Góp ý Dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi):
Cần sửa quy định thuế thu nhập doanh nghiệp với cơ sở y tế, giáo dục công lập
(PNTĐ) - Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa, tham gia thảo luận về Dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đã tranh luận về mức thuế thu nhập doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục, y tế công lập.
Đề nghị cần sửa quy định đóng thuế của các cơ sở y tế, giáo dục công lập
Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường (Đoàn thành phố Hà Nội) đánh giá cao chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập không chia của cơ sở thực hiện xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, y tế và lĩnh vực xã hội hóa khác.
Theo đại biểu, việc xã hội hoá phần thu nhập đó sẽ được để ra đầu tư, khuyến khích thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân không vì mục đích lợi nhuận. Khi đó phần thu học phí, miễn phí khám chữa bệnh sẽ dành đầu tư cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, đại biểu băn khoăn khi các chương trình y tế, giáo dục công lập không nhận hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, đặc biệt các đơn vị y tế tự chủ (những đơn vị hoạt động phi lợi nhuận), nhưng sau khi trừ chi phí thì phần chênh lệch thu chi vẫn phải tính thuế. Trong khi đó, cơ sở giáo dục tư thục không phải chia phần này và được miễn thuế. Điều này thể hiện sự không công bằng.
Đại biểu Hoàng Văn Cường phân tích, với các đơn vị trường học, y tế nộp thuế thu nhập không phải lấy thu bù chi mà sử dụng phương pháp tính theo doanh thu thì sẽ chịu mức thuế hơn 2%. Lúc này giá trị dịch vụ y tế, phí giáo dục sẽ được tính là hơn 2% dành cho thuế, đương nhiên sẽ làm cho học phí tăng lên 2% - người bệnh, học sinh phải chịu.
Đại biểu Hoàng Văn Cường đề nghị, các hoạt động cung cấp dịch vụ y tế, giáo dục của đơn vị công lập không thuộc nhóm đối tượng chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, trừ những hoạt động liên doanh liên kết với bên ngoài.
Tranh luận về ý kiến của đại biểu Hoàng Văn Cường, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Vân Chi (Đoàn tỉnh Nghệ An) cho biết, theo cơ chế hiện hành, đơn vị sự nghiệp công lập chỉ nộp thuế với khoản kinh doanh thêm, như liên doanh, liên kết bên ngoài với mức thu 2% chứ không hề thu thuế với khoản như viện phí, học phí của các cơ sở bệnh viện, trường học công lập đang tự chủ.
Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường cho rằng, trong Luật quy định là các đơn vị như trường học, bệnh viện sử dụng ngân sách là không thu thuế, nhưng đơn vị tự chủ, không dùng ngân sách lại thành đối tượng chịu thuế. Vì thế, các trường tự chủ đều bị thu học phí, bệnh viện tự chủ đều bị thu 100% thuế. Đại biểu đề nghị cần sửa lại quy định cho phù hợp thực tiễn.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Lân Hiếu (Đoàn tỉnh Bình Định) chỉ ra rằng, các bệnh viện, các cơ sở y tế hiện nay có vướng mắc về việc đóng thuế thu nhập doanh nghiệp 2% tổng số thu hoạt động dịch vụ khám chữa bệnh.
Theo đại biểu, trong thực tế hiện nay các cơ quan thuế căn cứ vào chữ ''dịch vụ'' để thu thuế, cứ có chữ ''dịch vụ'' là thu. Trong khi đó hệ thống y tế có khái niệm thu từ dịch vụ sự nghiệp công nên đại đa số các nguồn thu của bệnh viện đều được bị đánh thuế.
Từ thực tế đó, đại biểu đề xuất bổ sung quy định, đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực y tế không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu từ dịch vụ khám, chữa bệnh chưa tính đủ các chi phí hình thành giá dịch vụ như phí nhân công, chi phí trực tiếp, chi phí khấu hao thiết bị y tế, tài sản cố định, chi phí quản lý.
Đồng thời, đề xuất bổ sung quy định theo hướng khoản thu nhập nhận được từ tài trợ, viện trợ bao gồm từ tiền và hiện vật nếu sử dụng đúng mục đích cho các hoạt động giáo dục, y tế, nghiên cứu khoa học, văn hóa, nghệ thuật, từ thiện, nhân đạo xã hội thì không tính thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.
Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu cho rằng, nếu quy định như vậy sẽ giúp rất nhiều bệnh viện đang gặp khó khăn trong việc đầu tư mua sắm các trang thiết bị, sửa chữa xây dựng cơ sở vật chất; đồng thời động viên được nhiều nhà hảo tâm, các tổ chức trong và ngoài nước tăng cường hỗ trợ cho hệ thống y tế Việt Nam.
Các quy định này sẽ làm rõ ràng tính minh bạch, nhất quán trong hệ thống thuế, giảm rủi ro pháp lý cho các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xã hội. Đồng thời, đề nghị bổ sung quy định cụ thể phạm vi dịch vụ và áp dụng mức thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 2% cho các dịch vụ hỗ trợ y tế.
Giá dịch vụ cung ứng chưa được tính đủ chi phí
Tiếp thu, giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, liên quan tới nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành thì đơn vị sự nghiệp công lập có hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp xác định được doanh thu và chi phí thu nhập thì phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp như các doanh nghiệp thông thường. Các trường hợp đơn vị này hạch toán được doanh thu nhưng lại không xác định được chi phí thu nhập của các hoạt động kinh doanh thì kê khai nộp thuế thu nhập doanh nghiệp tính theo tỷ lệ phần trăm trên toàn bộ doanh thu bán hàng, dịch vụ do Chính phủ quy định.
Theo Bộ trưởng, hiện nay nhiều đơn vị sự nghiệp công lập vừa thực hiện cung cấp dịch vụ sự nghiệp công lập có sử dụng kinh phí ngân sách Nhà nước vừa cung cấp các dịch vụ sự nghiệp không sử dụng kinh phí Nhà nước hoặc là sử dụng một phần.
Trong trường hợp có hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ bao (gồm hoạt động trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, đào tạo) mà đơn vị sự nghiệp công lập tự quyết định mức giá theo nguyên tắc giá thị trường hoặc liên doanh, liên kết để thực hiện kinh doanh thu lợi nhuận. Việc quy định khoản thu nhập này phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định như hoạt động kinh doanh bình thường là phù hợp.
Tuy nhiên, đối với những dịch vụ sự nghiệp công cũng sử dụng kinh phí Nhà nước, giá dịch vụ cung ứng chưa được tính đủ chi phí nên là ngân sách Nhà nước vẫn hỗ trợ cho phần chi phí chưa được kết cấu trong giá thì không phải là hoạt động kinh doanh, tạo lợi nhuận nên có thể được hưởng ưu đãi, miễn thuế.
