Gỡ vướng mắc do quy định của pháp luật không rõ, không phù hợp hoặc chồng chéo
(PNTĐ) - Ngày 23/6, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
Nếu không tháo gỡ những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” thì không thể hoàn thành
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Bắc Kạn) cho rằng, có 3 lý do về sự cần thiết ban hành Nghị quyết. Đó là để thực hiện 2 mục tiêu 100 năm: Đến năm 2030 (kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng) trở thành nước công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 (kỷ niệm 100 năm thành lập nước) trở thành nước phát triển có thu nhập cao và yêu cầu phải vượt qua bẫy thu nhập trung bình. Đây là những mục tiêu rất áp lực, nếu không tháo gỡ những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” thì không thể hoàn thành.
Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị - 1 trong 4 trụ cột chiến lược đã đề ra yêu cầu về mặt thời hạn, đó là trong năm 2025 phải cơ bản tháo gỡ những điểm nghẽn trong quy định của pháp luật gây ra.
Theo đại biểu, chỉ còn chưa đầy 6 tháng là hết năm 2025, trong khi đó số lượng các dự án luật, nghị quyết phải rà soát, xử lý rất lớn. Nếu không cho phép một cơ chế đặc biệt để tháo gỡ những điểm nghẽn của pháp luật mà vẫn để theo quy trình thông thường thì sẽ không thể hoàn thành được tiến độ mà Bộ Chính trị đã đề ra trong năm 2025. “Việc ban hành Nghị quyết này tại thời điểm hiện nay là rất cấp bách, như con tàu tốc hành đang mang đến cho đất nước rất nhiều cơ hội để phát triển, nhưng thời gian tàu dừng lại ở mỗi ga rất ngắn. Không thể để lỡ cơ hội phát triển của đất nước chỉ vì những điểm nghẽn của pháp luật.
Do đó, đại biểu kiến nghị Quốc hội thông qua cơ chế đặc biệt cho phép sửa các luật, nghị quyết của Quốc hội như Tờ trình và dự thảo Nghị quyết, và đề nghị Quốc hội cho phép Nghị quyết này sẽ có hiệu lực ngay từ ngày Quốc hội bấm nút thông qua, để các cơ quan có đủ thời gian, vật chất tập trung cho công tác rà soát, xử lý, tháo gỡ những điểm nghẽn của pháp luật.
Đại biểu Nguyễn Anh Trí (đoàn Hà Nội) đồng tình cho rằng, rất cần thiết có Nghị quyết của Quốc hội, bởi đây chính là việc cụ thể hóa Nghị quyết 66 trong “bộ tứ chiến lược” mà Bộ Chính trị đã ban hành.
Do đó, đại biểu đề nghị Nghị quyết này có hiệu ngay từ ngày Quốc hội thông qua thay vì theo dự thảo Nghị quyết sẽ có hiệu thi hành từ 1/7/2025.
Tạm thời xử lý những vướng mắc này là rất hợp lý và đúng thẩm quyền
Đại biểu Hà Sỹ Đồng (đoàn Quảng Trị) cho rằng, thời gian qua có những vướng mắc do quy định của pháp luật không rõ, không phù hợp hoặc chồng chéo, gây cản trở đáng kể cho hoạt động đầu tư công, sản xuất kinh doanh, cải cách hành chính, chuyển đổi số, các chương trình Mục tiêu quốc gia.
Quá trình sửa luật thường kéo dài, nên việc ban hành một Nghị quyết của Quốc hội để tạm thời xử lý những vướng mắc này là rất hợp lý và đúng thẩm quyền. Đại biểu cũng đề nghị cần bổ sung nguyên tắc đảm bảo minh bạch, không làm phát sinh các cơ chế xin-cho.
Một số nội dung cần giao thẩm quyền xử lý cho bộ ngành, địa phương trong việc phân cấp, phân quyền rõ ràng hơn để tránh tùy nghi áp dụng, khó áp dụng. Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm giải trình.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm và khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục chỉnh lý, tiếp thu để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết để trình Quốc hội thông qua.
Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh đồng tình với một số ý kiến của các đại biểu góp ý về phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết sẽ loại trừ một số nội dung liên quan đến yếu tố hiến định, pháp luật về tố tụng tư pháp; cho rằng Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có thông báo về vấn đề này, Ban soạn thảo đồng tình sẽ tiếp thu trong dự thảo Nghị quyết.
Về đề nghị xem xét mở rộng cơ chế áp dụng của Nghị quyết này đối với địa phương, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết, mục tiêu của Nghị quyết này là Quốc hội ban hành Nghị quyết khung để trên cơ sở đó Chính phủ sẽ triển khai, rà soát tất cả văn bản hiện nay triển khai có vướng mắc, trong đó có cả vướng mắc đối với địa phương. Đối với các văn bản mà địa phương ban hành có gây chồng chéo, vướng mắc thì thuộc chủ thể ban hành văn bản ở địa phương, điều này cũng đã được quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Do đó, dự thảo Nghị quyết này không mở rộng phạm vi cơ chế áp dụng đối với chủ thể là địa phương.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp tiếp thu, bổ sung một số nội dung các đại biểu Quốc hội góp ý liên quan đến tiêu chí xác định khó khăn vướng mắc, bổ sung nguyên tắc xử lý khó khăn, vướng mắc bảo đảm tính hợp hiến, thống nhất của pháp luật, công khai, minh bạch. Đồng thời, Bộ trưởng cũng đồng tình với kiến nghị của đại biểu, Nghị quyết sẽ có hiệu lực thi hành ngay từ ngày Quốc hội biểu quyết thông qua và có giá trị đến hết ngày 28/2/2027.
