Đại hội XIV của Đảng: Việt Nam sau 40 năm Đổi mới với thế - lực tự chủ chiến lược

Nhân dịp Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Đại hội XIV) của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Reda El Taify - cựu Đại sứ Ai Cập tại Việt Nam, hiện là Giám đốc Quỹ Thư viện Công Ai Cập - đã có cuộc trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Cairo, trong đó đánh giá toàn diện chặng đường 40 năm Đổi mới, cũng như những yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Theo ông Reda El Taify, sau 40 năm Đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện và có ý nghĩa lịch sử, phản ánh tính đúng đắn của đường lối Đổi mới.

Những kết quả đó được thể hiện rõ nét trên 3 trụ cột lớn là kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và đối ngoại, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Về kinh tế - xã hội, cựu Đại sứ Ai Cập tại Việt Nam cho rằng thành tựu của Đổi mới mang tính đột phá sâu sắc. Việt Nam đã chuyển đổi thành công từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, kém hiệu quả sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, với vai trò quản lý của Nhà nước và sự tham gia chủ động của người dân và doanh nghiệp.

Quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng; Việt Nam từ một quốc gia nghèo, thu nhập thấp đã vươn lên nhóm nước có thu nhập trung bình. Tốc độ tăng trưởng GDP được duy trì ở mức cao trong nhiều thập kỷ, thuộc nhóm dẫn đầu khu vực, qua đó cải thiện rõ rệt đời sống nhân dân.

Cựu Đại sứ Ai Cập Reda El Taify nhấn mạnh cơ cấu kinh tế của Việt Nam đã chuyển dịch tích cực theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nông nghiệp từ chỗ thiếu ăn đã trở thành trụ đỡ của nền kinh tế, bảo đảm vững chắc an ninh lương thực và đưa Việt Nam vào nhóm các nước xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới.

Công nghiệp và dịch vụ phát triển mạnh, đặc biệt là các lĩnh vực chế biến - chế tạo, công nghệ thông tin, logistics và du lịch. Môi trường đầu tư - kinh doanh ngày càng được cải thiện, giúp Việt Nam thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trên phương diện xã hội, ông Reda El Taify đánh giá cao những kết quả trong công tác xóa đói giảm nghèo, được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh và bền vững; các lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ và an sinh xã hội đạt nhiều tiến bộ quan trọng; chỉ số phát triển con người liên tục được nâng cao. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng cải thiện, củng cố niềm tin xã hội và sự đồng thuận đối với đường lối phát triển đất nước.

Về quốc phòng - an ninh, Cựu Đại sứ Ai Cập cho rằng Việt Nam đã đạt được những thành tựu mang tính chiến lược, bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển.

Trong suốt 40 năm Đổi mới, Việt Nam kiên định mục tiêu giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và thế trận lòng dân.

Lực lượng vũ trang được xây dựng theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, đủ khả năng ứng phó với cả các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống.

Việt Nam cũng xử lý tương đối hiệu quả mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng-an ninh, giữa hội nhập quốc tế với giữ vững độc lập, tự chủ, đồng thời từng bước tham gia sâu hơn vào hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, qua đó nâng cao uy tín và vị thế quốc tế.

Về đối ngoại, ông Reda El Taify nhận định thành tựu sau 40 năm Đổi mới mang tính toàn diện và có chiều sâu chiến lược. Từ chỗ bị bao vây, cấm vận, Việt Nam đã thực hiện thành công đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; thiết lập quan hệ ngoại giao với hầu hết các quốc gia trên thế giới, xây dựng mạng lưới đối tác chiến lược và đối tác toàn diện ngày càng rộng khắp.

Hội nhập quốc tế, đặc biệt là hội nhập kinh tế, được đẩy mạnh thông qua việc tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, không chỉ mở rộng thị trường và thu hút đầu tư mà còn thúc đẩy cải cách thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việt Nam ngày càng thể hiện vai trò chủ động, tích cực và có trách nhiệm tại các diễn đàn khu vực và quốc tế.

Từ những đánh giá đó, ông khẳng định các thành tựu đạt được sau 40 năm Đổi mới đã tạo ra thế và lực mới cho Việt Nam, là minh chứng sinh động cho vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và cho tính đúng đắn của con đường phát triển mà Việt Nam đã lựa chọn.

Trên nền tảng này, Việt Nam có đủ cơ sở để tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng hùng cường, thịnh vượng và hội nhập sâu rộng.
Đề cập yêu cầu tăng cường tự chủ chiến lược trong giai đoạn phát triển mới, ông Reda El Taify cho rằng trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường, tự chủ chiến lược là yêu cầu mang tính sống còn.

Theo ông, tự chủ chiến lược không đồng nghĩa với tự cô lập, mà là năng lực tự quyết con đường phát triển, bảo vệ lợi ích cốt lõi và linh hoạt thích ứng trước các biến động bên ngoài.

Trước hết, Việt Nam cần củng cố nội lực kinh tế đủ mạnh làm nền tảng cho tự chủ chiến lược, chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào vốn và lao động giá rẻ sang tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Việc từng bước làm chủ các công nghệ lõi trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng, công nghiệp chế tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn được coi là đặc biệt quan trọng. Đồng thời, Việt Nam cần đa dạng hóa thị trường, đối tác và chuỗi cung ứng để tránh phụ thuộc quá mức, qua đó nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Bên cạnh đó, cựu Đại sứ Ai Cập nhấn mạnh vai trò của con người và thể chế như những lợi thế cạnh tranh chiến lược. Nguồn nhân lực chất lượng cao được xem là “tài nguyên chiến lược” của kỷ nguyên mới, đòi hỏi Việt Nam phải đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục, đào tạo, khoa học-công nghệ, đồng thời thu hút và trọng dụng nhân tài.

Song song với đó là việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại, minh bạch, hiệu quả, tạo dư địa chính sách linh hoạt để chủ động ứng phó với các sức ép bên ngoài.

Về quốc phòng-an ninh, ông cho rằng Việt Nam cần duy trì thế cân bằng chiến lược, xây dựng năng lực tự bảo vệ mình, không để bị lôi kéo hay lệ thuộc vào bất kỳ bên nào.

Việc phát triển lực lượng vũ trang tinh gọn, hiện đại, cùng với chủ động ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống như an ninh mạng, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu và dịch bệnh, được coi là yếu tố then chốt của tự chủ chiến lược.

Theo ông Reda El Taify, tự chủ chiến lược gắn liền với đối ngoại chủ động, linh hoạt và đa phương. Việt Nam cần tiếp tục kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; chủ động tham gia định hình các luật chơi, chuẩn mực và cơ chế hợp tác khu vực-quốc tế, đồng thời phát huy vai trò cầu nối, trung gian vì hòa bình, ổn định và phát triển.

Uy tín chính trị, ngoại giao và hình ảnh một Việt Nam trách nhiệm, đáng tin cậy chính là “tài sản mềm” quan trọng để củng cố tự chủ chiến lược trong giai đoạn tới.