“Mạnh ai nấy làm”
PNTĐ-TP.Hà Nội những năm gần đây đã quan tâm sát sao đến việc xây dựng chuỗi liên kết sản xuất-tiêu thụ sản phẩm (gọi tắt là chuỗi liên kết) với nguồn gốc đảm bảo, nhất là dịp giáp Tết...
Thế nhưng, dù nhiều chuỗi liên kết đã ra đời, nhiều người dân vẫn bán tín bán nghi về chất lượng, còn người nông dân ở một số địa phương vẫn phải “tự bơi” tìm đầu ra theo kiểu “buôn thúng bán mẹt”…
Lượng và chất đều… khiêm tốn
Hiện Hà Nội đã xây dựng được 18 chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi: 5 chuỗi về thịt lợn, 8 chuỗi gia cầm, 4 chuỗi kết hợp cả gia cầm và thịt lợn và 1 chuỗi về sữa bò. Các chuỗi này đang thu hút trên 3.000 trại, trang trại tham gia và cung cấp cho các siêu thị, trường học, bệnh viện, bếp ăn tập thể trên địa bàn Thủ đô và các tỉnh thành trong cả nước với sản lượng hơn 30 tấn thịt gia súc, gia cầm mỗi ngày. Nhưng, số lượng thực phẩm cung ứng từ các chuỗi so với nhu cầu của gần 9 triệu người dân Hà Nội vẫn còn quá khiêm tốn.
Ngoài thịt, trứng, rau an toàn (RAT) cũng đang ngày càng được người dân Thủ đô tin dùng. Nhiều hợp tác xã (HTX) đứng ra tổ chức tiêu thụ sản phẩm RAT cho nông dân như HTX Văn Đức (Gia Lâm), HTX Đại Lan (Thanh Trì), HTX Phú An (Thanh Đa - Phúc Thọ) nhưng số lượng tiêu thụ không nhiều. Tất cả 25 HTX sản xuất-tiêu thụ RAT trên địa bàn TP có sản lượng trung bình 200 - 300kg/HTX/ngày. Ngoài ra còn có khoảng 15 doanh nghiệp (DN) tham gia một phần chuỗi tiêu thụ RAT, sản lượng trung bình 500-700kg/DN/ngày, ngày cao điểm lên đến 2-3 tấn/DN. So với nhu cầu tiêu dùng 2.000 - 3.000 tấn rau/ngày của người dân TP thì vẫn… chẳng thấm tháp gì! Thực tế, một số liên kết giữa DN với người sản xuất RAT trên địa bàn TP như ở Văn Đức (Gia Lâm), Thụy Hương (Chương Mỹ)... xảy ra tình trạng “vỡ trận”. Các sản phẩm khác như hoa quả tươi, thủy sản… đến nay hầu như chưa xây dựng được chuỗi liên kết người nông dân vẫn tự sản xuất và đem bán.
 |
Chị em phụ nữ quận Ba Đình tự tay hái rau sạch tại xã Tiền Yên, Hoài Đức. (Ảnh: Minh Đức) |
Đẩy mạnh các kênh phân phối
Nhu cầu của người dân là chính đáng, việc xây dựng chuỗi liên kết là tất yếu, nhưng mối liên kết giữa DN và nông dân còn khá lỏng lẻo, không có sự chia sẻ lợi nhuận và rủi ro nên người sản xuất thường phá vỡ liên kết khi giá bán tăng đột biến, còn DN phá vỡ hợp đồng khi giá sản phẩm thấp.
Ông Chu Phú Mỹ - Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội cho rằng, “chuỗi giá trị nông sản gồm nhiều thành phần tham gia như nông dân, DN, nhà quản lý, nhà khoa học... nhưng quan trọng nhất là vai trò định hướng và hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước”. Nông nghiệp vốn được coi là một lĩnh vực lợi nhuận thấp, rủi ro nhiều do thời tiết, dịch bệnh, giá cả thị trường bấp bênh nên DN không mặn mà đầu tư. Nếu DN được hỗ trợ về mặt bằng kinh doanh và tìm được các đầu mối tiêu thụ ổn định như các trường học, bếp ăn tập thể tại các nhà máy, khu công nghiệp thì đầu ra thuận lợi hơn. Chuỗi liên kết nhờ vậy sẽ được vận hành trơn tru, có hiệu quả.
“TP cần phải xây dựng hệ thống phân phối cụ thể, điểm nhận diện sản phẩm tại các chợ, điểm đầu mối chuyên tiêu thụ thịt, rau, cá để thông tin cho người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng biết rõ. Cũng cần tập trung đầu tư làm thật tốt công tác tuyên truyền, quảng bá để DN, cá nhân, hộ gia đình tham gia các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản bền chặt. Như thế mới loại dần thói quen “mạnh ai nấy làm” không hiệu quả như hiện nay” - ông Mỹ nói thêm.
Nguyễn Văn
