Tiêu chí xác nhận thực phẩm an toàn: Cụ thể, rõ ràng mới khả thi
PNTĐ-Ban Điều phối chương trình phát triển chuỗi cung cấp rau, thịt an toàn cho TP vừa công bố dự thảo quy định tạm thời tiêu chí, yêu cầu đối với sản phẩm rau, thịt tiêu thụ tại Hà Nội.
Đây là công cụ, cơ sở quan trọng để người tiêu dùng nhận diện thực phẩm an toàn, khắc phục tình trạng tù mù về chất lượng.
 |
| Cần có tiêu chí xác nhận thực phẩm an toàn để người tiêu dùng an tâm |
An toàn kiểu… tự phong
Với gần 10 triệu dân cùng với lượng khách du lịch lớn, Hà Nội là thị trường tiêu thụ thực phẩm lớn. Hiện nay, TP mới chủ động được một phần nhu cầu, thực phẩm còn lại phụ thuộc vào nguồn cung từ các tỉnh. Tuy nhiên, nhiều loại trong số đó là sản phẩm thô, việc xác định nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng là rất khó khăn, kể cả với một số sản phẩm trong các chuỗi liên kết cung ứng. Vì thế, yêu cầu phải có những tiêu chí để xác nhận thực phẩm sạch, thực phẩm an toàn là cấp bách.
Chị Nguyễn Thị Thu Hằng ở T10, khu đô thị Times City cho biết: nhiều loại rau củ, thực phẩm đang được cung ứng tại các hệ thống thực phẩm được quảng cáo là canh tác theo phương thức hữu cơ, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất độc hại, thuốc trừ sâu… nhưng đa phần là do chủ cơ sở xác nhận, chứ không phải từ các đơn vị, cơ quan có chức năng.
Nhiều doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực phẩm thừa nhận, họ rất khó khăn trong việc xin xác nhận thực phẩm hữu cơ, thực phẩm an toàn…, nhất là với các mặt hàng thực phẩm tươi sống. Gần 3 năm, chị Nguyễn Huế ở xã Tản Lĩnh, huyện Ba Vì chuyển đổi sang canh tác rau hữu cơ và tổ chức chăn nuôi lợn, gà sạch. Tuy nhiên, để xin được chứng nhận hữu cơ cho sản phẩm, chị Huế gặp nhiều khó khăn vì hiện nay, chưa có cơ quan chức năng nào đứng ra kiểm nghiệm xác nhận. Các tiêu chí để xác nhận sản phẩm thực phẩm hữu cơ trong điều kiện của Việt Nam hiện nay cũng chưa rõ ràng, cụ thể.
Trao đổi thêm về vấn đề này, chuyên gia trong ngành chế biến thực phẩm PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho biết: ở nhiều nước, tiêu chí cho thực phẩm hữu cơ hoặc thực phẩm sạch rất đầy đủ, chi tiết nên khi sản phẩm đưa ra thị trường đều được dán nhãn, người tiêu dùng căn cứ vào đó để lựa chọn, sử dụng sản phẩm theo nhu cầu, thu nhập của mình. Còn ở Việt Nam hiện nay, chỉ có mảng rau củ quả có khá nhiều tiêu chí đưa ra như rau được canh tác theo tiêu chuẩn VietGap, GlobaGap… nhưng thịt tươi sống còn rất hạn chế, tiêu chí chăn nuôi an toàn như thế nào hiện còn chưa thống nhất. Vì thế, một số doanh nghiệp chăn nuôi sạch, dưới sự tài trợ của một số dự án, phải xếp hồ sơ xin phép chứng nhận tại một số nước như Nhật Bản.
Cần có tiêu chí rõ ràng và khả thi
Để khắc phục tình trạng này, Ban Điều phối chương trình phát triển chuỗi cung cấp rau, thịt an toàn cho TP đã xây dựng và công bố dự thảo quy định tạm thời tiêu chí, yêu cầu đối với sản phẩm rau, thịt, áp dụng cho các tổ chức, cá nhân, các cơ sở sản xuất, sơ chế, chế biến, kinh doanh các sản phẩm rau, thịt tiêu thụ tại thị trường Hà Nội. Việc xác nhận được thực hiện theo yêu cầu tự nguyện của chủ cơ sở kinh doanh. Cơ quan xác nhận là Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản các tỉnh, TP hoặc cơ quan được Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn giao nhiệm vụ quản lý chất lượng thực phẩm, thủy sản. Đây là một trong những nỗ lực của cơ quan chức năng TP nhằm tạo ra công cụ để các doanh nghiệp, hộ sản xuất ký cam kết sản xuất an toàn và cơ quan chức năng tổ chức kiểm tra, giới thiệu doanh nghiệp thu mua, chế biến, tiêu thụ. Người tiêu dùng có cơ sở nhận diện thực phẩm để lựa chọn và cùng giám sát cùng các cơ quan chức năng
Ngoài ra, một vấn đề khác, theo các doanh nghiệp phân phối mà dự thảo tiêu chí còn chưa làm rõ. Đó là với các loại gia súc gia cầm chuyển từ các tỉnh về Hà Nội tiêu thụ, nếu có giấy chứng nhận về thú y, giấy phép vận chuyển thì đến điểm giết mổ, sơ chế đóng gói có cần phải có giấy chứng nhận về giết mổ nữa không? Đồng thời, cần có quy định rõ hơn về việc liên kết sản xuất, nếu hệ thống siêu thị có hợp đồng thoả thuận mua bán với một đơn vị sản xuất nông sản an toàn có uy tín, tuy nhiên sản phẩm chưa được các cơ quan quản lý kiểm duyệt khi mang sản phẩm này ra bán thì công ty sẽ bị xử lý như thế nào, điểm này cần có quy định rõ ràng hơn.
Bà Hoàng Thị Hậu, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thanh Xuân, huyện Sóc Sơn cho biết: Một số doanh nghiệp lạm dụng chứng nhận điều kiện kinh doanh để tiêu thụ rau hữu cơ không rõ nguồn gốc. Do đó, cần có chế tài xử phạt nghiêm cả người sản xuất và kinh doanh.
Còn ông Nguyễn Tiến Hưng - Giám đốc công ty TNHH BigGreen kiến nghị, các cơ quan chức năng có hỗ trợ cho doanh nghiệp kinh phí xét nghiệm thực phẩm trong thời gian thí điểm thay vì để doanh nghiệp tự chi trả theo dự thảo. “Chi phí xét nghiệm một mẫu đa dư lượng tốn mấy triệu nên có hỗ trợ thời gian cho doanh nghiệp. Việc xây dựng chương trình phối hợp phát triển chuỗi cung cấp rau, thịt an toàn trên địa bàn thành phố là cần thiết song nên kéo dài hỗ trợ mẫu phân tích kéo dài 2 năm. Sau khi người dân quen với việc áp dụng sản xuất chuỗi an toàn thì doanh nghiệp có thể bỏ tiền cho toàn bộ chi phí”.
Lan Anh
