Loạn giá xét nghiệm Covid-19 vì các đơn vị quá "mải mê chống dịch"

Đặt câu hỏi với vị tư lệnh ngành y tế, đại biểu Phạm Văn Hòa nêu: Hiện có nơi thu đến 450.000 đồng/xét nghiệm, gây bức xúc cho nhân dân. Ông đặt câu hỏi liệu có lợi ích nhóm không và trách nhiệm của Bộ trưởng trong vấn đề này. Bên cạnh đó, đại biểu tỉnh Đồng Tháp cũng muốn Bộ trưởng trả lời về tình trạng tiêu cực trong đội ngũ lãnh đạo bệnh viện. Ông hỏi liệu ngành y tế đã tính đến tách bạch giữa nhiệm vụ chuyên môn và nhiệm vụ quản trị của lãnh đạo các cơ sở y tế chưa.

Tương tự, đại biểu Đặng Hồng Sỹ (đoàn Bình Thuận) hỏi vì sao Việt Nam đã sản xuất được kit, test xét nghiệm Covid-19 nhưng vẫn phải nhập của nước ngoài.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp)

Trả lời câu hỏi của đại biểu Phạm Văn Hòa và đại biểu Đặng Hồng Sỹ, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, trước đây, trang thiết bị y tế và sinh phẩm chẩn đoán trước đây không thuộc lĩnh vực quản lý và mặt hàng quản lý theo Luật giá. Giá cả của các mặt hàng này cũng khác nhau giữa các hãng, các nước. Giá sinh phẩm cũng khác nhau qua từng thời điểm, nếu cung ít - cầu nhiều thì giá thành cao hơn.

Bộ trưởng nhắc lại thời điểm đầu năm 2020, giá khẩu trang, găng tay, máy thở do khan hiếm đã bị đẩy lên cao, các quốc gia có tình trạng tranh mua trong thời điểm đầu. Song, thời gian qua do nhiều doanh nghiệp tham gia vào thị trường nên đã làm giảm giá những mặt hàng này.

Về biện pháp của Bộ Y tế, vị tư lệnh ngành cho biết: Để từng bước minh bạch hóa cho cung ứng đối với trang thiết bị và vật tư vật tư sinh phẩm y tế, tháng 7/2020 Bộ đã yêu cầu tất cả các công ty có kinh doanh và có sản xuất trang thiết bị y tế phải công khai niêm yết giá trên cổng của Bộ y tế.

Đến thời điểm hiện nay đã có 69.235 sản phẩm niêm yết giá và kết quả đấu thầu là 93.253 kết quả đã được niêm yết giá trên cổng công khai của Bộ Y tế. Từ đó các đơn vị tham khảo xây dựng kế hoạch đấu thầu cũng như triển khai những việc đấu thầu cung ứng cho địa bàn của mình.

Bên cạnh đó, Bộ cũng liên tục yêu cầu tất cả các doanh nghiệp tăng nguồn cung, cung ứng cho thị trường Việt Nam và hạ giá thành sản phẩm. Bộ Y tế đã 2 lần ban hành văn bản đề nghị doanh nghiệp chung tay phòng chống dịch và hạ giá thành với sản phẩm.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đã tăng cường cấp phép để tạo cạnh tranh giữa các đơn vị. Bộ trưởng Long cho biết, trước đây chúng ta có ít mặt hàng được cấp phép. Nhưng sau khi các doanh nghiệp ở tất cả các nước trên thế giới đều tăng sản xuất, đến thời điểm hiện nay đã cấp phép cho 131 sản phẩm sinh phẩm chẩn đoán, trong đó: Test nhanh là 60, PCR là 43 sản phẩm; kháng thể là 28 sản phẩm. Cùng với đó, Bộ Y tế đã tăng cường vận động, hỗ trợ từ các nước với khoảng trên 50 triệu test.

“Điều này được cho phép về mặt chuyên môn và giảm giá thành” - Bộ trưởng Long nói, đồng thời khẳng định Bộ Y tế liên tục có điều chỉnh về việc xét nghiệm tùy từng thời điểm, mức độ dịch trên quan điểm hiệu quả, tiết kiệm. “Trước 1/7, lượng test nhanh sử dụng không nhiều nhưng sau 1/7, Bộ Y tế tiên lượng thị trường sôi động hơn vì việc xét nghiệm nhiều hơn. Vì vậy, Bộ yêu cầu các địa phương triển khai theo hướng “thực thanh thực chi”. Nếu người dân tự nguyện đến xét nghiệm và thu phí thì chỉ được thu theo giá đầu vào, nên có hiện tượng chênh lệch giá giữa các đơn vị và các đơn vị tư nhân.

Bộ trưởng Bộ Y tế cũng thừa nhận: “Do quá bận về công tác phòng, chống dịch nên đến tận tháng 9, khi Bộ chỉ đạo giá test chỉ được thu theo đúng giá đầu vào, thì các đơn vị nhận lỗi do mải mê quá nên không thực hiện được. Chúng tôi đã yêu cầu các địa phương nghiêm khắc nhắc nhở và chấn chỉnh việc thu thế này”.

Tuy nhiên, Bộ đã có văn bản và Thủ tướng đã liên tục nhắc nhở các địa phương phải thực hiện đúng quy định về pháp luật, đảm bảo không có lợi ích nhóm, không được tiêu cực, tham nhũng, lãng phí. Việc đấu thầu mua sắm trang thiết bị và sinh phẩm y tế vì thế đã được đưa vào chương trình thanh tra năm 2022.

Tranh luận với Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long, đại biểu Phạm Văn Hòa đặt câu hỏi: Có hay không chuyện Bộ Y tế buông lỏng giá xét nghiệm Covid-19, dẫn đến mỗi địa phương một giá. “Tôi cho rằng đây là một thiếu sót”, ông Hòa nói.

Trả lời câu hỏi trên, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết giá xét nghiệm Covid-19 không thuộc mặt hàng quản lý giá theo quy định của luật giá và có sự chênh lệch giữa các nơi. “Đối với giá xét nghiệm, theo quy định của Bộ là thực thanh thực chi, mặt khác đối với các đơn vị tư nhân, chúng ta không áp dụng hình thức quản lý giá, do đơn vị tự chịu trách nhiệm, phải niêm yết, công khai”, Bộ trưởng Long thông tin.

THẢO HƯƠNG