Xây dựng tòa soạn hội tụ số sẽ làm thay đổi toàn diện bộ mặt của ngành báo chí
(PNTĐ) - Sáng 17/8, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông tổ chức Hội thảo “Ứng dụng công nghệ trong quản trị tòa soạn số”.
Phát biểu tại hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Nhân dân Lê Quốc Minh nhấn mạnh: “Một kỷ nguyên mới của báo chí số, công nghệ số, hội tụ công nghệ và hội tụ nội dung đã hình thành và đang phát triển mạnh mẽ. Hội tụ nội dung và hội tụ công nghệ được xem như là một chìa khóa để mở ra con đường mới cho các nhà báo, các tòa soạn hiện đại. Để thực hiện được việc này, cần có một sự “tích hợp” và “hội tụ” cả về nội dung lẫn hình thức xuất bản của một tờ báo, theo đó mô hình “tòa soạn số” trở thành xu thế tất yếu của các cơ quan báo chí thế giới nói chung, cơ quan báo chí Việt Nam nói riêng. Xây dựng tòa soạn số sẽ làm thay đổi toàn diện bộ mặt của ngành báo chí, đặc biệt là tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, quyết liệt, bám sát hơn với tình hình thực tiễn; chủ động nắm bắt các sự kiện, kịp thời thông tin, định hướng dư luận xã hội bảo đảm khách quan, chính xác, có trọng tâm, trọng điểm”.
Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh bày tỏ mong muốn, các chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo các cơ quan báo chí, truyền thông làm rõ luận cứ khoa học của nội hàm “tòa soạn số”, đặc biệt trong bối cảnh hội tụ và tích hợp dựa trên công nghệ số tại các cơ quan báo chí hiện nay.
Đồng thời, bàn luận và chỉ ra những vấn đề mới đang đặt ra cần phải tiếp tục nghiên cứu đối với xây dựng tòa soạn số ở Việt Nam hiện nay; làm rõ nội hàm khoa học của công nghệ chuỗi khối (blockchain) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí truyền thông hiện nay, đặc biệt trong công tác quản lý các cơ quan báo chí, quản lý các sản phẩm báo chí truyền thông.
Bên cạnh đó, cần làm rõ về hành lang pháp lý về báo chí số và tòa soạn số, đặc biệt là chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về chuyển đổi số nói chung, chuyển đổi số báo chí nói riêng để hướng tới “xây dựng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại” theo định hướng của Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng… Từ đó, góp phần thúc đẩy hiệu quả việc chuyển đổi số trong các cơ quan báo chí. Đi sâu một cách chất lượng vào truyền thông số, chuyển đổi số.
Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính và Viễn thông PGS.TS. Đặng Hoài Bắc khẳng định: Trong xu thế chuyển đổi số chung của tất cả các ngành, lĩnh vực, chuyển đổi số báo chí sẽ trở thành xu thế tất yếu ở tất cả các cơ quan báo chí. Thực chất của chuyển đổi số báo chí là việc ứng dụng công nghệ ngày càng hiện đại vào hoạt động báo chí, làm cho hệ sinh thái báo chí số được bồi đắp thêm các tính năng mới, ưu việt, giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả truyền thông.
Chiến lược “Chuyển đổi số báo chí đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với mục tiêu xây dựng các cơ quan báo chí theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; làm tốt sứ mệnh thông tin tuyên truyền phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng, sự nghiệp đổi mới của đất nước; đảm bảo vai trò dẫn dắt, định hướng dư luận xã hội, giữ vững chủ quyền thông tin trên không gian mạng; đổi mới hiệu quả trải nghiệm của độc giả; tạo nguồn thu mới; thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp nội dung số.
Mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ quan báo chí đưa nội dung lên các nền tảng. 90% cơ quan báo chí sử dụng nền tảng phân tích, xử lý dữ liệu tổng hợp tập trung, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa hoạt động, 100% cơ quan báo chí hoạt động, vận hành mô hình tòa soạn hội tụ, Chiến lược triển khai thiết kế, sáng tạo các mô hình sản phẩm thông tin mới trên các nền tảng khác nhau để tăng độ tương tác với độc giả, phân phối nội dung thông tin nhanh hơn, rộng hơn và chính xác theo nhu cầu của độc giả.
Hiện tại, Học viện đã có những sản phẩm nghiên cứu về lĩnh vực báo chí có ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là công nghệ AI trong sản xuất tin tức và video tự động dựa trên từ khóa. Ví dụ như các công nghệ DeepFake, công nghệ AR, VR,… Ngoài ra, Học viện cũng có giải pháp lắng nghe mạng xã hội Social Listening, phục vụ cho các hoạt động quản trị truyền thông.
