Trung Quốc chấm dứt văn hoá làm việc “996“
(PNTĐ) - Sau nhiều thập kỷ phát triển nhờ lao động cường độ cao, Trung Quốc đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh lớn khi cân nhắc kéo dài kỳ nghỉ và giảm áp lực từ văn hóa làm việc “996” - làm từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày mỗi tuần. Động thái này không chỉ phản ánh mong muốn cải thiện đời sống người lao động mà còn thể hiện quyết tâm thúc đẩy tiêu dùng nội địa, giảm lệ thuộc vào đầu tư và xuất khẩu, từ đó tái cân bằng mô hình kinh tế.
Gần đây, thành phố Hulunbuir thuộc khu tự trị Nội Mông đã tiên phong triển khai “kỳ nghỉ tuyết” kéo dài 5 ngày, bắt đầu từ 24/12 và nối tiếp bằng kỳ nghỉ cuối tuần. Chính quyền còn khuyến khích các cơ quan, đơn vị tạo điều kiện để người lao động nghỉ phép khi không có công việc khẩn cấp, không phân biệt có con nhỏ hay không. Chính sách này được kỳ vọng thúc đẩy các hoạt động ngoài trời, du lịch mùa đông và lễ hội băng tuyết - lĩnh vực đang dần trở thành động lực mới cho kinh tế địa phương, nhất là khi du lịch mùa hè giảm sút sau đại dịch.
Theo thống kê mới nhất của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, trung bình người lao động nước này làm việc tới 48,5 giờ mỗi tuần, khoảng 2.400 giờ mỗi năm - cao hơn nhiều so với mặt bằng các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Chính thời gian làm việc kéo dài này khiến người dân ít có cơ hội tiêu dùng cho các dịch vụ, giải trí, du lịch, làm sức bật tiêu dùng nội địa bị kìm hãm rõ rệt.
Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu chậm lại, chính phủ Trung Quốc đang chủ động thúc đẩy tiêu dùng trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào các động lực truyền thống như xuất khẩu và đầu tư công. Kéo dài kỳ nghỉ, tạo điều kiện nghỉ phép rộng rãi không chỉ giúp người lao động tái tạo sức khỏe, tinh thần mà còn “bơm” dòng tiền trở lại nền kinh tế nhờ chi tiêu của hộ gia đình. Khi có nhiều thời gian rảnh, người lao động sẽ sử dụng dịch vụ, du lịch, mua sắm nhiều hơn, góp phần củng cố nền tảng tiêu dùng nội địa.
Tại Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương - sự kiện thường niên định hướng chính sách lớn, chính phủ Trung Quốc đã xác nhận sẽ hỗ trợ các địa phương đủ điều kiện triển khai kỳ nghỉ xuân, thu cho học sinh, đồng thời yêu cầu đảm bảo thực hiện quyền nghỉ phép có lương cho người lao động. Động thái này nhanh chóng được các địa phương như Tứ Xuyên, Chiết Giang hưởng ứng bằng cách mở rộng kỳ nghỉ mùa cho học sinh; các khu vực như Cát Lâm, Tân Cương cũng triển khai mô hình “kỳ nghỉ tuyết” tương tự Hulunbuir.
Dù vậy, các chuyên gia chỉ ra rằng thách thức lớn nhất không nằm ở quyết tâm chính sách mà là ở văn hóa làm việc ăn sâu trong xã hội. Mô hình “996” vẫn phổ biến trong nhiều ngành, nhất là công nghệ, dịch vụ và sản xuất. Trong bối cảnh kinh tế biến động, không ít người lao động vẫn ưu tiên sự ổn định việc làm hơn là đòi hỏi quyền nghỉ phép, khiến cho chính sách nghỉ ngơi nhiều khi chỉ nằm trên giấy, khó thực thi đồng bộ trong thực tế.
Nhiều ý kiến phân tích cho rằng, thay vì đơn thuần tăng thêm ngày nghỉ chính thức, điều quan trọng là sắp xếp lại ngày làm việc hợp lý, kết hợp các kỳ nghỉ dài, linh hoạt. Giải pháp này vừa giúp doanh nghiệp chủ động sản xuất, vừa đảm bảo người lao động được hưởng quyền lợi nghỉ ngơi chính đáng, đồng thời duy trì hiệu quả kinh tế.
Động thái cân nhắc kéo dài kỳ nghỉ và giảm áp lực lao động ở Trung Quốc được nhận định là bước chuyển quan trọng về tư duy phát triển. Quá trình này, dù không thể thay đổi trong ngày một ngày hai, nhưng các thử nghiệm nghỉ phép theo mùa, kỳ nghỉ dài ở địa phương đang là bước đi đầu tiên nhằm từng bước chấm dứt văn hóa “996” vốn gây tranh cãi lâu nay trong xã hội Trung Quốc.
Bằng việc điều chỉnh chính sách lao động, tăng cường quyền nghỉ phép và khuyến khích phát triển các hoạt động văn hóa, du lịch, Trung Quốc cho thấy nỗ lực tạo dựng môi trường làm việc nhân văn, cân bằng hơn. Lợi ích lâu dài là sức khỏe, tinh thần người lao động được nâng cao, tiêu dùng nội địa được củng cố và kinh tế phát triển bền vững hơn.
Dẫu còn không ít khó khăn trong việc thay đổi thói quen xã hội, việc kéo dài kỳ nghỉ và giảm áp lực lao động đang là tín hiệu cho thấy Trung Quốc sẵn sàng bước sang một giai đoạn phát triển mới - nơi con người được đặt làm trung tâm, hướng tới một xã hội hài hòa, hiện đại và tiến bộ hơn.
\
