Để thay đổi tâm lý coi trọng bằng cấp, lựa chọn học nghề không phải việc dễ dàng
(PNTĐ) - Chiều 3/7, phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 17 HĐND TP Hà Nội, Phó Chủ tịch UBND TP Vũ Thu Hà báo cáo kết quả thực hiện công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm trên địa bàn thành phố (TP) từ năm 2020 đến nay.
Tâm lý trọng bằng cấp, nhiều học sinh không muốn học nghề
Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà cho biết, kết quả tuyển sinh đào tạo nghề giai đoạn 2020 - 2023 vượt 6,14% so với chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng liên tục hàng năm góp phần quan trọng cung cấp nguồn lao động qua đào tạo cho thị trường lao động Thủ đô và các tỉnh lân cận.
Chỉ ra một số hạn chế, khó khăn, Phó Chủ tịch UBND TP Vũ Thu Hà cho rằng, đó là tâm lý trọng bằng cấp vẫn còn tồn tại trong suy nghĩ của một số người dân. Đa số học sinh sau khi tốt nghiệp cấp THPT đều đặt mục tiêu vào đại học, không muốn đi học nghề. Trong khi đó, Thủ đô là nơi tập trung nhiều trường đại học, các trường đại học có chỉ tiêu tuyển sinh lớn, tiêu chí xét tuyển thấp. Do vậy, các trường trung cấp, cao đẳng rất khó để cạnh tranh tuyển sinh với các trường đại học.
Hiện nay, mức hỗ trợ tối đa theo Quyết định số 46/2015/QĐ-TTg ngày 28/9/2015 của Thủ tướng Chính phủ thấp hơn rất nhiều so với quy định giá dịch vụ đào tạo đã được HĐND TP ban hành tại Nghị quyết số 12/2023/NQ- HĐND ngày 06/12/2023.
Trường hợp Thành phố thực hiện mức hỗ trợ theo quy định của Trung ương, phần chênh lệch giữa mức giá dịch vụ đào tạo và mức hỗ trợ sẽ rất cao, người học phải tự bù phần chênh lệch này, gây nhiều khó khăn cho đối tượng được hỗ trợ theo quy định tại Quyết định số 46/2015/QĐ-TTg ngày 28/9/2015 của Thủ tướng Chính phủ khi triển khai thực hiện.
Các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm chưa có sự phối hợp chặt chẽ, kết nối với Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, các sàn, điểm giao dịch vệ tinh để phục vụ tốt hơn cho người lao động tìm được việc làm và doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động, nhất là hỗ trợ tìm việc làm cho người lao động bị khuyết tật...
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Vũ Thu Hà, nguyên nhân của những hạn chế, khó khăn. Việc tư vấn hướng nghiệp, phân luồng cho học sinh tại các trường THCS, THPT gặp phải nhiều bất cập do nhu cầu và mong muốn của đa số các gia đình và học sinh lựa chọn vào đại học. Để thay đổi tâm lý coi trọng bằng cấp, lựa chọn học nghề của đại đa số người dân và học sinh trong thời gian ngắn không phải việc dễ dàng.
Nhiều doanh nghiệp tuyển dụng lao động tại các sàn giao dịch việc làm chủ yếu tuyển lao động phổ thông, trong khi nhu cầu của người lao động trên địa bàn lại có nguyện vọng ứng tuyển các vị trí việc làm có trình độ cao hơn.
Lao động là người khuyết tật, lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp, lao động sau cai nghiện ma túy còn chưa xác định rõ tư tưởng, nguyện vọng tìm việc phần nào gây khó khăn cho công tác định hướng, tư vấn giới thiệu việc làm.
Cơ sở dữ liệu ngành lao động còn thiếu, chưa đồng bộ. Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động phân tích, dự báo và tổng hợp nhu cầu lao động còn hạn chế; chưa có phần mềm quản lý điều hành phục vụ công tác phỏng vấn online, lưu trữ cơ sở dữ liệu, kết nối tư vấn giới thiệu việc làm, học nghề và bảo hiểm thất nghiệp... do vậy chưa có công cụ đánh giá kịp thời, chính xác nguồn cung nhân lực và dự báo nhu cầu việc làm của người lao động trên thị trường lao động.
Tăng cường gắn kết giữa cơ sở đào tạo, hỗ trợ người lao động
Về giải pháp đẩy mạnh triển khai công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm trên địa bàn TP trong thời gian tới, đối với công tác đào tạo nghề, tiếp tục rà soát nâng cao chất lượng hoạt động các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại các Kế hoạch, Chương trình, Đề án về phát triển nguồn nhân lực Thủ đô của TP và quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn TP giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2045 sau khi được ban hành.
Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, phổ biến chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; các văn bản chỉ đạo của Thành phố về phát triển nguồn nhân lực và giải quyết việc làm; đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, xây dựng tin, bài, chuyên mục trên báo chí; tuyên truyền trên hệ thống thông tin cơ sở của các quận, huyện, thị xã.
Bên cạnh đó, tăng cường gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các trung tâm dịch vụ việc làm, sàn giao dịch việc làm, hội chợ việc làm, trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; hỗ trợ người học tìm việc làm sau tốt nghiệp; gắn kết đào tạo với việc đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Ngoài ra, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, quận, huyện, thị xã để chủ động tham mưu với HĐND, UBND TP ban hành kịp thời các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động trên địa bàn TP, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội và đặc thù của Thủ đô.
