Việt Nam đề xuất tăng cường hợp tác, chuẩn bị cho điện hạt nhân
(PNTĐ) - Từ ngày 15 đến 19/9, tại Trung tâm Quốc tế Vienna (Áo), Đoàn đại biểu Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định dẫn đầu đã tham dự Khóa họp thường niên lần thứ 69 Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Tham gia đoàn còn có Đại sứ Vũ Lê Thái Hoàng, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại IAEA và các tổ chức quốc tế, cùng đại diện Đại sứ quán Việt Nam tại Áo và các đơn vị trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ.
Khóa họp năm nay quy tụ hơn 2.000 quan chức cấp cao và đại diện đến từ 179 quốc gia thành viên, tập trung thảo luận các vấn đề then chốt như vai trò của khoa học và công nghệ hạt nhân trong phát triển bền vững, bảo đảm an toàn - an ninh hạt nhân và nâng cao hiệu quả công tác thanh sát. Phát biểu khai mạc, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi nhấn mạnh hội nghị diễn ra trong bối cảnh thế giới đối diện nhiều thách thức như khủng bố, xung đột quân sự, sự suy giảm các chuẩn mực hạt nhân và khoảng cách ngày càng lớn giữa các quốc gia giàu và nghèo.
Ông khẳng định IAEA tiếp tục thực hiện sứ mệnh kép: ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân, đồng thời thúc đẩy ứng dụng khoa học hạt nhân để giải quyết những vấn đề toàn cầu về năng lượng, y tế và xóa đói giảm nghèo.
Tại phiên toàn thể, Đại sứ Vũ Lê Thái Hoàng đánh giá cao những nỗ lực và thành tựu của IAEA trong việc thúc đẩy năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình. Đại sứ cho biết tháng 11/2024, Quốc hội Việt Nam đã phê chuẩn việc tiếp tục triển khai Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận - quyết định có ý nghĩa lịch sử nhằm củng cố hạ tầng năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn, nâng cao năng lực khoa học - công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Việt Nam một lần nữa khẳng định cam kết đồng hành cùng IAEA trong ứng dụng công nghệ hạt nhân vì phát triển bền vững, đồng thời tích cực tham gia nhiều sáng kiến quốc tế như ZODIAC (kiểm soát bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người), NUTEC Plastics (giảm thiểu vi nhựa trong đại dương), Atoms4Food (tăng cường sản xuất và an toàn lương thực) và Rays of Hope (kiểm soát và giảm thiểu ung thư).
Bên lề khóa họp, Thứ trưởng Lê Xuân Định đã có các cuộc làm việc với Phó Tổng Giám đốc IAEA Karine Herviou (phụ trách An toàn và An ninh hạt nhân) và Phó Tổng Giám đốc Mikhail Chudakov (phụ trách Năng lượng hạt nhân). Việt Nam đề nghị IAEA tiếp tục hỗ trợ trong các dự án then chốt như xây dựng lò phản ứng nghiên cứu mới, chuẩn bị triển khai điện hạt nhân, phát triển công nghệ lò phản ứng module nhỏ (SMR), nâng cao năng lực cơ quan quản lý an toàn - an ninh hạt nhân và thẩm định an toàn toàn bộ vòng đời nhà máy điện hạt nhân.
Đáng chú ý, ngày 16/9/2025, Việt Nam và Viện An ninh hạt nhân thế giới (WINS) đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác với Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác quốc tế nhằm nâng cao năng lực, bảo đảm an ninh hạt nhân và thúc đẩy hợp tác khu vực.
Trong các sự kiện bên lề, đại diện Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VINATOM) đã có nhiều tham luận, nổi bật là kết quả quan trắc vi nhựa biển tại Việt Nam đóng góp cho sáng kiến NUTEC Plastics. Hoạt động này nhận được sự đánh giá cao từ cộng đồng quốc tế, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng chủ động, tích cực của Việt Nam trong nỗ lực chung của IAEA vì một thế giới an toàn và phát triển bền vững.
