Chuỗi cửa hàng cung ứng thực phẩm sạch: Gặp khó vì phải “tự thân vận động”
PNTĐ-Nhu cầu tiêu dùng thực phẩm sạch (TPS) của người dân Thủ đô là rất lớn. Tuy nhiên, kinh doanh TPS không bao giờ là chuyện đơn giản nếu thiếu sự hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước.
Chật vật cạnh tranh
 |
Người tiêu dùng chọn mua rau sạch tại một điểm phân phối (Ảnh minh họa) |
Trao đổi thẳng thắn về vấn đề này, chủ cửa hàng cũng kêu khó không kém, bởi nguồn cung của cửa hàng hiện mới chỉ cung ứng rau xanh hữu cơ và được cấp chứng nhận. Nhưng với giá thuê cửa hàng ở mặt phố lên đến 7 triệu đồng/tháng, nếu chỉ cung ứng rau xanh hữu cơ thôi thì lỗ cầm chắc trong tay. Để tạo thêm nguồn thu và đa dạng hóa nguồn cung, chủ cửa hàng đã nhập thêm nhiều mặt hàng TP tươi sống và TP khô các loại. Tuy nhiên, do thiếu hệ thống kiểm định và công bố chất lượng nên “một số mặt hàng chúng tôi không biết xin chứng nhận chất lượng ở đâu. Điều này đã gây ra những hạn chế nhất định trong việc phát triển và mở rộng thị trường”.
Cũng là người tâm huyết kinh doanh TPS nhưng ông Trần Trung Chính - Giám đốc công ty TNHH dịch vụ thương mại quốc tế Victory Asian cũng sớm phải đối mặt với nhiều khó khăn khác. Trao đổi với PV bên lề hội nghị về TPS gần đây, ông Chính cho biết, đang dần đưa rau xanh, thịt sạch của mình vào các trường học, công sở theo hợp đồng được ký kết để đảm bảo tính ổn định và bền vững thay vì mở rộng hệ thống cửa hàng phân phối.
Theo tính toán, để mở một cửa hàng, doanh nghiệp phải tìm kiếm nguồn cung đảm bảo, đồng thời bỏ ra số vốn đầu tư lớn, chỉ tính riêng hệ thống bảo quản rau, thịt, hoa quả tươi cũng cần đến con số tiền tỷ nhưng việc tiêu thụ và cạnh tranh là rất chật vật. Hiện nay, việc xin giấy kinh doanh và đủ điều kiện kinh doanh với các cơ sở kinh doanh TPS là dễ dàng và thông thoáng, không có cơ quan chức năng nào kiểm tra, kiểm soát chất lượng cũng như nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm.
Trao đổi thêm về vấn đề này, bà Từ Thị Tuyết Nhung - Trưởng điều phối PGS hữu cơ, Hiệp hội hữu cơ Việt Nam cho biết, để đáp ứng nhu cầu mua và sử dụng sản phẩm nông nghiệp hữu cơ, nhiều cửa hàng bán các sản phẩm “hữu cơ” được khai thác từ các nơi khác nhau và tuyên bố là sản phẩm hữu cơ được chứng nhận VietGap. Đây là sự nhầm lẫn nghiêm trọng bởi VietGap không phải là chứng nhận dành cho sản phẩm hữu cơ. Thực tế này cho thấy, đây là một khoảng trống lớn trong khi nhà nước chưa có hệ thống chứng nhận cho các sản phẩm hữu cơ và người sản xuất cũng như khai thác sản phẩm không phải ai cũng hiểu.
Thiếu cơ chế khuyến khích phát triển
Mấy năm gần đây, thị trường ghi nhận dòng vốn lớn của nhiều cá nhân, tổ chức tâm huyết đổ vào kinh doanh TPS.
Nhưng, đó mới là sự đầu tư nhỏ lẻ và manh mún. Bằng chứng là chưa có hệ thống nào có đủ sức và lực để có độ phủ rộng lớn trên thị trường bởi những khó khăn mà họ phải đối mặt là khá nhiều. Họ tự xoay xở và loay hoay lo liệu tìm kiếm mặt bằng, vốn kinh doanh, tự kiểm định, tự công bố chất lượng sản phẩm… Giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Chu Phú Mỹ thừa nhận, các chuỗi liên kết và cửa hàng TPS tại Hà Nội đã được hình thành nhưng chưa bền chặt và tự phát, chưa xây dựng được thương hiệu sản phẩm. Nói một cách khác, chúng ta chưa tạo được thị trường cung ứng thực phẩm có truy xuất nguồn gốc và người tiêu dùng chấp nhận sản phẩm.
Việc phát triển thị trường TPS đến nay không còn là vấn đề tự phát của các tổ chức, cá nhân mà Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã cùng vào cuộc để gỡ khó và tạo dựng thị trường. Hà Nội là một trong những TP lớn được lựa chọn để thực hiện thí điểm. 18 chuỗi liên kết giá trị nông sản đã được thiết lập nhưng để đưa những sản phẩm thịt, trứng, rau củ quả các loại đến với người tiêu dùng thì các giải pháp gỡ khó cho hệ thống phân phối là cần thiết.
Ông Chu Phú Mỹ cho biết, Sở đã tham mưu với TP về triển khai mô hình liên kết chuỗi nhưng TP cần phải có chính sách hỗ trợ sản xuất, sơ chế, chế biến, tìm đầu mối tiêu thụ, tạo mặt bằng cửa hàng giới thiệu, phân phối sản phẩm…
Đặc biệt, trong thời gian gần đây, một số đơn vị chức năng của Sở cũng đã tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về TPS bằng cách đưa ra được nhận diện rõ ràng thực phẩm sạch, công bố và truyền thông về các địa chỉ bán. Khi người dân tin và tiêu dùng sản phẩm sạch thì thị trường mới có cơ hội phát triển và mở rộng và tái đầu tư.
Hạnh Lê
