Bỏ hình phạt tử hình đối với các tội tham ô tài sản và tội nhận hối lộ
(PNTĐ) - Ngày 25/6, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự với 429/439 đại biểu tham gia (chiếm 89,75% tổng số đại biểu).
Trước đó, trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung lần này nhằm khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn thi hành Bộ luật Hình sự hiện hành, đồng thời tiếp tục thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng về chính sách hình sự, phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế.
Với 429/439 đại biểu tham gia biểu quyết, chiếm 89,75% tổng số đại biểu Quốc hội, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự. Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2025.
Dự thảo luật sau chỉnh lý sửa đổi 38 điều và bổ sung 1 điều mới về tội sử dụng trái phép chất ma túy. Một số nội dung đáng chú ý bao gồm: Thu hẹp hình phạt tử hình, bỏ án tử hình với 8 tội danh không còn áp dụng thực tế, phù hợp xu hướng quốc tế và yêu cầu nhân đạo trong chính sách hình sự.
Thảo luận tại Quốc hội trong những phiên họp trước đó về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, nhiều đại biểu băn khoăn về việc bỏ tử hình "tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh". Theo các đại biểu, các loại tội phạm này có xu hướng ngày càng phức tạp. Việc bỏ án tử hình sẽ khiến tình hình tội phạm càng thêm nhức nhối trong khi sản xuất thuốc giả có thể khiến cả loạt người mất mạng và cần phải bị xử lý thích đáng.
Đối với các tội danh được chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân: hình phạt tử hình đã tuyên trước ngày 1/7/2025 đối với người phạm tội về các tội quy định tại các điều sau đây của Bộ luật Hình sự mà chưa thi hành án thì sẽ không thi hành và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ quyết định chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.
Khung hình phạt được điều chỉnh đối với tội tham ô tài sản và tội nhận hối lộ. Sau khi bỏ hình phạt tử hình đối với các tội này, dự thảo luật bổ sung quy định tại Khoản 1 Điều 63 theo hướng: "Người bị kết án tù chung thân về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ chỉ có thể được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt khi đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hối lộ và đã hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn".
Đối với tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248) và tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251), hình phạt tử hình vẫn được giữ nguyên trong khung hình phạt của điều luật. Tuy nhiên, dự thảo cũng có quy định chuyển tiếp.
Hình phạt tử hình đã tuyên đối với các tội này mà chưa thi hành án sẽ được chuyển thành tù chung thân trong một số trường hợp cụ thể (ví dụ: khối lượng, thể tích chất ma túy thấp hơn mức quy định tại Khoản 5 của điều luật, hoặc người phạm tội không phải chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy hoặc không có từ 2 tình tiết tăng nặng trở lên).
