TS Nguyễn Minh Phong: Kiến tạo kỳ tích sông Hồng là khơi thông nguồn lực phát triển
(PNTĐ) - Kiến tạo kỳ tích sông Hồng không chỉ là câu chuyện quy hoạch một trục cảnh quan hay phát triển hạ tầng ven sông, mà là vấn đề chiến lược gắn với tương lai tăng trưởng của Thủ đô. Trao đổi về nội dung này, TS Nguyễn Minh Phong - Ủy viên Hội đồng tư vấn kinh tế - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu kinh tế, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội - cho rằng Hà Nội đang sở hữu hai “kho tàng” đặc biệt giàu có nhưng chưa được khai thác tương xứng, đó là sông Hồng và Hồ Tây.
Theo TS Nguyễn Minh Phong, chỉ riêng việc khai thác hiệu quả hai không gian cảnh quan này cũng có thể tạo ra một diện mạo Hà Nội hoàn toàn khác so với những hình dung trong các kế hoạch phát triển trước đây. Khi không gian sông Hồng được tổ chức bài bản, đồng bộ với Hồ Tây và các khu vực trung tâm, Thủ đô không chỉ mở rộng địa giới phát triển mà còn nâng tầm giá trị đô thị, từ đó gia tăng sức hấp dẫn đối với các dòng vốn đầu tư nước ngoài.
TS Nguyễn Minh Phong phân tích, một môi trường đầu tư hấp dẫn không chỉ đến từ ưu đãi hay chính sách, mà trước hết phải dựa trên nền tảng ổn định chính trị, cơ sở hạ tầng đồng bộ, không gian phát triển rõ ràng và định hướng chiến lược nhất quán. Hà Nội hiện đã và đang hội tụ nhiều điều kiện như vậy.
Nếu trục sông Hồng được hiện thực hóa bằng một quy hoạch tầm nhìn dài hạn, thành phố hoàn toàn có thể thu hút không chỉ các dự án công nghiệp, mà cả những dự án lớn về dịch vụ, tài chính, công nghệ cao và kinh tế tri thức - những lĩnh vực đang và sẽ giữ vai trò chủ đạo trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0.
Ông nhấn mạnh rằng việc phát triển trục sông Hồng không đơn thuần là đầu tư hạ tầng giao thông hay chỉnh trang cảnh quan, mà là kiến tạo một không gian kinh tế mới cho Hà Nội. Không gian đó phải đa dạng hơn, đa tầng hơn, thông minh hơn và có mức độ quốc tế hóa cao hơn, đồng thời có khả năng lan tỏa, kết nối với các khu vực khác của Thủ đô và vùng đồng bằng sông Hồng. Khi đó, Hà Nội sẽ không chỉ là trung tâm tiêu thụ lớn mà còn trở thành nơi phát nguồn công nghệ, phát nguồn tài chính, phát nguồn nhân lực chất lượng cao và các ý tưởng đổi mới sáng tạo.
Theo TS Nguyễn Minh Phong, vai trò của Thủ đô trong tương lai cần được nhìn nhận ở tầm cao mới - không chỉ là trung tâm hành chính - chính trị mà còn là trung tâm kiến tạo phát triển. Trục sông Hồng, nếu được định hình đúng, sẽ góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, phân bổ lại dân cư và lao động, tạo ra các cực tăng trưởng mới. Từ đó, các dòng vốn trong nước, vốn từ các địa phương lân cận và vốn quốc tế có thể được thu hút mạnh mẽ hơn.
Một yếu tố quan trọng khác được ông đề cập là niềm tin phát triển. Theo ông, điểm nghẽn hiện nay không chỉ nằm ở vốn hay cơ chế, mà còn ở tâm thế và niềm tin của xã hội. Một dự án mang tính biểu tượng, có tầm nhìn dài hạn và được triển khai với quyết tâm chính trị cao sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, khơi thông các nguồn lực đang còn tiềm ẩn. Khi niềm tin được củng cố, xã hội sẽ sẵn sàng đồng hành, doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư, và các định chế tài chính sẽ nhìn thấy cơ hội dài hạn.
Ông ví trục sông Hồng như “xương sống” của cấu trúc đô thị mới. Khi trục này được quy hoạch tốt và vận hành bằng cơ chế phù hợp, các lĩnh vực khác như văn hóa, giáo dục, y tế, du lịch, dịch vụ chất lượng cao sẽ phát triển theo, tạo nên sự sầm uất và cộng hưởng lan tỏa. Không chỉ khu vực ven sông, mà toàn bộ cấu trúc đô thị Hà Nội sẽ được tái định hình theo hướng hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh quốc tế cao hơn.
Trong bối cảnh toàn cầu đang đứng trước nhiều thách thức về biến đổi khí hậu, cạnh tranh địa chính trị và chuyển dịch mô hình tăng trưởng, những dự án phát triển hướng đến con người, hướng đến sự hài hòa giữa kinh tế với môi trường và văn hóa sẽ có sức hút lớn đối với các nguồn lực trong và ngoài nước.
Theo TS Nguyễn Minh Phong, nếu được triển khai với tầm nhìn chiến lược và sự đồng thuận cao, kiến tạo kỳ tích sông Hồng không chỉ mở ra một không gian phát triển mới, mà còn góp phần đưa Hà Nội tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính và dịch vụ chất lượng cao của khu vực.
“Đây không chỉ là câu chuyện của một dòng sông, mà là câu chuyện về khát vọng phát triển và vị thế của Thủ đô trong giai đoạn mới”, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.
