Cốm Tú Lệ trên đất Hà Thành
PNTĐ-Hà Nội vào Thu cũng là thời điểm mùa cốm xanh về. Mùa Thu năm nay, ngoài đặc sản cốm làng Vòng nức tiếng, nhiều người dân Thủ đô có cơ hội thưởng thức cốm Tú Lệ...
Hà Nội vào Thu cũng là thời điểm mùa cốm xanh về. Mùa Thu năm nay, ngoài đặc sản cốm làng Vòng nức tiếng, nhiều người dân Thủ đô có cơ hội thưởng thức cốm Tú Lệ của bà con dân tộc Thái ở thung lũng Tú Lệ, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.
 |
Chị em phụ nữ người dân tộc Thái ở xã Tú Lệ sảy cốm trước hiên nhà |
Ông Lò Văn Thức – Chủ tịch UBND xã Tú Lệ cho biết: giữa tháng 8, bà con trong xã rủ nhau gặt lúa về giã cốm để chuẩn bị cúng Rằm tháng Bảy. Mấy năm gần đây, du lịch Tây Bắc phát triển mạnh, xã Tú Lệ nằm trên trục đường chính nên nhiều nhà treo biển làm cốm bán cho khách du lịch làm quà về xuôi. Các lò sản xuất cốm được bà con để ngay ở hiên nhà nên du khách nghỉ chân ở quán ven đường là có thể được chứng kiến quy trình làm cốm thủ công và thô sơ. Cốm Tú Lệ ngày càng được du khách ủng hộ nên từ năm 2016, một số người dân trong xã và thị trấn Nghĩa Lộ đã liên lạc với các đầu mối kinh doanh ở Hà Nội để đưa mặt hàng này xuống bán tại Thủ đô.
Chị Hoàng Thị Phương ở thị trấn Nghĩa Lộ, huyện Văn Chấn – một đầu mối thu gom cốm ở Tú Lệ cho biết: mỗi tuần chị chuyển về Hà Nội bốn chuyến hàng với số lượng hơn 1 tạ cốm/chuyến, giao cho từ 3-4 cửa hàng thực phẩm sạch. “Cốm được bà con đóng gói theo cách truyền thống, sử dụng lá dong bọc ngoài để giữ màu và mùi thơm đặc trưng và chuyển theo xe khách về Thủ đô trong khoảng thời gian 4 giờ đồng hồ. Thường thì xe di chuyển trong đêm để sáng sớm, cốm đã có mặt ở Hà Nội và giao đến khách hàng sử dụng trong ngày với chất lượng đảm bảo, không bị hư hỏng dù sản phẩm này không có chất bảo quản”.
Ở Hà Nội, cốm Tú Lệ được bán chủ yếu tại các hệ thống cửa hàng thực phẩm sạch và bán online với giá bán từ 170.000 – 250.000 đồng/kg. Cửa hàng thực phẩm của chị Nguyễn Thị Thư ở ngõ 89 phố Lạc Long Quân, Tây Hồ đều đặn mỗi ngày bán từ 20 – 30kg cốm Tú Lệ. Chị Thư cho biết: So với năm ngoái, năm nay lượng khách đặt cốm Tú Lệ tăng; có ngày gần 30kg cốm được khách đặt chuyển đi các tỉnh và nước ngoài” – chị Thư cho biết. Mặc dù Hà Nội đã có cốm làng Vòng nổi tiếng nhưng không ít người Hà Nội vẫn dành tình cảm cho cốm Tú Lệ bởi mỗi loại cốm có vị ngon và sự hấp dẫn riêng.
“Cốm Tú Lệ không dẻo và mảnh như cốm làng Vòng mà hạt cốm mẩy, căng tròn hình hạt gạo và có màu xanh lá mạ tự nhiên, không cần sử dụng phẩm màu thực phẩm. Rải cốm Tú Lệ trên bàn tay, hạt nào hạt đó đều như nhau và có mùi thơm lá nếp đặc trưng” – chị Nguyễn Thu Giang, ngõ 285 phố Vĩnh Hưng, quận Hoàng Mai chia sẻ và cho biết thêm, cốm Tú Lệ dùng để nấu cháo, làm chả, tráng trứng, cốm rang… đều rất hợp và ngon.
Hiện nay, cả xã Tú Lệ có 173ha trồng lúa nếp, sản lượng thóc nếp thu hoạch là hơn 250 tấn, trong đó gần 50% được sử dụng làm cốm. Dự kiến trong năm tới, diện tích cấy nếp tăng thêm 20ha. Số hộ làm cốm trong toàn xã hiện là hơn 100 hộ. Mấy năm nay, đến đầu thu, tỉnh lại tổ chức lễ hội ruộng bậc thang Mù Cang Chải để quảng bá du lịch đồng thời góp phần kích cầu tiêu thụ cốm. Lễ hội năm 2016, mỗi ngày bà con trong xã bán được từ 300-500kg cốm, cho thu nhập ổn định. Trước sự ủng hộ của người tiêu dùng, ông Lò Văn Thức cho biết: tỉnh Yên Bái đã có chủ trương phát triển cốm Tú Lệ thành sản phẩm chủ lực và xây dựng đề án bảo tồn và phát triển sản phẩm để bảo tồn diện tích, giống lúa, phát triển thương hiệu, quảng bá sản phẩm…
“Mùa thu hoạch cốm ở Tú Lệ có thể kéo dài trong hai tháng và khả năng cung ứng ra thị trường cả chục tấn cốm thương phẩm. Không chỉ cung ứng trực tiếp đến tay người tiêu dùng, các công ty chế biến thực phẩm tại Hà Nội còn tranh thủ mùa cốm thu gom tận gốc để bảo quản lạnh làm nguyên liệu sản xuất. Vì thế, đây là chủ trương đúng đắn và cần thiết để gia tăng giá trị trên diện tích trồng cốm ở Tú Lệ” – chị Hoàng Thị Dung, chủ cửa hàng thực phẩm tại phố Trần Quốc Hoàn cho biết.
Nguyễn Hương
