Giữ hồn Thăng Long trong dòng chảy đổi mới sáng tạo

Nhân dịp này, Báo Phụ nữ Thủ đô đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Trần Quang Hưng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội, về tầm nhìn, định vị và kiến nghị chính sách nhân lực cho giai đoạn mới.

TS Trần Quang Hưng - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Thưa ông, việc thành lập Công ty Cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội theo mô hình doanh nghiệp có ý nghĩa như thế nào trong việc hiện thực hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị?

Tiến sĩ Trần Quang Hưng: Thực hiện Nghị quyết 57, thành phố Hà Nội giao cho trung tâm một trọng trách và kỳ vọng rất lớn: trở thành một thiết chế điều phối các nguồn lực của thành phố để giải quyết những bài toán điểm nghẽn và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ vào đời sống nhân dân một cách thiết thực.

Điểm khác biệt cốt lõi là chúng tôi hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, tuân thủ Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư và pháp luật Việt Nam. Điều này tạo ra một cơ chế vận hành linh hoạt, vượt ra ngoài những ràng buộc hành chính truyền thống, giúp trung tâm có thể chủ động huy động nguồn lực trong nước và quốc tế, tích hợp hạ tầng dữ liệu, hệ thống tính toán hiệu năng cao, hệ thống dữ liệu dùng chung, văn phòng và dịch vụ tích hợp từ các cơ quan hành chính công, cơ quan thuế, cơ quan đăng ký doanh nghiệp khoa học công nghệ và cơ chế sandbox - tức cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho doanh nghiệp.

Chúng tôi phát triển theo mô hình bốn giai đoạn: xây dựng cộng đồng và nền tảng dữ liệu; ươm tạo doanh nghiệp và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; hỗ trợ startup và doanh nghiệp công nghiệp sáng tạo; cuối cùng là tăng cường khả năng tiếp cận thị trường, thu hút quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế đến đăng ký hoạt động, đóng thuế và phát triển nguồn lực nội sinh tại Hà Nội.

Có thể nói, lần đầu tiên một cơ chế điều phối có khả năng kết nối đồng bộ các nguồn lực hạ tầng dữ liệu, tri thức, tài chính và quản lý nhà nước trong cùng một mô hình được triển khai. Đây chính là nền tảng để Nghị quyết 57 không dừng ở định hướng, mà được chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Trung tâm định vị vai trò như thế nào trong việc phát triển các nền kinh tế dựa trên sáng tạo và văn hóa Thủ đô, đồng thời giữ gìn bản sắc dân tộc?

Tiến sĩ Trần Quang Hưng: Chúng tôi định hướng trung tâm trở thành một “hub thử nghiệm” về công nghệ, công nghiệp sáng tạo và mô hình kinh doanh mới của toàn cầu, nơi các mô hình được kiểm thử tại Việt Nam trước khi mở rộng ra thị trường. Trong định vị đó, Hà Nội không chỉ là nơi ứng dụng công nghệ mà còn là không gian phát triển các nền kinh tế dựa trên dữ liệu, trên mô hình sáng tạo và văn hóa của Thủ đô, giữ gìn bản sắc dân tộc và sử dụng chính những chất liệu văn hóa ấy làm nguồn lực phát triển trong giai đoạn mới.

Chúng tôi nhìn nhận, trong bối cảnh Hoa Kỳ là trung tâm nghiên cứu khoa học cơ bản, Trung Quốc là công xưởng sản xuất, Ấn Độ là “văn phòng của thế giới”, thì Hà Nội và Việt Nam cần một định vị khác biệt. Theo chúng tôi, đó là một trung tâm thử nghiệm các công nghệ và sản phẩm công nghiệp sáng tạo mới, thu hút giới sáng tạo toàn cầu đến phát triển sản phẩm kiểm thử trước khi sản xuất đại trà.

Trung tâm đã có 8 đơn vị thành viên tham gia ra mắt, trong đó có ngân hàng BIDV, Liên minh Quỹ đầu tư mạo hiểm VPCA, Quỹ Đầu tư Vina Capital, IDGX, Lotte Venture và một số quỹ khác. Đây là một trong năm trụ cột của trung tâm - trụ cột về vốn. Các trụ cột còn lại gồm hạ tầng dữ liệu, tri thức từ các trường đại học, các sở ban ngành sử dụng sản phẩm kiểm thử và các đơn vị liên quan khác.

Chúng tôi mong muốn từ những nền tảng đó, các ngành công nghiệp sáng tạo của Thủ đô sẽ phát triển lành mạnh, có tính cạnh tranh quốc tế, đồng thời tạo ra một môi trường mà trong đó văn hóa và sáng tạo không tách rời, mà bổ trợ cho nhau như hai trụ cột song hành.

Để vận hành hiệu quả trong dài hạn, trung tâm có kiến nghị gì với thành phố Hà Nội về chương trình đào tạo và phát triển nhân lực?

Tiến sĩ Trần Quang Hưng: Là một doanh nghiệp, chúng tôi xác định trong ngắn hạn cần thu hút giới tri thức Việt Nam trên toàn cầu trở về Hà Nội thông qua mô hình cộng đồng. Hiện chúng tôi đã có mặt tại 10 quốc gia và khu vực, kết nối với người Việt trẻ đang học tập, nghiên cứu tại các trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và tập đoàn tài chính hàng đầu thế giới.

Đây là cách nhanh nhất để đưa nguồn lực tri thức chất lượng cao về Thủ đô, đồng thời thông qua họ kết nối thêm các nhà sáng lập quốc tế và quỹ đầu tư mạo hiểm. Trong trung hạn, chúng tôi sẽ hỗ trợ các trường trung học phổ thông và đại học lựa chọn nhân tài tiềm năng, triển khai chương trình “next 1000”, đồng thời gắn đào tạo với các bài toán cụ thể của thành phố và doanh nghiệp. Khi nhân tài được tham gia giải quyết vấn đề thực tiễn và nhìn thấy giá trị đóng góp của mình, họ sẽ nhận định Hà Nội là điểm đến thực sự để cống hiến lâu dài.

Chúng tôi kiến nghị thành phố đẩy nhanh các chương trình phối hợp đào tạo, từ bậc phổ thông đến đại học, gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, để nhân lực không chỉ được đào tạo theo bằng cấp, mà theo năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn. Đó là nền tảng bền vững nhất để Hà Nội giữ vai trò dẫn dắt khu vực và vươn ra châu Á.

Xin cảm ơn ông!