Quy định hưởng bảo hiểm xã hội một lần
(PNTĐ) -
Câu hỏi:
Thời gian gần đây, tôi thấy nhiều người lao động (NLĐ) muốn rút bảo hiểm xã hội một lần khi nghỉ việc, tôi muốn hỏi Báo PNTĐ về những quy định để rút BHXH 1 lần khi nghỉ việc?
Trả lời:
Bảo hiểm xã hội 2023 có được rút một lần không?
Căn cứ quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và các quy định hướng dẫn liên quan thì bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của NLĐ khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.
Trong đó, bảo hiểm xã hội một lần là một trong các chế độ mà NLĐ sẽ được hưởng khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.
Theo đó, NLĐ có yêu cầu thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội;
Hoặc lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn tham gia bảo hiểm xã hội đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
- Sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội;
- Ra nước ngoài để định cư;
- Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;
- NLĐ thuộc một trong các trường hợp sau đây khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu:
+ Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
+ Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí.
Nghỉ việc bao lâu mới được rút BHXH một lần?
Khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 93/2015/QH13 quy định NLĐ được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội để đủ điều kiện hưởng lương hưu nhằm bảo đảm cuộc sống khi hết tuổi lao động theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014.
Trường hợp NLĐ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sau một năm nghỉ việc, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sau một năm không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội khi có yêu cầu thì được nhận bảo hiểm xã hội một lần.
Như vậy, NLĐ tham gia BHXH bắt buộc sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH thì được nhận BHXH một lần nếu có yêu cầu.
Hồ sơ rút BHXH một lần gồm những giấy tờ gì? Nộp ở đâu?
NLĐ nộp một bộ hồ sơ đề nghị hưởng BHXH một lần đến cơ quan BHXH (cấp huyện hoặc cấp tỉnh) nơi đang cư trú để được giải quyết chế độ theo quy định; hồ sơ bao gồm:
- Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần;
- Sổ BHXH;
Lưu ý, khi đi làm thủ tục, NLĐ cần mang theo chứng minh nhân dân, căn cước công dân để xuất trình khi có yêu cầu.
Rút bảo hiểm xã hội một lần năm 2023 được bao nhiêu tiền?
Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng BHXH, cứ mỗi năm được tính như sau:
- 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014;
- 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.
- Trường hợp thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm thì mức hưởng BHXH được tính bằng 22% của các mức tiền lương tháng đã đóng BHXH, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Lưu ý: Khi tính mức hưởng BHXH một lần trong trường hợp thời gian đóng BHXH có tháng lẻ thì từ 1 tháng đến 6 tháng được tính là nửa năm, từ 7 tháng đến 11 tháng được tính là một năm.
Nghỉ ngang có được rút BHXH một lần không?
Căn cứ quy định nêu trên thì có thể thấy trường hợp NLĐ tham gia BHXH bắt buộc sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH thì được rút BHXH 1 lần khi có yêu cầu, không phân biệt nghỉ việc đúng pháp luật hay trái pháp luật.
Đóng BHXH bao lâu thì được rút một lần?
Theo quy định nêu trên thì NLĐ được rút BHXH 1 lần khi đóng BHXH dưới 20 năm với và đã nghỉ việc 1 năm mà không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội.
Trường hợp đã đến tuổi nghỉ hưu thì người lao động được rút BHXH một lần nếu không đủ điều kiện hưởng lương hưu và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
Ngoài ra, người lao động còn được rút BHXH một lần trong trường hợp ra nước ngoài định cư hoặc mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định,...
Các chuyên gia trong ngành bảo hiểm xã hội cho rằng, người lao động cần hết sức thận trọng cân nhắc việc hưởng BHXH một lần vì nếu so với hưởng lương hưu thì nhận BHXH một lần là rất thiệt thòi cho bản thân người lao động vì nguy cơ mất chỗ dựa khi về già. Ngoài lương hưu hàng tháng được nhận, NLĐ được cấp miễn phí thẻ bảo hiểm y tế, do quỹ hưu trí tử tuất bảo đảm. Như vậy, NLĐ không phải lo lắng khi ốm đau, bệnh tật.
Khi NLĐ bị chết, thân nhân được nhận trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất hàng tháng hoặc tuất một lần. Nếu so sánh giữa việc hưởng lương hưu hàng tháng và việc lĩnh trợ cấp 1 lần cho cùng một khoảng thời gian đóng BHXH thì tổng lợi ích bằng tiền khi hưởng lương hưu hàng tháng sẽ cao hơn gấp nhiều lần.
