Góp ý sửa Luật Dược: Đại biểu lo nguy cơ độc quyền thuốc trên thị trường
(PNTĐ) - Ngày 22/10, tại Kỳ họp thứ 8, các đại biểu Quốc hội thảo luận một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược.
2 phương án thảo luận
Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược.
Đáng chú ý, dự luật lần này đã có những tiếp thu, chỉnh lý đáng chú ý về chính sách của nhà nước về phát triển công nghiệp dược (Điều 8 sửa đổi). Trong đó, đưa ra các phương án gợi mở những chính sách ưu đãi đầu tư cụ thể để thúc đẩy hơn nữa việc phát triển công nghiệp dược trong nước.
Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh cho rằng do còn ý kiến khác nhau về nội dung này, để thận trọng, bảo đảm công khai, minh bạch, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xin ý kiến đại biểu về hai phương án.
Phương án 1 quy định cho phép áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt với dự án thành lập mới trong lĩnh vực dược có quy mô vốn đầu tư từ 3.000 tỉ đồng trở lên, thực hiện giải ngân tối thiểu 1.000 tỉ đồng trong thời hạn 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư.
Phương án 2 không quy định quy mô cụ thể mà dẫn chiếu áp dụng theo Luật Đầu tư có nghĩa là chỉ được áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt với dự án thành lập mới có vốn đầu tư từ 30.000 tỉ đồng trở lên, thực hiện giải ngân tối thiểu 10.000 tỉ đồng trong thời hạn 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư (gấp 10 lần quy mô vốn so với phương án 1).
Về kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc theo phương thức thương mại điện tử, có ý kiến cho rằng do thuốc là mặt hàng đặc biệt, tác động trực tiếp đến sức khoẻ, tính mạng người sử dụng cho nên cần phải quy định chặt chẽ.
Về nội dung này, tiếp thu ý kiến đại biểu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo chỉnh lý theo hướng: bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm; quy định loại thuốc, nguyên liệu làm thuốc, các phương tiện điện tử cụ thể được phép kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử; quy định trách nhiệm của cơ sở kinh doanh dược theo phương thức thương mại điện tử…
Về thu hồi thuốc, nguyên liệu làm thuốc, dự thảo Luật quy định cụ thể hơn trách nhiệm thu hồi thuốc. Về thẩm quyền ra quyết định thu hồi thuốc, thủ tục thu hồi thuốc theo hướng phân định rõ thẩm quyền của trung ương và địa phương khi ra quyết định thu hồi bắt buộc.
Cụ thể thời gian ra quyết định thu hồi thuốc hoặc ra văn bản trong trường hợp cần thêm thông tin xác định mức độ vi phạm của thuốc, quy định thẩm quyền và trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở đăng ký thuốc, cơ sở sản xuất thuốc, cơ sở nhập khẩu hoặc ủy thác nhập khẩu quyết định thu hồi thuốc tự nguyện.
Về quản lý giá thuốc, Chủ nhiệm Uỷ ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu, để thể hiện tính chất đặc thù trong quản lý giá thuốc, kế thừa từ biện pháp kê khai giá thuốc trước khi lưu hành trên thị trường đã được triển khai ổn định và phát huy tác dụng trong kiểm soát giá thuốc.
Đồng thời, để tránh nhầm lẫn với biện pháp kê khai giá trong Luật Giá, dự thảo Luật quy định về biện pháp công bố giá bán buôn thuốc dự kiến thay cho thủ tục kê khai giá bán buôn thuốc cùng với việc bổ sung giải thích các khái niệm “giá bán buôn thuốc dự kiến”, “công bố giá bán buôn thuốc dự kiến”, “công bố lại giá bán buôn thuốc dự kiến”, “mặt hàng thuốc tương tự”, xác định rõ chủ thể thực hiện thủ tục, cơ quan tiếp nhận thủ tục.
