Cần có chính sách đột phá cho Hải Phòng để phát triển trung tâm logistics
(PNTĐ) - Ngày 13/6, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng.
Khơi thông các điểm “nghẽn”, tạo đột phá
Qua thảo luận tại hội trường, các đại biểu khẳng định sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng để khơi thông các điểm “nghẽn”, tạo đột phá, có sức lan toả lớn trong vùng Đồng bằng sông Hồng và đóng góp lớn hơn vào mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026 - 2030 của cả nước. Điều này phù hợp với mục tiêu Bộ Chính trị đã đặt ra tại Nghị quyết số 45-NQ/TƯ, Kết luận số 96-KL/TƯ.
Các ý kiến cho rằng, TP Hải Phòng giữ vai trò là cực tăng trưởng chiến lược ở phía Bắc, vừa là trung tâm công nghiệp, logistics, cảng biển lớn nhất miền Bắc, vừa là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng. Để phát huy hết tiềm năng và lợi thế, TP. Hải Phòng rất cần có một hành lang pháp lý vượt trội, cho phép địa phương chủ động hơn trong đầu tư, quy hoạch và thu hút nguồn lực.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất cản trở phát triển hiện nay là vướng mắc trong cơ chế thu hồi đất - giải phóng mặt bằng. Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn tỉnh Trà Vinh) cho rằng, nhiều dự án hạ tầng trọng điểm như đường vành đai, khu công nghiệp - công nghệ cao, đô thị mới... đang chậm tiến độ do việc thu hồi đất phụ thuộc vào cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư.
Theo đại biểu, trong thực tế, có những dự án do Thủ tướng phê duyệt, nhưng UBND thành phố vẫn không thể chủ động thu hồi đất nếu không có thủ tục “xin ý kiến” lại, dẫn đến kéo dài thời gian lên tới 1-2 năm. Do đó, đại biểu kiến nghị cho phép Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng được quyết định thu hồi đất đối với toàn bộ các dự án nằm trong danh mục do HĐND thành phố thông qua - không phân biệt cấp chủ trương đầu tư, miễn là phù hợp với quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt. Điều này sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư ít nhất 6-12 tháng/dự án, tăng tính chủ động của địa phương.
Đại biểu Trần Đình Gia (đoàn tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, tại khoản 7 Điều 6 của dự thảo Nghị quyết quy định “Thành phố được thu hồi các thửa đất nhỏ hẹp do tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có quyền sử dụng, nằm xen kẹt với khu đất do nhà nước quản lý nhằm tạo quỹ đất đấu giá quyền sử dụng đất vào mục đích phát triển đô thị, thương mại - dịch vụ theo quy định về thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng”.
Theo đại biểu, không chỉ ở TP. Hải Phòng mà ở nhiều thành phố khác, nhu cầu giải quyết diện tích đất xen kẹt là rất cần thiết, vừa tạo nguồn thu vừa tránh lãng phí, đảm bảo mỹ quan đô thị.
Nhấn mạnh đây là quy định rất cần thiết, là chính sách mới có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, đại biểu đề nghị cần phải xác định rõ tiêu chí và xử lý quyền lợi của người dân để đảm bảo hài hòa giữa lợi ích của người dân, của tập thể và của Nhà nước.
Đáng chú ý, trong bối cảnh đẩy mạnh liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia cũng như cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, các ý kiến cho rằng, việc xác định trung tâm logistics là một mô hình kinh doanh mới, có vai trò then chốt trong việc kết nối các ngành, các địa phương và vùng lãnh thổ là hết sức cần thiết.
Cần thiết phải có chính sách đột phá để phát triển hạ tầng và dịch vụ logistics
Đại biểu Trần Chí Cường (đoàn TP. Đà Nẵng) cho rằng, thực tế chi phí logistics của nước ta vẫn ở mức cao, chiếm 16,5% GDP, cao hơn nhiều so với mức bình quân 11,6% của thế giới. Hạ tầng logistics chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển, quy mô doanh nghiệp logistics còn nhỏ, chỉ nắm giữ khoảng 20% thị phần. Đáng chú ý, tỉ trọng đóng góp của ngành logistics vào GDP hiện mới đạt 4,46%, thấp hơn nhiều so với ngành dịch vụ, du lịch đang đóng góp khoảng 7% GDP”
Theo đại biểu, cần thiết phải có chính sách đột phá để phát triển hạ tầng và dịch vụ logistics một cách bài bản và hiệu quả hơn. Đại biểu Trần Chí Cường nhấn mạnh, trung tâm logistics giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tối ưu hóa các dòng vận động hàng hóa, tiền tệ, thông tin, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, xuất nhập khẩu, góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Do vậy, đại biểu Trần Chí Cường cho rằng, việc đề xuất chính sách thí điểm thu hồi đất để sớm hình thành các trung tâm logistics quy mô lớn, hiện đại tại Tp. Hải Phòng là hoàn toàn xác đáng và cần được Quốc hội xem xét, ủng hộ.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.
Bộ trưởng khẳng định về căn cứ chính trị, cơ sở pháp lý và thực tiễn của việc ban hành Nghị quyết, Bộ trưởng cho hay tại Kết luận số 96, Tại Kết luận số 96, Bộ Chính trị đã đồng ý ban hành một nghị quyết mới để thay thế cho Nghị quyết 35 với cơ chế, chính sách đặc thù đột phá, cho thành lập khu thương mại tự do để tạo động lực, không gian phát triển mới cho thành phố Hải Phòng.
Về mặt thực tiễn, việc triển khai Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 35 của Quốc hội trong ba năm qua cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng “tăng trưởng chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh; quy mô kinh tế vẫn chủ yếu dựa vào đầu tư trực tiếp nước ngoài; hạ tầng kinh tế - xã hội chưa đồng bộ; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo chưa thực sự đột phá”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng chỉ rõ.
