Nữ phóng viên Pháp chứng kiến thời khắc lịch sử tại Dinh Độc lập ngày 30/4/1975
PNTĐ-Nhân 40 năm ngày Giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước ta, tôi lại nhớ đến bà Frăngcoise De Mulder, một trong những phóng viên ảnh chiến trường nổi tiếng nhất thế giới.
Bà chính là phóng viên duy nhất chụp được khoảnh khắc lịch sử cảnh chiếc xe tăng 390 thuộc Lữ đoàn 203 tăng thiết giáp tiến vào húc đổ cổng Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975.
 |
Khoảnh khắc lịch sử cảnh chiếc xe tăng 390 thuộc lữ đoàn 203 thiết giáp tiến vào húc đổ cổng Dinh Độc Lập ngày 30-4-1975 |
Bà Frăngcoise De Mulder sinh năm 1947 tại Pari, tốt nghiệp đại học Triết học tại Pa-ri, trở thành phóng viên của tạp chí Time (Mỹ), bà tình nguyện dấn thân vào nơi khói lửa, nơi thử thách cao nhất lòng dũng cảm - đó là cuộc chiến tranh Việt Nam. Robert Stevens, người biên tập các bức ảnh của bà ở tạp chí Time, kể lại rằng trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, bà đã chụp những bức ảnh khác thường về cái chết, về sự tàn phá và nỗi khủng khiếp - sự thực của cuộc chiến tranh hao người tốn của mà nhà cầm quyền Mỹ đang theo đuổi. Những bức ảnh đó thể hiện sức mạnh của người phụ nữ mảnh dẻ này, bà góp phần mở đường cho việc chấm dứt cuộc chiến tranh ở Việt Nam.
Là phóng viên của hãng AFP của Pháp, bà có mặt trong Dinh Độc Lập trước ngày 30/4/1975. Với sự nhạy cảm vốn có của người phóng viên chiến trường, một nhà báo đã từng theo sát diễn biến cuộc chiến tranh Việt Nam, bà đã biết được số phận của chế độ nguỵ quyền Sài Gòn và sẵn sàng chờ đợi được chứng kiến thời khắc lịch sử của dân tộc Việt Nam chiến thắng. Bà đã khôn khéo bám theo Đại tướng Dương Văn Minh, Tổng thống ngắn ngày của chế độ Nguỵ quyền sắp sụp đổ, ở hẳn trong Văn phòng Tổng thống.
Nhờ lòng dũng cảm đặc biệt, bà trở thành người phóng viên duy nhất trên thế giới có may mắn chụp được thời khắc lịch sử: 2 chiếc xe tăng đầu tiên của quân giải phóng Việt Nam trong đội hình thọc sâu của Lữ đoàn 203 thiết giáp tiến vào Dinh Độc Lập, chiếc xe tăng 390 húc đổ cổng rồi tiến vào Dinh, cảnh quân giải phóng cầm cờ chạy lên những bậc thềm tiến vào Dinh Độc Lập để cắm cờ, báo hiệu chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng lúc 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975. Bà còn theo xe zeep của quân giải phóng đưa Dương Văn Minh sang Đài phát thanh để tuyên bố đầu hàng, bà đã chụp được những tấm ảnh Dương Văn Minh đọc tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Sau đó bà còn chụp nhiều tấm ảnh về hoạt động của Quân giải phóng khi tiếp quản thành phố Sài Gòn, cảnh lễ mừng chiến thắng tại Sài Gòn ngày 1/5/1975.
20 năm sau, nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày Việt Nam thống nhất đất nước, bà trở lại Việt Nam trong tâm trạng hồi hộp xen lẫn mừng vui. Bà say sưa chụp cảnh đất nước Việt Nam thay da đổi thịt, con người Việt Nam thuần hậu, chất phác, lao động hăng say để xây dựng đất nước phồn vinh. Nhưng mục đích chính của bà trong chuyến đi này là làm một phóng sự về những người đã làm nên chiến thắng năm xưa. Thực hiện mục đích ấy, bà đã đến Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.
Bà rất phấn khởi và cảm động khi được Đại tướng Văn Tiến Dũng, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tư lệnh chiến dịch Hồ Chí Minh tiếp và nói chuyện thân mật. Các anh ở Bảo tàng Lịch sử Quân sự đã đưa bà Frăngcoise De Mulder qua nhiều tỉnh của đồng bằng Bắc Bộ để tìm gặp các chiến sĩ của hai kíp xe tăng 843 và 390 (2 xe tăng đầu tiên tiến vào Dinh Độc Lập). Bà rất vui khi gặp lại họ và chụp ảnh với hầu hết các chiến sĩ cả hai kíp xe 843 và 390, nhiều người đã trở về với đời thường. Khi bà Frăngcoise De Mulder đưa những tấm ảnh ra, các anh đều nhận ra mình trong ngày tiến vào chiếm Dinh Độc Lập 30/4/1975.
Từ tấm phim gốc do bà tặng, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam đã phóng lớn tấm ảnh hình hai chiếc xe tăng, đặc biệt xe 390 húc cổng Dinh Độc Lập, để trưng bày. Từ đây, tấm ảnh quan trọng của bà đã lần lượt xuất hiện trên các sách báo của Việt Nam khi giới thiệu về chiến thắng vĩ đại của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đặc biệt, vào ngày 9/11/2012, Thủ tướng Chính phủ nước ta đã công bố quyết định công nhận xe tăng 390 là bảo vật quốc gia.
Sau khi Việt Nam giành được độc lập, thống nhất, bà còn tiếp tục sứ mạng người viết lịch sử bằng hình ảnh khi thâm nhập vào các cuộc chiến ở Ang-gô-la, Li-ban, Cam-pu-chia, San-va-do, I-ran và I-rắc. Bà là cộng tác viên của hãng tin ảnh Gamma và nhiều tạp chí lớn như Time, Life và Newsweek. Trái tim của bà tiếp tục chia sẻ với những đau thương, mất mát của những người dân vô tội, lên án chiến tranh, phơi bày sự thực đẫm máu của các cuộc chiến.
Năm 1976, bà trở thành nữ phóng viên đầu tiên trên thế giới được vinh dự nhận giải thưởng danh giá: Giải ảnh báo chí thế giới (WPPA) lần thứ 20 với bức ảnh xuất sắc: cảnh người phụ nữ Palestin đang cầu xin binh lính tha chết cho chồng bà trên một đường phố đang bốc cháy ngay giữa Thủ đô Bây-rút của Li-ban. Năm 2003, bức ảnh này đã được nhiếp ảnh gia Yann Arthus- Bectran mua với giá 11.000 euro.
Đoàn Thị Lợi