Theo TS. Trần Quang Diệu, Giám đốc Trung tâm Ứng dụng Công nghệ thông tin, Học Viện Chính trị hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng xác định “xây dựng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại”.
Nếu xây dựng được tòa soạn số, chúng ta sẽ tận dụng được những lợi thế về mặt công nghệ, thông tin để thực hiện các hoạt động báo chí. Tăng cường sức gắn kết với bạn đọc, có quy trình cải tiến về công nghệ, hoạt động của tòa soạn nhằm rút ngắn thời gian sản xuất. Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ sẽ giúp các cơ quan báo chí thực hiện hiệu quả hơn việc phân tích, quản lý dữ liệu…
Việc ứng dụng công nghệ AI trong hoạt động sản xuất tin tức, video tự động dựa trên từ khoá, theo TS. Trần Tiến Công - Khoa Công nghệ Thông tin, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, chúng ta có thể sử dụng công nghệ tạo sinh văn bản tự động như: Chat GPT, LlaMa, Bard,… hoặc có thể sử dụng công nghệ tạo sinh ảnh tự động Midjourney, Canva, Picsart. Chúng ta cũng có thể sử dụng kết hợp những công nghệ tạo sinh văn bản và ảnh tự động này để tạo ra những video phù hợp nhằm giảm chi phí sản xuất, giảm thời gian sinh tạo nội dung văn bản, ảnh và video…
TS. Trần Quang Diệu khẳng định những lợi thế trong việc áp dụng công nghệ AI, blockchain, tại Hội thảo các chuyên gia cũng đưa ra cảnh báo, việc sử dụng công nghệ báo chí tự động mà không có sự kiểm soát sẽ gây ra sự “hỗn loạn”. Đồng thời, lưu ý, công nghệ là công cụ nếu chúng ta áp dụng, sử dụng công nghệ không hợp lý thì công nghệ đó chỉ mang tính trình diễn. Do đó, cần có lộ trình chuyển đổi số cụ thể để nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng của các cơ quan báo chí.
PGS. TS Đỗ Thị Thu Hằng, Trưởng Ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, đây là hội thảo rất lớn trong mảng chuyển đổi số ở lĩnh vực báo chí truyền thông, có sự tham gia của nhiều lãnh đạo các cơ quan báo chí, các chuyên gia trong lĩnh vực báo chí truyền thông, những người làm báo cả nước và cả các chuyên gia trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Các đại biểu cùng trao đổi về ứng dụng công nghệ trong hoạt động báo chí, chia sẻ những mô hình tòa soạn số ở Việt Nam hiện nay cùng những giải pháp công nghệ trong quản trị tòa soạn.
Chỉ trong một thời gian ngắn, hội thảo đã nhận được 12 tham luận từ chuyên gia công nghệ, nhà báo, các nhà quản lý báo chí gửi về Ban Tổ chức. Điều này cho thấy chủ đề mà Hội thảo đưa ra là một vấn đề hết sức “nóng”, thu hút sự quan tâm rất lớn của các nhà khoa học, chuyên gia và các cơ quan báo chí trong bối cảnh công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay.
Tại Hội thảo đã diễn ra 2 phiên họp.
Phiên 1 có nội dung “Giải pháp công nghệ trong quản trị tòa soạn số” với sự tham gia của các diễn giả là những chuyên gia công nghệ. Nội dung các tham luận tập trung vào các nội dung: Toà soạn số trong bối cảnh chuyển đổi số báo chí ở Việt Nam hiện nay, Ứng dụng công nghệ Blockchain trong quản trị toà soạn số, Ứng dụng công nghệ AI trong hoạt động sản xuất tin tức và video tự động dựa trên từ khóa, Ứng dụng AI trong quản trị nội dung số.
Phiên thứ 2 có chủ đề “Thực tiễn ứng dụng công nghệ trong quản trị toà soạn số ở Việt Nam”. Các diễn giả, khách mời và đại biểu tham dự trực tiếp và trực tuyến cùng thảo luận về các nội dung: AI “đe doạ” nhà báo mất việc? Cách Đài Truyền hình TPHCM (HTV) ứng dụng sản xuất thời sự trên thế mạnh của trí thông minh nhân tạo; một số mô hình toà soạn số và phân phối nội dung đa nền tảng ở Ban Thời sự - Đài Tiếng nói Việt Nam; Quản trị kinh doanh nội dung số tại VTV Digital; Chiến lược xây dựng và phát triển dữ liệu của ngành báo chí Đông Nam Á…
