Gia cầm lậu gia tăng, ẩn chứa mầm bệnh nguy hiểm
PNTĐ-Lợi nhuận thu được quá lớn và dễ dàng nên gia cầm nhập lậu, chủ yếu là gà “đầu trọc” (gà loại thải) và con giống từ biên giới đang ồ ạt tiến sâu vào nội địa.
Nổ súng bắt gà lậu
Chỉ cần vượt qua hơn 400 km từ biên giới vào đến nội địa, mỗi con gà loại thải không nguồn gốc, ốm yếu chỉ có giá khoảng 12.000 đồng/kg đã được đẩy lên đến 30.000 - 35.000 đồng/kg. Với mức siêu lợi nhuận này, mỗi xe hàng (3 - 4 tấn gà) trót lọt, chủ hàng dễ dàng bỏ túi từ 50 – 60 triệu đồng. Đó là lý do tại sao, lượng gà nhập lậu từ Trung Quốc ồ ạt vào nội địa, theo ước tính của Cục chăn nuôi, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, trung bình mỗi ngày có từ 15 - 18 tấn, tương đương 3 - 4 xe tải chở gà nhập lậu từ Trung Quốc về chợ đầu mối.
 |
| Một xe gà lậu vừa bị cơ quan CA bắt giữ |
Không chỉ gà loại thải, thời gian gần đây ông Nguyễn Thanh Sơn – Phó Cục trưởng Cục chăn nuôi cho biết, đang có sự gia tăng tình trạng nhập lậu con giống gia cầm từ Trung Quốc với giá rẻ và năng suất cao hơn giống trong nước. Giống vịt super Tàu thời gian nuôi ngắn hơn đã có trọng lượng trưởng thành từ 2,5 – 2,8kg/con, tối đa từ 3,5 – 4 kg/con trong khi giống trong nước nuôi dài ngày hơn mà lại chỉ đạt từ 2 – 2,2kg/con.
Vaccine đang bị vô hiệu
Ông Văn Đăng Kỳ, Trưởng phòng dịch tễ (Cục Thú y) cho biết, vẫn còn 40% số lượng giống gia cầm nhập lậu chưa kiểm soát được, tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát, lây lan dịch bệnh, nguy hại đến sức khỏe người tiêu dùng. Loại virus H5N1 mới xuất hiện, tuy vẫn thuộc nhánh cũ, nhưng đã có sự khác biệt với những virus cả ở nhóm A và B gây bệnh ở Việt Nam năm 2011. Nhóm virus này có khả năng khiến dịch cúm gia cầm tiếp tục lan rộng trong thời gian tới và chủng virus này có khả năng gây chết người cao hơn các chủng cũ.
Đáng lo ngại là chủng virus mới này đã xuất hiện, lan nhanh ở Trung Quốc từ đầu năm và vaccine hiện tại không có tác dụng. Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Diệp Kỉnh Tần đánh giá: “Hiện tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp từ khu vực miền Bắc đến miền Trung. Cách đây 2 tháng, có một loại virus mới (nhóm C) xuất hiện ở Trung Quốc, gây ra dịch cúm gia cầm với khả năng gây chết người rất cao và đang có nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam”. Trong khi đó, tình trạng nhập lậu gia cầm, trong đó có giống gia cầm (nguyên nhân chính phát tán chủng virus nguy hiểm trên) vẫn đang có dấu hiệu bùng phát. Sự tồn vong của ngành chăn nuôi Việt Nam đang bị đe dọa cả bằng sự xâm nhập của giống gia cầm giá rẻ và dịch bệnh đi theo khiến lượng gia cầm “dính” bệnh phải tiêu hủy hiện đã lên 180.000 con tại 7 tỉnh, thành.
Cần sự phối hợp liên ngành, liên tỉnh
Nguy hiểm và cấp bách như vậy nhưng các cơ quan chức năng lại chưa có những công cụ khống chế và xử lý hữu hiệu với gia cầm nhập lậu. Lực lượng quản lý thị trường vốn đã thiếu và yếu, không đủ sức người để căng mình khắp đường biên giới dài hàng trăm cây số. Hơn nữa, nếu chỉ có một mình lực lượng này sẽ rất khó thực thi công vụ mà phải đi cùng tổ liên ngành, trong đó có thú y và cảnh sát.
Từ biên giới, gà lậu qua nhiều tỉnh, chỉ cần lực lượng chức năng của một tỉnh chủ quan là hàng lậu có dịp tung hoành. Thực tế, công tác chống gà lậu trong thời gian qua đã chứng minh điều này. Các tổ cơ động tại Bắc Giang hoạt động rốt ráo, đường dây vận chuyển bị cắt đoạn, nhất là tại các điểm giáp ranh, 90% gà lậu lập tức chuyển hướng từ Lạng Sơn sang Móng Cái. Ở cung đường mới, thiếu sự phối hợp và chốt chặn của lực lượng chức năng địa phương nên cảnh sát môi trường tại HN có tập trung đấu tranh, đón lõng thì chỉ cần một cú điện thoại thông báo từ đội quân “cò mồi, chim lợn”, các xe chở gà lập tức quay đầu bỏ chạy.
Đại diện Phòng cảnh sát môi trường, CA Hà Nội cho biết, có nhiều xe hàng di chuyển gần về đến điểm tập kết – chợ đầu mối Hà Vỹ, việc bắt giữ tưởng như đã nằm trong lòng bàn tay nhưng chỉ thấy “động” là chúng quay đầu. Nhìn thấy xe hàng tháo chạy dù ở khoảng cách rất ngắn nhưng đã sang địa phận tỉnh khác, không có lực lượng chức năng phối hợp, chốt chặn thì công sức phục kích đi tong.
Vì vậy, giải quyết tận gốc tình trạng này cũng đồng nghĩa với việc phải có sự phối hợp chặt chẽ của liên ngành, liên tỉnh để phong tỏa đường đi thì các xe gà lậu khó có đường thoát. Đây mới là biện pháp hữu hiệu nhất để cứu ngành chăn nuôi, bảo vệ người chăn nuôi, sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng, nhất là giai đoạn chuyển mùa hiện nay rất thuận lợi cho cúm gia cầm phát triển. Nếu không làm được như vậy, công tác dập dịch và quản lý dịch bệnh luôn ở thế bị động và chỉ giải quyết được phần ngọn của vấn đề.
Tố Như