Quy định chỉ áp dụng biện pháp này đối với thuốc kê đơn, trừ một số trường hợp theo quy định của Chính phủ và biện pháp kiến nghị về giá khi phát hiện công bố giá cao bất hợp lý.
Dự thảo Luật quy định trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở kinh doanh dược liên quan tới thực hiện các biện pháp quản lý giá thuốc…
Đại biểu lo nguy cơ độc quyền thuốc
Góp ý về vấn đề quản lý giá thuốc, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (Hà Nội) cho biết điều 2 dự thảo nêu khái niệm về giá bán buôn thuốc dự kiến, điều này được hiểu là quy định giá bán buôn tối đa nhằm ngăn chặn hình thức mua bán lòng vòng để tăng giá thuốc.
Tuy nhiên, qua báo cáo nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới trong hồ sơ do Bộ Y tế trình Quốc hội chủ yếu mô hình quản lý giá thuốc là cơ quan quản lý nhà nước quy định trần giá thuốc như ở Nhật Bản, Indonesia, Thái Lan… Trong khi đó, dự thảo hiện nay lại quy định mức giá bán buôn tối đa lại do cơ sở nhập khẩu thuốc, cơ sở sản xuất thuốc xác định, và các doanh nghiệp kinh doanh thuốc khác phải thực hiện theo.
“Quy định này có thể dẫn đến nguy cơ độc quyền thuốc trên thị trường” - theo đại biểu Trần Thị Nhị Hà, đồng thời đưa ví dụ, như trong trường hợp cơ sở nhập khẩu thuốc xác định mức giá bán buôn dự kiến rất thấp và thành lập chuỗi nhà thuốc để bán lẻ. Sau đó đẩy giá thuốc tăng lên ở hệ thống bán lẻ của mình, đây chính là kênh bán hàng trực tiếp cho người dân và người dân vẫn phải mua thuốc giá cao.
Về kinh doanh dược theo phương thức thương mại điện tử, đại biểu Trần Thị Nhị Hà đánh giá đây là phương thức kinh doanh rất phù hợp với xu thế hiện nay, nhưng cần quy định rõ ràng để đảm bảo kiểm soát chặt chẽ. Dự thảo quy định thuốc được bán lẻ theo phương thức thương mại điện tử là thuốc không kê đơn, thuốc được bán buôn theo phương thức thương mại điện tử bao gồm cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và nguyên liệu làm thuốc..
Đại biểu góp ý: Nếu quy định như dự thảo có thể xảy ra tình trạng doanh nghiệp đưa thuốc kê đơn vào kênh bán lẻ thương mại điện tử hoặc doanh nghiệp sẽ lấy thông tin bệnh nhân cần mua thuốc kê đơn trên sàn thương mại điện tử và sẽ thực hiện giao dịch mua bán ở chỗ khác. Tôi cho rằng, dự thảo cần sửa đổi theo hướng chỉ bán thuốc không kê đơn theo phương thức thương mại điện tử như kinh nghiệm của hầu hết các quốc gia trên thế giới.
Về vấn đề chuyển đổi số, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng nên có quy định rõ hơn về chuyển đổi số trong tất cả các hoạt động dược ở Việt Nam. Đơn cử như việc kê đơn qua mạng cần làm và làm dần dần, làm quyết liệt, làm cho được để quản lý tốt hơn chất lượng kê đơn, hình thức kê đơn.
“Chúng ta vẫn hay gặp nhiều bác sĩ kê đơn có chữ rất xấu, hơi kỳ lạ. Nếu thực hiện kê đơn qua mạng thì việc này được giải quyết khá tốt” - đại biểu Trí đánh giá. Đồng thời nhận xét việc kê đơn qua mạng sẽ nắm được đường đi của đơn thuốc, hiệu lực kê đơn, hiệu quả của đơn thuốc, kinh phí, tài chính của đơn đó… Còn mỗi ngày có hàng triệu đơn thuốc được kê, nếu kê bằng tay thì không cách nào quản lý được" - đại biểu nói.
