Mở rộng cho vay tiêu dùng: Hấp dẫn nhưng dễ “mắc cạn”
PNTĐ-Thời gian gần đây, các hoạt động cho vay tiêu dùng được nhiều ngân hàng đẩy mạnh bằng việc đưa ra nhiều dịch vụ, sản phẩm hướng đến các đối tượng khác nhau...
 |
| Khách hàng cần nghiên cứu kỹ hợp đồng trước khi đặt bút ký |
Chủ động tìm khách hàng
Chỉ hơn một năm trước, không nhiều ngân hàng dám xông xênh với khách hàng cá nhân do lo ngại làm phình thêm nợ xấu. Các dịch vụ vay tiêu dùng cũng hạn chế với các gói cho vay mua, sửa nhà, mua ô tô… Nhưng, thời gian gần đây, dịch vụ này lại đang được mở rộng, nhiều đối tượng khách hàng được chú ý và chăm sóc. Các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, bán hàng online, các tiểu thương ở chợ dân sinh hay những bà bầu sắp đến kỳ sinh nở, các cặp đôi sắp kết hôn cũng được ngân hàng hỗ trợ tài chính để không phải đôn đáo vay mượn họ hàng, người thân như trước đây. Với những đối tượng này, nhu cầu tài chính không lớn, chỉ dừng lại ở mức từ vài chục triệu đến 200 triệu đồng.
Trước đây, nếu gõ cửa ngân hàng để vay, thủ tục khá phức tạp, đặc biệt, không có tài sản thế chấp thì khách hàng bị “loại từ vòng gửi xe”. Còn hiện nay, theo các gói sản phẩm được công bố thì phần nhiều đều là vay tín chấp. Phần “tóc” để ngân hàng nắm giữ chính là bảng lương/thu nhập có xác nhận của cơ quan đối với cá nhân vay là công chức nhà nước.
Cùng với các gói dịch vụ vay tiêu dùng thì việc phát hành thẻ tín dụng, thẻ thanh toán cho các cá nhân cũng được đẩy mạnh. Chị Bùi Thu Hường – nhân viên kế toán của công ty TNHH dây cáp điện IDA cho biết, gần đây chị được ngân hàng chủ động mời đến kê khai làm thẻ tín dụng mà không cần làm các thủ tục như xác nhận bảng lương/thu nhập. Lý do đơn giản là tài khoản cá nhân của chị được mở ở ngân hàng thường xuyên có giao dịch từ 30 triệu đồng trở lên. Từ khi sở hữu thẻ tín dụng có hạn mức chi tiêu đến 30 triệu đồng thì một loạt ngân hàng khác liên tục gọi đến mời chào làm thẻ với một lý do quá đơn giản và dễ dàng: vì chị đã được ngân hàng A cấp thẻ thì tấm thẻ đó coi như là yếu tố đảm bảo khả năng thanh toán.
Chưa hết, sau khi mời chào khổ chủ, nhân viên ngân hàng còn không quên “gạ” chị mở thêm các thẻ phụ cho chồng, bố mẹ với nhiều ưu đãi như miễn phí quản lý 1 năm, tăng thời gian tính lãi… Ngọc Huyền – nhân viên trung tâm thẻ của một NHTMCP lớn thừa nhận: Bên cạnh việc giao định mức huy động vốn thì gần đây, nhân viên ngân hàng còn bị giao thêm định mức… thẻ tín dụng, nếu không hoàn thành nhiệm vụ sẽ bị hạ mức đánh giá xếp loại cuối năm.
Vì thế, bạn bè, người thân là những người được ưu tiên mời… tiêu tiền. “Tiêu dùng qua thẻ tín dụng là chi tiêu trước trả tiền sau, thực chất cũng là một dạng cho vay tiêu dùng. Hạn mức được chi tiêu tùy thuộc vào khả năng tài chính của khách hàng, có thể lên đến cả tỷ đồng nhưng số lượng khách này không nhiều mà đa phần từ 30 – 100 triệu đồng. Càng tăng số lượng người dùng thẻ đồng nghĩa một khoản tín dụng cũng được giải ngân, tiền đổ ra khỏi ngân hàng” – Huyền giải thích.
Ưu đãi càng lớn, phạt càng cao
Đẩy mạnh cho vay tiêu dùng trong lúc ngân hàng đang dư thừa vốn như hiện nay được xem là dấu hiệu tích cực để kích cầu. Được ngân hàng để mắt đến và chiều chuộng – đó là tin mừng nhưng chưa hẳn đã vui.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cho rằng, khoản vay ưu đãi thường đi kèm với những điều kiện khắt khe như khách hàng không được trả nợ trước hạn trong một thời gian nhất định. Nếu không sẽ phải đóng phí phạt và bồi hoàn tiền khuyến mãi lãi suất. Theo quy định của luật, các tổ chức tín dụng, NH được phép thu các khoản phí này. Về luật, ngân hàng không làm sai, có chăng là khuyến cáo khách hàng phải thực sự tỉnh táo, đọc kỹ các điều khoản hợp đồng để tránh bị “mắc cạn” với những khoản phí phạt trời ơi đất hỡi. Mức này dao động từ 1-3%/số tiền trả trước hạn.
Thông thường khi cho vay ngân hàng không cho khách hàng tất toán hợp đồng trong năm đầu tiên, nếu có thì khách hàng phải làm đơn xin trả nợ trước hạn và được sự đồng ý của ngân hàng, tất nhiên khách hàng cũng phải chịu một khoản đền bù. Đáng nói, khoản tiền này trong hợp đồng chỉ được đề cập một cách rất chung chung, không cụ thể nên khách hàng thường chủ quan và bỏ qua.
Nguyễn Hương
