Xây dựng thêm 1000 siêu thị: Còn nhiều việc phải làm
PNTĐ-Sở Công thương cho biết, trong quy hoạch đến năm 2020, tầm nhìn 2030, HN cần đầu tư xây dựng mới 23 siêu thị hạng một, 111 siêu thị hạng hai, 865 siêu thị hạng ba...
Với mạng lưới bán lẻ phát triển theo hướng tự phát, cơ sở hạ tầng thương mại yếu kém thì việc phải quy hoạch lại, đầu tư xây mới các trung tâm thương mại (TTTM), siêu thị và chợ dân sinh là cần thiết. Song, việc bổ sung thêm bao nhiêu siêu thị nữa phải có sự tính toán dựa trên nhiều yếu tố chứ không đơn thuần chỉ là xây dựng cơ học.
 |
Diện tích hạn chế nên nhiều siêu thị dừng lại ở việc bán hàng, chưa tạo được không gian mua sắm |
Đầu tư để nâng sức cạnh tranh?
Với 7,2 triệu dân, HN đang là thị trường bán lẻ đầy tiềm năng. Bằng chứng là ngay cả khi kinh tế khó khăn, thị trường này vẫn tăng trưởng tốt. Nhiều tên tuổi trong và ngoài nước như Lotte Mart, Ocean Mart vẫn nhập cuộc chơi; hệ thống siêu thị hiện có đang mở rộng thị phần đưa tổng số siêu thị tại HN lên con số 135 cùng với 24 TTTM, 418 chợ dân sinh đang hoạt động sầm uất.
Do có nhiều lợi thế thương mại đầu tư, mang lại hiệu quả kinh doanh cao nên phần nhiều siêu thị tập trung tại các quận nội thành, trong đó đầu bảng vẫn là các quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa và Hai Bà Trưng. Ngay cả một số cửa hàng tiện ích mang thương hiệu Shop&go đình đám của TP HCM sau thời gian đóng đô ở phố Trường Chinh, quận Thanh Xuân cũng đã nhanh chóng di chuyển vào vùng “lõi” – phố Mã Mây, quận Hoàn Kiếm. Trong khi đất vàng được tận dụng từng mét để mở siêu thị thì tại các huyện ngoại thành, có khi cả huyện mới có một siêu thị loại 3 đóng ở trung tâm nhưng nhu cầu tiêu dùng của người dân rất hạn chế.
Theo đánh giá của Sở Công thương, các TTTM còn đơn điệu, chủ yếu là trung tâm mua sắm phục vụ bán lẻ, chưa có các TTTM xứng tầm khu vực và quốc tế, các trung tâm bán buôn và trung tâm logisctic lớn… Vì vậy, đây là các địa chỉ dành cho một bộ phận không nhiều người có thu nhập cao, còn khách nước ngoài gần như không đặt chân đến mua hàng.
Xây dựng ồ ạt: cần cân nhắc
Con số 1.000 siêu thị hướng đến năm 2020, tầm nhìn 2030 được công bố đã khiến nhiều chuyên gia giật mình bởi không hiểu bằng cách nào để HN có thể “hấp thu” được hết, xét trên cả diện tích mặt bằng, sức mua của dân cũng như thu hút được các nhà đầu tư...
Đồng tình với việc sẽ phải sắp xếp lại hệ thống bán lẻ theo hướng chuyên nghiệp và cân đối giữa các quận, huyện để xứng với tiềm năng của một thị trường lớn nhưng ông Vũ Vinh Phú – người đầu tiên xây dựng siêu thị tại HN, Chủ tịch Hội Siêu thị HN cho rằng, ngành thương mại Thủ đô cần tính toán lại cho thật hợp lý và sát với thực tế hơn. Việc thêm bao nhiêu siêu thị nữa phải có sự tính toán dựa trên các yếu tố liên quan để đảm bảo tính khả thi và sự thuyết phục, chứ không đơn thuần chỉ là sự xây dựng cơ học. Chưa kể, việc “lên đời” ồ ạ từ chợ lên TTTM trong thời gian qua tại HN đã thất bại toàn tập khiến cho việc đầu tư, xây mới thêm siêu thị càng phải thận trọng hơn.
Trong đó, 4 vấn đề quan trọng nhất cần được giải đáp thỏa đáng trong xây dựng quy hoạch siêu thị tại HN được các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh là địa điểm bán lẻ; chất lượng và giá cả hàng hóa; tổ chức bán hàng hóa và quy hoạch chung toàn hệ thống bán lẻ trên địa bàn. “Ngay cả nhiều siêu thị hiện có chưa đáp ứng được các vấn đề trên. Cái nhìn thấy rõ nhất là giá bán cao, hàng hóa đơn điệu đã khiến cho không ít siêu thị, TTTM giống chợ dân sinh truyền thống.
Vì vậy, người dân chẳng muốn mất thời gian, mất tiền gửi xe để vào mua sắm, tạt ngay chợ ven đường là xong. Siêu thị ngoại, dù chỉ có ít nhưng lực rất mạnh và thu hút đông đảo người tiêu dùng. Chúng ta cần phải học hỏi rất nhiều, từ cách bài trí hàng hóa, tạo không gian bên ngoài khu trưng bày… để tạo sự biến đổi về chất, tạo nên phong cách mua bán mới, chuyên nghiệp và hiện đại” – ông Phú nói và cho rằng: việc đầu tư xây mới nên thực hiện theo lộ trình, tránh việc đầu tư ồ ạt như đã từng xảy ra với việc chuyển đổi mô hình chợ - TTTM.
Nguyễn Hương
