Cận cảnh thế giới thời Covid-19: Qua góc nhìn của người Việt

Cửa hàng ăn của chị Bùi Thị Hạnh ở Miêu Lật thưa vắng khách vì dịch bệnh (ảnh do NVCC)

Ghi nhận cuộc sống thời Covid-19 qua lời kể của những người Việt Nam đang sinh sống, làm việc tại nước ngoài.

Mong sớm trở lại nhịp sống thường ngày

Sáng sớm Chủ nhật ngày 1/3, chị Trần Thu Hiền (Bibi Trần), một phụ nữ Việt Nam lấy chồng tại Đài Loan đã gần 20 năm bắt tàu từ TP Tân Trúc đến TP Đài Bắc, sau đó bắt tàu điện ngầm từ ga Đài Bắc để đến lớp múa. Đây là một trong số các lớp học của chị Hiền vẫn đang được duy trì. Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 lây lan, tính đến ngày 2/3, tại Đài Loan đã có 41 người nhiễm bệnh.

Với giọng nói chuẩn Hà Nội, chị Hiền đã nhận được lời mời làm giảng viên dạy tiếng Việt và múa tại nhiều trường ĐH Cộng đồng ở Đài Loan. Trung bình một tuần, chị Hiền dạy khoảng 12 tiết tiếng Việt cho nhiều đối tượng khác nhau. Nhưng, từ ngày dịch bùng phát, một số lớp đã tạm hoãn lịch học. Vừa rồi, lớp học tiếng Việt của chị gồm 22 học viên đã hoàn thành khóa sơ cấp. Lẽ ra, các học viên sẽ đều học tiếp lên trình độ trung cấp nhưng nay chỉ có 8 học viên ghi danh. Số còn lại xin tạm hoãn, đợi tới khi hết dịch mới đăng ký.

Dịch bệnh cũng gây ảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống, việc làm ăn, buôn bán của nhiều người Việt tại Đài Loan. Chị Bùi Thị Hạnh, chủ một quán ăn ở thị trấn Trúc Nam, huyện Miêu Lật chia sẻ, dịch bệnh khiến thực khách đến quán giảm đi rõ rệt, thu nhập của chị chỉ bằng 1/10 so với hồi chưa có dịch. Nhiều hôm, thực phẩm mua về nhưng không bán hết, phải đổ bỏ rất lãng phí. Chị Đặng Thu Hiền, thị trấn Trúc Nam cũng cho biết, từ khi mở cửa hàng chuyên bán món ăn thuần Việt đến nay đã 3 năm, đây là lần đầu tiên việc làm ăn của chị bị ảnh hưởng nhiều như vậy. Chị Hiền rất mong dịch bệnh qua nhanh để có thể trở lại cuộc sống thường nhật.

Khi mới xảy ra dịch, ở Đài Loan có tình trạng khan hiếm khẩu trang, chị Hiền và nhiều người dân đi nhiều nơi cũng không mua được. Từ ngày 6/2, chính quyền đã đưa ra giải pháp người dân Đài Loan và người nước ngoài, chỉ cần có thẻ khám sức khỏe sẽ được mua 2 khẩu trang tại ở các hiệu thuốc chỉ định của đơn vị y tế. Nhưng, số lượng khẩu trang bán ra có hạn nên không phải ai cũng mua được. Ngày 16/2, chính quyền lại mở rộng việc bán khẩu trang tại các cơ sở y tế địa phương. Người dân mang theo thẻ khám sức khỏe được mua 2 chiếc khẩu trang để dùng trong vòng 7 ngày. Ngày mua khẩu trang vào thứ 2/4/6 hoặc 3/5/7 căn cứ vào số cuối của thẻ khám sức khỏe là chẵn hay lẻ, còn Chủ nhật bán cho cả tất cả người có số thẻ chẵn và lẻ. Bằng cách đó, Đài Loan hy vọng người dân nào cũng có cơ hội mua được khẩu trang để sử dụng.

Dành nhiều quan tâm cho vùng tâm dịch

Sau Trung Quốc, Hàn Quốc hiện đang trở thành điểm nóng về dịch bệnh Covid-19. Võ Thị Hằng, công nhân của một công ty linh kiện điện tử tại TP Busan, cho biết, trước đây, khi dịch chưa bùng phát, mỗi ngày Hằng làm việc từ 8 tới 10 tiếng. Tuy nhiên, dịch bệnh khiến nhiều công ty ở Busan gặp khó khăn do không xuất khẩu được sản phẩm. Một tuần qua, Hằng và nhiều lao động khác đã phải nghỉ ở nhà không lương, phần vì không có việc làm, phần khác để phòng tránh dịch. Thu nhập của Hằng bị sụt giảm từ khoảng 30 triệu đồng/tháng xuống còn khoảng 16, 17 triệu/tháng. Khi dịch bùng phát, Hằng và nhiều lao động Việt đã mua thực phẩm và gạo để tích trữ trong nhà, hạn chế ra ngoài. Nhiều người Hàn Quốc cũng chọn cách sinh hoạt như vậy nên các siêu thị, đường phố đều thưa vắng người. Tuy nhiên, rất mừng là trong khó khăn chung, cộng đồng người Việt ở Hàn Quốc vẫn rất đoàn kết, giúp đỡ nhau. Các chị em giỏi tiếng Hàn, khi đọc được các tin tức hay về dịch bệnh, các biện pháp phòng tránh dịch trên tivi, báo lại dịch ra tiếng Việt rồi đăng trên group chung của cộng đồng người Việt để mọi người cùng cập nhật.

