cao hơn các nhóm tuổi khác nếu quan hệ tình dục không an toàn. Cùng với kiến thức về HIV/AIDS hạn chế, ở nam nhóm tuổi 15-24 có nhiều hơn 1 bạn tình là 14%.
Hiện Việt Nam chưa có nghiên cứu về tỷ lệ trẻ đã nói chuyện với cha mẹ về tình dục và hiệu quả của nó. Trên thế giới, trong một nghiên cứu gần đây trên 600 thanh niên từ 12 đến 15 tuổi tại Mỹ, gần 1/3 số trẻ tham gia cho biết các em chưa bao giờ nói chuyện với cha mẹ về tình dục. Một công bố khác dựa trên hơn 50 nghiên cứu liên quan đến 25.314 thanh thiếu niên trong suốt 30 năm, đăng trên tạp chí JAMA, cho thấy trẻ vị thành niên đã nói chuyện với cha mẹ về tình dục có nhiều khả năng sử dụng bao cao su và biện pháp tránh thai để bảo vệ mình hơn.
Theo đại tá Lê Tiến Trung, nguyên Trưởng phòng Pháp luật và nghiệp vụ, Cục Cảnh sát điều tra ma túy, Bộ Công an, quan hệ tình dục không phải là xấu, nhưng với trẻ vị thành niên chưa được trang bị đầy đủ kiến thức dễ dẫn đến hậu quả khôn lường. “Một trong những thách thức lớn của công tác phòng, chống HIV/AIDS ở nước ta hiện nay là thiếu nguồn lực, hoặc nguồn lực hạn chế phục vụ tuyên truyền đến cấp xã, phường. Vì vậy, vai trò của gia đình, của người mẹ, người vợ lại càng quan trọng hơn cả. Cha mẹ cần được có kiến thức để đủ tự tin dặn con nên sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, sống và yêu chung thủy”- ông Trung nói.
