Quy trình giám định pháp y khi trẻ em bị hành hạ, xâm hại tình dục

(Ảnh: minh họa)

Gần đây, nhiều vụ xâm hại, ngược đãi trẻ em không ngừng gia tăng. Tuy nhiên, số vụ việc được pháp luật xử lý không nhiều, chỉ là những vụ đặc biệt nghiêm trọng, gây hậu quả lớn cho trẻ em không thể che giấu được dư luận xã hội. Qua tìm hiểu, tôi được biết nhiều vụ việc xâm hại, ngược đãi trẻ em vẫn được giấu kín là do gia đình nạn nhân ngại ảnh hưởng đến tương lai của trẻ, sợ bị xã hội kỳ thị, định kiến. Bên cạnh đó còn có nguyên nhân trẻ em khi bị xâm hại, ngược đãi sẽ phải trải qua quá trình giám định pháp y thì mới có thể xử lý được thủ phạm. Nhiều người nghe đến phải đi giám định đã rất sợ vì không biết rõ quy trình đó như thế nào?

Là người cao tuổi có uy tín trong gia đình, dòng họ, tôi thường được con cháu, họ hàng đến hỏi ý kiến về các vấn đề liên quan đến gia đình, cuộc sống. Do đó, tôi muốn tìm hiểu những kiến thức pháp luật trong vấn đề này để giải đáp, tư vấn cho họ. Xin Quý báo cho biết khi trẻ em bị xâm hại, ngược đãi thì quy trình giám định pháp y được thực hiện ra sao, được quy định cụ thể ở văn bản pháp luật nào?

Nguyễn Đình Nam (Đông Anh, Hà Nội)

Về vấn đề này, ngày 31/12/20202, Bộ Y tế đã có Quyết định số 5609/QĐ-BYT của Bộ Y tế ban hành tạm thời quy trình giám định pháp y trẻ em bị hoặc nghi ngờ bị xâm hại tình dục, trẻ em bị hành hạ, ngược đãi, đánh đập. Đến ngày 1/4/2021, Quyết định 5609/QĐ-BYT chính thức có hiệu lực thi hành trong cuộc sống.

Theo đó, các bước khám giám định pháp y đối với trẻ em bị hoặc nghi ngờ bị xâm hại tình dục bao gồm:
Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ, phân công giám định: Cơ quan chức năng sẽ tiếp nhận trưng cầu/yêu cầu, hồ sơ, đối tượng giám định; Phân công cán bộ chuyên môn.

Bước 2: Tiến hành các bước khám giám định gồm: Làm việc với cán bộ cơ quan trưng cầu; Tiếp xúc người được giám định, gia đình, người giám hộ; Khám tổng quát; Khám bộ phận sinh dục; Khám hậu môn, trực tràng; Khám miệng, hầu họng; Khám các bộ phận khác trên cơ thể; Khám chuyên khoa và các xét nghiệm cần thiết; Nghiên cứu vật chứng hoặc thực nghiệm (nếu có); Bàn giao đối tượng giám định; Tổng hợp, đánh giá kết quả.

Bước 3: Hoàn thành trả kết quả giám định: Hoàn thành và ký kết luận giám định; Trả kết quả giám định; Lưu kết quả giám định.

Quy trình giám định pháp y này được áp dụng tại các tổ chức và cá nhân thực hiện giám định pháp y trên toàn quốc. Sau khi hoàn thành các bước giám định nêu trên, cơ quan giám định sẽ đưa ra kết luận giám định căn cứ vào nội dung câu hỏi theo quyết định trưng cầu hoặc yêu cầu giám định của cơ quan trưng cầu hoặc của người yêu cầu giám định.

Thời gian trả kết quả giám định, trường hợp không phải làm xét nghiệm cận lâm sàng phải trả kết luận giám định trong vòng 3 ngày từ khi đủ hồ sơ và tiếp nhận giám định. Trường hợp phải hội chẩn hoặc làm các xét nghiệm cận lâm sàng, thì trả kết luận giám định trong vòng 9 ngày kể từ ngày giám định trừ trường hợp phát sinh tình tiết mới.

Báo Phụ nữ Thủ đô