Tại hai vùng dịch lớn khác ở Hàn Quốc là TP. Daegu và tỉnh Gyeongbuk, Ban Quản lý lao động Việt Nam tại Hàn Quốc đã đề nghị Văn phòng Chương trình cấp phép việc làm cho người nước ngoài làm việc tại Hàn Quốc (EPS) và doanh nghiệp có sử dụng lao động Việt Nam theo dõi tình hình dịch bệnh liên quan đến lao động Việt Nam. Hệ thống các tư vấn viên người Việt tại các trung tâm hỗ trợ lao động cũng thường xuyên cập nhật thông tin cho người lao động Việt Nam, đồng thời đưa ra các khuyến cáo cách phòng chống dịch hay người lao động không nên đến các khu vực đang có dịch và có khả năng chịu ảnh hưởng của dịch.

Siết chặt các biện pháp chống dịch

Nằm ở khu vực châu Á, Philippines là quốc đảo có khá đông người Trung Quốc, Hàn Quốc sinh sống, làm việc. Riêng người Việt Nam, ước tính có khoảng vài nghìn người. Chị Trần Thị Vân Ngọc, đang học tiếng Anh ở trường De La Salle University, Manila Phillipines cho biết, nhìn chung, cuộc sống ở quốc đảo này chưa có nhiều xáo trộn. Các trường học ở Philippines vẫn mở cửa bình thường, nhưng có tổ chức đo thân nhiệt cho học sinh ngay tại cổng trường để sàng lọc những học sinh bị sốt. Trong cuộc chiến chống dịch Covid-19, nhiều bệnh viện tư nhân như Manila Doctor cũng là địa điểm cách ly và điều trị các trường hợp nghi ngờ nhiễm Covid-19 tại Manila.

Người dân Philippines từ nhỏ đã được giáo dục ý thức vệ sinh nên có thói quen mang theo nước sát khuẩn nhanh bên người. Vì thế, khi dịch bệnh xảy ra, ở Philippines tuy có xuất hiện tình trạng người dân đi mua nước sát khuẩn nhiều hơn thường ngày, nhưng lượng hàng vẫn đủ đáp ứng. Song, khẩu trang lại rất khan hiếm. Lý do vì mới hồi giữa tháng 1/2020, ngay trước khi dịch bệnh Covid 19 bùng phát, núi lửa Taal đã phun trào ở Tagaytay, một điểm du lịch nổi tiếng cách Thủ đô Manila khoảng 70km. Người dân Philippines các vùng lân cận đã đổ xô đi mua khẩu trang để sử dụng hàng ngày nhằm hạn chế nguy cơ hít phải bụi mịn từ tro bụi núi lửa. Đến khi dịch xuất hiện, khẩu trang đã cạn kiệt nay càng khan hiếm hơn. Tại hệ thống các nhà thuốc lớn như Watsons, Mercury Drug… đều không còn khẩu trang để bán.

Những ngày này, theo quan sát của người Việt đang sinh sống tại Philippines, Chính phủ nước sở tại đã áp dụng nhiều biện pháp kiểm soát người nhập cảnh. Ngoài việc ngừng các chuyến bay đến từ vùng dịch, bất kỳ ai đến từ vùng thuộc danh sách nguy hiểm đều phải tự cách ly trong vòng 14 ngày sau đó mới đến cơ quan trình diện hộ chiếu và giấy khám sức khỏe. Các biện pháp hạn chế này vì thế cũng ít nhiều ảnh hưởng tới người Việt Nam trở lại Philippines sau khi về Việt Nam ăn Tết Nguyên đán.
Tại Anh Quốc, theo bà Nguyễn Thị Anh Đào, Tổng Thư ký Hội người Việt Nam tại Anh, nhìn chung cuộc sống của người Việt ở Anh tương đối ổn định. Tuy nhiên, do dịch bệnh đã lây lan sang nhiều quốc gia ở châu Âu nên nhiều người hạn chế di chuyển sang các quốc gia khác. Các trường học đều đã ra thông báo học sinh đến từ các vùng trọng điểm dịch phải tự cách ly trong vòng 14 ngày, nếu có biểu hiệu sốt phải thông báo ngay để được y tế thăm khám kịp thời. Tại London, khách trước khi đến giao dịch tại nhiều công sở, văn phòng đều được sàng lọc trước qua điện thoại. Nếu đã đến vùng dịch thì sau 14 ngày khách mới được đến các văn phòng. Trước đó, công ty dầu khí Mỹ Chevron ở London cũng đã phải cho 300 nhân viên làm việc từ xa sau khi một nhân viên có triệu chứng giống cúm sau khi trở về từ một quốc gia bị ảnh hưởng bởi loại virus này. Các nhân viên đã được gửi đi khám bệnh và được yêu cầu không trở lại làm việc cho đến khi nhận được kết quả âm tính.

Bà Đào cho biết, ở Anh, người Việt Nam làm việc hợp pháp, hay du học sinh đến học từ 6 tháng trở lên đều được cung cấp dịch vụ y tế miễn phí nên đa phần cộng đồng người Việt ở Anh cũng yên tâm hơn nếu gặp vấn đề về sức khỏe.

Hoàng Lan