Kỳ 1: Trồng rau thời công nghệ
PNTĐ-Học tập kinh nghiệm trồng trọt từ các nước có nền nông nghiệp phát triển, một số hợp tác xã nông nghiệp tại HN đã ứng dụng thành công một số công nghệ cao trong sản xuất rau củ quả...
Khu vực ngoại thành rộng lớn của Hà Nội đang trong quá trình tích tụ ruộng đất hình thành những vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Đây là tiền đề quan trọng để nhà nông, doanh nghiệp bước đầu ứng dụng công nghệ cao (CNC) vào sản xuất nông nghiệp.
Học tập kinh nghiệm trồng trọt từ các nước có nền nông nghiệp phát triển như Israel, Nhật Bản, một số hợp tác xã (HTX) nông nghiệp tại Hà Nội đã ứng dụng thành công một số công nghệ cao trong sản xuất rau củ quả, hạn chế rất nhiều tác động của biến đổi khí hậu nhằm tạo ra sản phẩm chất lượng, an toàn, tăng hiệu quả kinh tế và thu nhập của người dân.
 |
| Khu nhà lưới trồng rau của HTX |
Canh tác rau trong nhà lưới
Trước khi trở thành xã viên của HTX rau quả sạch Chúc Sơn (thị trấn Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ), 29 nhà nông ở thôn Giáp Ngọ chủ yếu trồng rau truyền thống rồi mang ra chợ bán nên đầu ra bấp bênh, chất lượng không ổn định, giá bán thấp; có vụ còn trắng tay do mưa nắng thất thường làm rau thối hỏng. Trăn trở tìm cách khắc phục, lão nông Hoàng Văn Khảm - thành viên của HTX đã tiếp cận mô hình nhà lưới trồng rau hiệu quả của Nhật Bản.
Dễ dàng nhận ra khu vực trồng rau của HTX rau quả sạch Chúc Sơn trên cánh đồng rau rộng lớn ở thôn Giáp Ngọ. Đó là diện tích được quây kín bằng nhà lưới. Theo ông Khảm, nhà lưới hỗ trợ phòng tránh côn trùng xâm nhập hại cây, giảm nhiệt trong mùa hè, giữ ấm vào mùa đông. Vì vậy, ngay cả khi ngoài trời nắng nóng lên đến 380C, rau vẫn phát triển tốt, không bị héo. Nhà nông không phải dậy sớm ra đồng hái rau chạy nắng hay khi mưa to, gió lớn. Nhà lưới cũng giúp ngăn cản, “xé nhỏ” hạt mưa, giảm sức gió để không làm nát cây.
Ngoài nhà lưới, để hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật diệt trừ sâu bệnh, ông Khảm còn lắp đặt thêm lớp nhà màng vòm phủ trên từng luống rau, sử dụng vải thô không dệt của Nhật để ngăn bụi và tạo thêm lớp bảo vệ thứ 2 ngăn côn trùng từ bên ngoài xâm nhập. Vì thế, trong quá trình canh tác, rau phát triển tự nhiên, không lạm dụng thuốc trừ sâu. Đặc biệt, trong tổng số 10ha rau canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP của mình, các nhà nông ở HTX đang xây dựng mô hình trồng cà chua tự động hóa theo tiêu chuẩn Vietgap trên diện tích 1.000m2.
“Chúng tôi là một trong những đơn vị đầu tiên trên địa bàn huyện được tiếp cận công nghệ viễn thám, hệ thống quan trắc thời tiết cùng hệ thống tưới nhỏ giọt theo công nghệ của Israel vào sản xuất rau”. Ông Khảm cho biết, mỗi gốc cây cà chua được lắp đặt một vòi tưới tự động và hoạt động theo chế độ cảm biến hẹn giờ trên hộp điều khiển được đặt tại Trung tâm điều chỉnh, phân phối nước của HTX. Cứ đến giờ thì vòi tưới tự khắc hoạt động và các kỹ sư nông nghiệp của HTX căn cứ theo quá trình sinh trưởng, phát triển của cây để cài đặt, điều chỉnh thời gian và lượng nước tưới cho phù hợp.
“Để phục vụ cho công nghệ tưới hiện đại thì nguồn nước tưới phải đạt quy chuẩn, không thể sử dụng nguồn nước có tạp chất hoặc nước chưa qua xử lý, không đảm bảo chất lượng vì sẽ làm tắc vòi phun. Cùng với việc đưa công nghệ vào sản xuất, HTX đã đầu tư 2 giếng khoan công nghiệp sâu 60m, đường ống 100m” - ông Khảm giới thiệu.
Giám sát bằng phần mềm thông minh
Khác biệt với nhiều vùng trồng rau, trên cánh đồng của HTX rau quả sạch Chúc Sơn có một trạm thu phát tín hiệu và camera. Kỹ sư nông nghiệp Trương Thị Mai - cán bộ kỹ thuật của HTX giới thiệu: Đây là trạm thời tiết thông minh i.Mentos 3.3 A-G, trạm cảnh báo côn trùng điện tử với hệ thống quan trắc và camera truyền hình ảnh. Với bán kính phủ sóng 15km, hệ thống quan trắc có khả năng dự báo chính xác nhiệt độ, tốc độ gió, lượng mưa, độ ẩm của đất… giúp nông dân chủ động sản xuất, chăm sóc và bảo vệ rau, tưới đúng, đủ lượng nước, sử dụng phân bón an toàn nên rau phát triển tốt, ít sâu bệnh, chất lượng đảm bảo. Còn hệ thống camera được lắp đặt tại tất cả ruộng vừa làm nhiệm vụ hỗ trợ, cùng với các kỹ sư nông nghiệp giám sát nhà nông trong quá trình canh tác vừa kết nối về khu nhà điều hành.
Từ đây, người phụ trách cập nhật thông tin từ khâu làm đất, trồng trọt, chăm sóc, thu hoạch đến in tem, nhãn tự động khiến cho toàn bộ quá trình sản xuất được minh bạch và công khai. Đặc biệt, tất cả được tích hợp vào một chiếc tem QR code (tem truy xuất nguồn gốc) và dán trên bao bì sản phẩm. Người tiêu dùng và các cơ quan chức năng chỉ cần dùng điện thoại thông minh quét vào tem là được cung cấp đầy đủ thông tin của hộ sản xuất, quy trình canh tác của mớ rau.
Tuy mới thành lập được 3 năm nhưng nhờ ứng dụng những tiến bộ khoa học nên mùa nào cũng vậy, “rau xuất khỏi ruộng đến đâu được đưa thẳng đến các cơ sở tiêu thụ đến đó” - ông Khảm cho biết. Đặc biệt, ngoài các loại rau chính vụ, bước đầu HTX đã sản xuất rau cải trái vụ theo hướng hữu cơ cho giá trị kinh tế.
Chị Hoàng Thị Huyền, xã viên của HTX cho biết: “Chỉ việc không sử dụng quá nhiều thuốc bảo vệ thực vật, thuốc trừ sâu đã giúp chúng tôi bảo vệ sức khỏe, hạn chế xả thải chất độc hại cho môi trường và làm cho đất đai màu mỡ hơn. Quan trọng hơn, đầu ra cho rau xanh được HTX bao tiêu toàn bộ nên ổn định, giá bán cao, chúng tôi không phải thấp thỏm thức khuya dậy sớm mang rau đi bán. Thu nhập của nhà nông được cải thiện. Một sào rau cải nhà tôi trước đây chỉ thu về 1-2 triệu đồng/lứa nhưng hiện nay, giá trị đã tăng gấp đôi”.
Hạnh Lê
