Làm cha mẹ thông thái:
Dạy con tự giác làm việc nhà
(PNTĐ) - “Tối hôm ấy, Bon ăn cơm xong muộn nhất nhà. Khi mẹ đang rửa bát, Bon sẽ bê bát đũa của mình ra bồn cho mẹ rửa. Bố sau khi cất quần áo từ trên dây phơi vào thấy trên bàn ăn còn chưa được lau sạch liền nhắc Bon làm. Vậy mà Bon ngạc nhiên, xem đó không phải là việc của mình vì bình thường, bố hay mẹ vẫn làm việc đó”.
Đó là câu chuyện mới xảy ra trong gia đình chị Thu. Sau lần đó, bố mẹ Bon đều nhận thấy, Bon đã thiếu sự tự giác khi thấy việc nhưng không làm nếu không được nhắc. Thậm chí, nếu có nhắc thì Bon lại cho rằng mình đang làm hộ việc của người khác. Bon có thể vô tư nằm đọc sách, xem tivi dù bố mẹ đang tất bật việc nọ, việc kia.
Chuyên gia giáo dục sớm Lưu Minh Hường, Viện Phó Viện nghiên cứu Giáo dục trẻ thông minh sớm VSK cho biết, nhiều bố mẹ thường than phiền các con của mình không có sự tự giác, hễ thấy việc là làm. Tuy nhiên, điều này không hẳn do lỗi của trẻ mà bắt nguồn từ việc bố mẹ chưa thực sự quan tâm đến việc dạy con tính tự giác. Đơn cử như gia đình bé Bon, do bố với mẹ vẫn tự làm hết mọi việc, thi thoảng mới nhắc con làm việc nên Bon coi đó không phải trách nhiệm của mình.
Vậy, các cha mẹ nên dạy con thế nào? Theo chuyên gia Lưu Minh Hường, việc phân công nhiệm vụ rõ ràng cho trẻ trong nhà là điều rất cần thiết để trẻ biết mình cần làm gì. Khi đã phân công, cha mẹ không được làm hộ, làm thay.
Ngay khi trẻ bắt đầu bước vào tuổi tiểu học, cha mẹ có thể phân công trẻ từ việc nhỏ, phù hợp với khả năng của trẻ. Lúc đó, nếu trẻ lóng ngóng, làm hỏng, làm chậm, cha mẹ cũng hãy bình tĩnh để trẻ tự xoay xở, tự tìm cách giải quyết.
Khi trẻ đã quen và tự giác làm các việc được phân công, bố mẹ sẽ tiến tới dạy cho trẻ ý thức biết chủ động quan sát xung quanh xem mọi người đang làm gì. Nếu thấy việc gì mình có thể làm được thì sẽ tự giác làm mà không cần đợi người khác nhắc nhở hay phân công. Điều này sẽ tạo ra ý thức cho trẻ biết san sẻ với người khác và coi đó là trách nhiệm của mình.
Việc tạo ý thức tự giác cần bắt đầu từ sớm, không nên cho rằng trẻ tiểu học còn nhỏ tuổi chưa biết gì. Cha mẹ cũng không nên đợi tới lúc con bước vào cấp 2 mới dạy dỗ, uốn nắn. “Tôi thấy nhiều bố mẹ có con tuổi teen vẫn phải ngày ngày nhắc nhở con làm từng chút việc như ăn xong thì dọn bàn, dùng xong không cất đồ vào vị trí vũ, thấy bố mẹ xách đồ nặng thì chạy ra xách giúp”. Cha mẹ buồn, cảm thấy con vô tâm, thực ra, là cha mẹ chưa dạy con hay tạo môi trường để con quan tâm tới người khác.
“Bố mẹ là những người thầy đầu tiên và quan trọng nhất để dạy con cách học làm người. Làm việc nhà, chủ động quán xuyến mọi việc trong nhà thay bố mẹ chính là bước đệm đầu tiên và quan trọng để giúp trẻ trau dồi ý thức, thái độ sống”- chuyên gia Lưu Minh Hường nói thêm.
