Tăng giá điện: Mỗi lần tăng là một lần lo
PNTĐ-Từ đầu tuần tới, người tiêu dùng phải trả tiền điện sinh hoạt hàng tháng theo mức giá mới. Với mức tăng vừa được Chính phủ cho phép là 7,5%.
 |
Để giảm chi phí giá điện, giảm gánh nặng cho người tiêu dùng, ngành điện cần nỗ lực hơn nữa để giảm tổn thất điện năng hiện đang ở mức cao |
Nỗi lo trước mùa cao điểm
Mặc dù mức tăng đã được cho phép là 7,5% nhưng mức giá điện cho từng đối tượng cụ thể ra sao sẽ được Bộ Công thương quyết định. Tuy nhiên, theo đại diện Tập đoàn điện lực VN – EVN tính toán sơ bộ, nếu người dùng điện sinh hoạt 50 kWh/tháng thì chỉ tăng chi phí chưa đến 4.800 đồng/tháng; mức chi phí tăng từ 0,06 - 0,6% dành cho các hộ sản xuất.
Tại cuộc trao đổi với báo chí mới đây, ông Đinh Quang Tri – Phó Tổng Giám đốc EVN cho biết, mức tăng giá điện 7,5% là mức thấp nhất trong đề xuất gửi Chính phủ. Với mức tăng này, EVN tăng doanh thu khoảng 13.000 tỉ đồng, tránh lỗ được 12.000 tỉ đồng trong năm 2015; đồng thời mang lại khoản lãi dự kiến là khoảng 1.500 tỉ đồng trong năm 2015 (tương đương khoảng 1% vốn chủ sở hữu). Lợi nhuận này góp phần xử lý chênh lệch tỉ giá khoảng 1.000 tỉ đồng.
Như vậy, vẫn còn 7.000 tỉ đồng chênh lệch tỉ giá đang chờ để tiếp tục xử lý vào những năm sau đó. “Mơ ước của EVN đạt được 0% lợi nhuận là tốt rồi vì EVN không phải doanh nghiệp đặt mục tiêu lợi nhuận mà là doanh nghiệp phục vụ xã hội. Nhưng nếu lỗ thì không thể vay vốn đầu tư tiếp, dừng đầu tư không thể tăng trưởng điện theo nhu cầu” – vị Phó Tổng Giám đốc EVN phân trần.
Chịu tác động trực tiếp của đợt tăng giá điện, đông đảo khách hàng của EVN chấp nhận việc tăng giá của mặt hàng đặc biệt này, cũng giống như các mặt hàng khác trong nền kinh tế khi đầu vào của sản xuất tăng. Tuy nhiên, làm thế nào để mỗi lần tăng giá điện đều khiến người tiêu dùng đồng thuận, hài lòng lại là điều ngành điện chưa làm được.
Chị Lê Ngọc Vân – sinh viên năm thứ 3 trường ĐH Quốc gia HN, hiện đang thuê trọ tại phố Phạm Văn Đồng cho biết, mỗi lần tăng giá điện là một lần lo lắng bởi những người thuê nhà trọ đang chấp nhận mức giá cao từ gấp đôi đến gấp ba so với mặt bằng chung và hiện đang ở mức là 3.500 đồng/kWh. Nếu mức tăng chung theo quy định chỉ ở 100 – 200 đồng/kWh thì số tiền người thuê trọ phải trả thêm cho chủ nhà sẽ tăng gấp từ 2-3 lần.
Cùng với những lo lắng trên, bác Đặng Khương Anh – ngõ 321 phố Nguyễn Trãi còn trăn trở vì điện lực là mặt hàng trong nền kinh tế nhưng nhiều năm nay, mặt hàng này thật đặc biệt, giá bán điện chỉ có tăng mà không có giảm. Lý do cho mỗi lần tăng giá đều khá giống nhau khiến người tiêu dùng chưa thấy thuyết phục. Hơn nữa, vẫn còn khoản lỗ khoảng 7.000 tỉ đồng đang chờ xử lý thì liệu có neo vào các đợt tăng giá tiếp theo không? “Người tiêu dùng còn nhiều băn khoăn mỗi lần điều chỉnh giá điện cũng là phải thôi bởi còn nhiều vấn đề liên quan đến chi phí giá điện chưa rõ ràng và minh bạch với người tiêu dùng.
Với những hộ gia đình cá thể, mỗi tháng tăng vài chục đến vài trăm ngàn tiền điện còn có thể co kéo được, những đơn vị sản xuất kinh doanh lớn, nhu cầu sử dụng điện nhiều, tiền điện chi trả lớn thì vấn đề minh bạch và công khai giá điện lại càng trở nên cần thiết và cấp bách” – bác Khương Anh nêu vấn đề.
Người tiêu dùng phải chờ đợi
Trước những khúc mắc của khách hàng liên quan đến giá điện, ông Đinh Quang Tri cho biết, bản thân EVN cũng muốn được minh bạch nhưng giá điện có đặc thù riêng, sản xuất và kinh doanh xảy ra đồng thời. Số lượng khách hàng tiêu thụ lại cực lớn, khoảng 22 triệu hộ. Sản lượng điện do EVN tự sản xuất chỉ đạt khoảng 17%, 83% còn lại chúng tôi phải mua. Nếu cung không đáp ứng đủ cầu thì EVN phải mua điện với giá cao và ngược lại. Vì vậy, quyết định đến giá thành điện, EVN cũng đồng thời ràng buộc trách nhiệm của khách hàng. “Giá điện cũng phụ thuộc một phần vào tiết kiệm điện. Nếu tiết kiệm tốt, áp lực đầu tư không lớn thì sẽ giảm áp lực tăng giá điện”. Tương tự như vậy, dù tăng giá điện nhưng chất lượng dịch vụ cũng chưa tăng ngay được.
Chưa cảm thấy thuyết phục từ những lý giải trên, chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cho rằng, cách tốt nhất để gỡ nút thắt là nhanh chóng đưa thị trường điện cạnh tranh vào hoạt động, có thêm nhiều thành phần kinh tế tham gia đầu tư vào ngành điện, tách bạch và cổ phần hóa các công ty truyền tải điện, phát điện, sản xuất điện. Tuy nhiên, người tiêu dùng sẽ phải chờ đợi thêm vài năm nữa, đến năm 2020 thì thị trường điện cạnh tranh mới được vận hành, còn hiện nay nó mới đang ở giai đoạn sơ khai.
Trong giai đoạn chờ đợi này, ông Nguyễn Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực, Bộ Công thương cho biết, ngành đang nghiên cứu, ban hành biểu giá điện đơn giản hơn, giảm dần bù chéo. Theo đó, giá điện cho hộ kinh doanh dịch vụ sẽ thu hẹp khoảng cách với các hộ sản xuất; xem xét chính sách hỗ trợ hộ nghèo, hộ chính sách…
Liên quan đến việc giám sát giá điện, các tổ kiểm tra giá thành gồm đại diện các bộ, ngành, Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng, Mặt trận Tổ quốc... được thành lập và kiểm tra báo cáo tài chính được cơ quan kiểm toán độc lập soát xét.
Nguyễn Hương - Hạnh Lê
